Προς ολοταχώς για την κατάκτηση της εξουσίας οδεύει η «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), η οοποία σημειώνει νέα άνοδο, φθάνοντας στο 25% σε δημοσκόπηση του ινστιτούτου INSA, η οποία πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της κυριακάτικης Bild.
Το ποσοστό αυτό συνιστά αύξηση κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση.
Παρά την εκλογική νίκη της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU) που έφερε τον Friedrich Merz στην καγκελαρία πριν λίγους μήνες, η AfD διατηρεί υψηλά ποσοστά και συνεχίζει να φλερτάρει με την πρώτη θέση στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων, με φόντο τη μεταναστευτική κρίση και τη δημοσονομική κατάρρευση που έχει οδηγήσει σε οικονομική παρακμή την άλλοτε ατμομηχανή της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ισχνό προβάδισμα για CDU/CSU
Στην κορυφή της πρόθεσης ψήφου παραμένει η Χριστιανική Ένωση με 27%, διατηρώντας την πρώτη θέση.
Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), που συγκυβερνά με τη CDU/CSU, συγκεντρώνει 15%, διατηρώντας σταθερά τα ποσοστά του.
Οι Πράσινοι ακολουθούν με 11%, ενώ το κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) συγκεντρώνει 10%.
Η νεοσύστατη Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) βρίσκεται στο 4%, ένα ποσοστό που την αφήνει εκτός ομοσπονδιακής βουλής, βάσει του ορίου εισόδου του 5%.
Οι Φιλελεύθεροι (FDP) υποχωρούν ακόμη περισσότερο, στο 3%.
Η έρευνα του INSA διεξήχθη το διάστημα 28 Ιουλίου – 1 Αυγούστου, με τη συμμετοχή 1.203 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.
Υπό δημοσιονομική κατάρρευση η Γερμανία
Οι τεκτονικές πολιτικές αλλαγές συντελούνται την ώρα που η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εκτεταμένο δημοσιονομικό κενό ύψους 172 δισ. ευρώ έως το 2029, σύμφωνα με τις προβλέψεις του καγκελάριου Friedrich Merz, γεγονός που φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για αναθεώρηση του συνταγματικού φρένου χρέους.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα καταγράφηκε στο μεσοπρόθεσμο οικονομικό σχέδιο και στον προϋπολογισμό του 2026, που εγκρίθηκαν από το υπουργικό συμβούλιο την Τετάρτη.
Μόλις μέσα σε έναν μήνα, η «τρύπα» διευρύνθηκε κατά 30 δισ. ευρώ, εξαιτίας φοροαπαλλαγών, αυξήσεων συντάξεων και της ανόδου στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, όπως ανέφερε κυβερνητικός αξιωματούχος.
Παρότι ο Merz έχει ήδη κάνει παραχωρήσεις στο φρένο χρέους για τη χρηματοδότηση της άμυνας και των υποδομών, παραμένει δεσμευμένος στην τήρησή του για τον βασικό προϋπολογισμό, σημειώνει το Bloomberg.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός εξετάζει πλέον μειώσεις στα επιδόματα ανεργίας και κατάργηση επιδοτήσεων, αν και η αποτελεσματικότητα αυτών των μέτρων αμφισβητείται.
Πιέσεις για συνταγματικές αλλαγές
Σε περίπτωση που τα μέτρα αυτά αποδειχθούν ανεπαρκή και η οικονομία δεν ανακάμψει σταθερά, εκτιμάται ότι θα κατατεθούν προτάσεις για αναθεώρηση του φρένου χρέους το 2026, ώστε να επιτραπεί μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία.
Η Veronika Grimm, μέλος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, σημειώνει ότι «η κυβέρνηση έχει δυνατότητα δανεισμού, αλλά όχι ρευστότητα», υπογραμμίζοντας τις εγγενείς αντιφάσεις της τρέχουσας στρατηγικής. Ο Merz ζητά περικοπές, την ίδια στιγμή που προωθεί επενδυτικό ταμείο ύψους 500 δισ. ευρώ και διπλασιασμό των αμυντικών δαπανών.
Το κυβερνητικό σχέδιο βασίζεται σε σταδιακή ανάκαμψη της οικονομίας, η οποία όμως δεν θεωρείται βιώσιμη χωρίς δομικές αλλαγές, σύμφωνα με την Grimm.
Το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 0,1% το δεύτερο τρίμηνο του 2025, ενώ η πρόβλεψη για το σύνολο του έτους είναι μόλις 0,2% αύξηση.
Ανάκαμψη της τάξης του 1,1% προβλέπεται για το 2026 και 1,6% για το 2027.
Οι πρόσφατοι δασμοί 15% που συμφωνήθηκαν με τις ΗΠΑ επιβαρύνουν περαιτέρω την οικονομία, με τον Merz να προειδοποιεί για «σοβαρές επιπτώσεις».
Αισιοδοξία στις αγορές, πολιτικά εμπόδια στο Βερολίνο
Παρά τις μακροοικονομικές προκλήσεις, οι επενδυτές παραμένουν αισιόδοξοι.
Ο δείκτης DAX κινείται κοντά σε ιστορικά υψηλά, με ετήσια άνοδο άνω του 30%, εν μέρει λόγω της πρόθεσης της κυβέρνησης να αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες μέσω δανεισμού.
Το πραγματικό πολιτικό τεστ έρχεται το φθινόπωρο, όταν ο συνασπισμός καλείται να εγκρίνει σκληρές περικοπές κοινωνικών δαπανών. Για τον Lars Klingbeil, αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών, θα είναι και δοκιμασία κομματικής συνοχής, ιδίως μετά την περιορισμένη στήριξη 65% στην πρόσφατη εκλογή του στην ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών.
Ο Merz έχει ήδη αξιοποιήσει υπερπλειοψηφία για τροποποιήσεις στο φρένο χρέους υπέρ των αμυντικών δαπανών, αλλά η πολιτική κατάσταση γίνεται όλο και πιο περίπλοκη.
Η άνοδος του AfD και η μη συνεργάσιμη στάση της Linke περιορίζουν τις δυνατότητες για νέες συνταγματικές αλλαγές.
Προειδοποιήσεις για τη δημοσιονομική πειθαρχία
Η Grimm προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε τροποποίηση στο φρένο χρέους κινδυνεύει να υπονομεύσει τη δημοσιονομική πειθαρχία.
Ο Jens Südekum, οικονομικός σύμβουλος του Klingbeil, προβλέπει έλλειμμα 30 δισ. ευρώ το 2027 και υπογραμμίζει ότι απαιτούνται ρεαλιστικές περικοπές από τα υπουργεία για να ισοσκελιστεί ο βασικός προϋπολογισμός.
Η πορεία προς το 2026 προδιαγράφεται γεμάτη πολιτικές και οικονομικές αναταράξεις – και η συζήτηση για το μέλλον του φρένου χρέους αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης στη Γερμανία.