Ευρωπαϊκό «ψαλίδι» στην κατανάλωση αερίου, σε περίπτωση που η Ρωσία κλείσει τη στρόφιγγα είναι έτοιμη να προτείνει σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δια στόματος της Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και εν μέσω του συνεχιζόμενου παιχνιδιού της γάτας με το ποντίκι από τη μεριά της Μόσχας, με φόντο τις ροές του αγωγού Nord Stream 1.
Οι σημερινές ανακοινώσεις που γίνονται νωρίτερα του αρχικά σχεδιαζόμενου, ήτοι στις αρχές Σεπτεμβρίου, θα αφορούν κατά βάση την αντιμετώπιση του σεναρίου διακοπής της παροχής, χωρίς περαιτέρω θετικές εκπλήξεις. Έτσι, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, η Κομισιόν σχεδιάζει να προτείνει μια υποχρεωτική μείωση στην κατανάλωση αερίου της τάξης του 15%, για όλα τα κράτη-μέλη, σε περίπτωση που η Ρωσία διαταράξει την ισορροπία, όπως αναμένεται, με αποτέλεσμα να υφίσταται κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
«Σε περίπτωση ξαφνικής διακοπής παροχής από Ρωσία θα ενεργοποιείται ένας συλλογικός μηχανισμός για συντονισμένη μείωση κατανάλωσης που θα ελαχιστοποιεί τον πιθανό αντίκτυπο», εξηγεί υψηλόβαθμη ευρωπαϊκή πηγή, προς επίρρωσιν της πληροφορίας.
Μένει, βεβαίως, να φανεί κατά πόσο η πρόταση της κ. Φον Ντερ Λάιεν θα γίνει αποδεκτή από τα κράτη-μέλη, τα οποία δυσκολεύονται να βρουν κοινό τόπο στα της ενέργειας, με δεδομένες τις διαφορετικές προσεγγίσεις, αλλά και τη διαφορετική εξάρτηση ανά χώρα. Μένουν, επίσης, να φανούν οι επιμέρους λεπτομέρειες της πρότασης της Κομισιόν, καθώς η προοπτική κεντρικής μείωσης της κατανάλωσης αερίου θα επηρεάσει τόσο νοικοκυριά όσο και επιχειρήσεις. Ιδίως για τις επιχειρήσεις, θα πρέπει να υπάρξει εξειδίκευση ως προς τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες. Σε κάθε περίπτωση, τα κράτη-μέλη είναι αυτά που θα κληθούν να αποφασίσουν πώς θα εφαρμόσουν στην εθνική τους πραγματικότητα, ενώ η βασική συζήτηση επί της πρότασης θα γίνει στο έκτακτο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας στις 26 του μήνα.
Στην Κομισιόν, πάντως, θεωρούν ότι με τον μηχανισμό εκτάκτου ανάγκης που θα ενεργοποιείται και συνδυαστικά με τα άλλα εργαλεία που ισχύουν, όπως το RePower EU και τη στρατηγική FitFor55 δεν θα υπάρξει πρόβλημα τον χειμώνα, με δεδομένο ότι ήδη η Ευρώπη κινείται στην κατεύθυνση της μείωσης της εξάρτησής της από το ρωσικό αέριο. Ήδη, δε, αναζητούνται εναλλακτικοί πάροχοι, όπως το Αζερμπαϊτζάν, με το οποίο υπεγράφη χθες για διπλασιασμό των παρεχόμενων ποσοτήτων τα επόμενα χρόνια.
Ο μηχανισμός που θα παρουσιάσει η κ. Φον Ντερ Λάιεν, πάντως, θα αφορά βασικά το σκέλος της μείωσης κατανάλωσης αερίου. Με άλλα λόγια, δεν θα ενσωματώνει άλλα κρίσιμα θέματα, όπως τον διαχωρισμό της τιμής του αερίου από αυτόν του ηλεκτρισμού, τις κοινές προμήθειες αερίου, αλλά και τους μηχανισμούς κοινής αποθήκευσης αερίου. Αυτή είναι και μια παράμετρος που προβληματίζει πολλούς για το πώς θα πορευτούμε ενόψει του επόμενου χειμώνα, αν και στην Ευρώπη αρχίζει να γίνεται σαφέστερο ότι ο κ. Πούτιν δεν θα σταματήσει τον εκβιασμό.