Τη νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων για το διάστημα 2024-2015 περιέγραψε ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, στην τοποθέτησή του στην Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλή για τη Δομή των Ενόπλων Δυνάμεων 2024-2035.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός «πάμε σε ευέλικτες μονάδες μεγάλης πληρότητας. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν μονάδες στον Έβρο με πληρότητα κάτω από 30% και μονάδα στην Πελοπόννησο με πληρότητα 130%. Δεν έχει λογική να έχουμε 800 και στρατόπεδα, περισσότερα και από τις ΗΠΑ. Χρειάζομαι βοήθεια ξέρω τι είναι να κλείνουν στρατόπεδα. Πάμε σε κλείσιμο 137 στρατοπέδων και αυτό να τελειώσει μέχρι το 2025. Το κάνουμε γιατί δεν έχουμε χρήματα να κλείσουμε άλλα 250».
«Η προσαρμογή στις νέες προκλήσεις αποτελεί αναγκαίο στοιχείο για την αναβάθμιση των δυνατοτήτων Αποτροπής της Εθνικής μας Άμυνας», αναφέρουν πηγές του υπουργείου Άμυνας, τονίζοντας ότι «η Nέα Δομή Δυνάμεων 2024-2035 αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την υλοποίηση της “Ατζέντας 2030”, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που έγινε ποτέ στην ιστορία του ελληνικού κράτους στον τομέα της Εθνικής Άμυνας».
Στόχος η δημιουργία ενός σύγχρονου, τακτικά ευέλικτου και άρτια εξοπλισμένου στρατού, μικρότερου σε μέγεθος αλλά με μεγαλύτερη ισχύ πυρός. Ενός στρατού που θα μπορεί να επιχειρεί όχι μόνο σε μεγάλους σχηματισμούς αλλά και σε επίπεδο μικρών και ευέλικτων μηχανοκίνητων μονάδων, οι οποίες θα διαθέτουν αυτόνομες drone και αντι- drone δυνατότητες και θα αξιοποιούν σύγχρονα οπλικά συστήματα και μέσα (δορυφορικές επικοινωνίες, Ηλεκτρονικός Πόλεμος κλπ.).
Η νέα Δομή Δυνάμεων καλύπτει χρονικό ορίζοντα 12 ετών. Επαναξιολογείται και επικαιροποιείται ως προς τα μέσα κάθε τρία χρόνια ή και συντομότερα, αν μεταβληθούν τα δεδομένα.
Οι προκλήσεις που μπαίνουν για τις νέες ανάγκες
Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με νέες ανάγκες που ορίζονται από τις εξελίξεις στην παγκόσμια σκηνή και ορίζονται από τους μικρές και μεγάλες εστίες αντιπαράθεσης. Οι ανάγκες περιγράφονται ως εξής:
- Η ανάγκη αξιοποίησης των διδαγμάτων από τις πρόσφατες περιφερειακές συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή μας και τη χρήση στρατηγικών και έξυπνων όπλων.
- Η αύξηση της επιχειρησιακής ικανότητας των Ενοπλες Δυνάμεις, με προσαρμογή, εκσυγχρονισμό και τροποποίηση των υφιστάμενων επιχειρησιακών σχεδιασμών και δομών με βάση το νέο περιβάλλον συγκρούσεων.
- Η αναγκαία αύξηση του ποσοστού στελέχωσης των Μονάδων σε καιρό ειρήνης, σε συνδυασμό με τον σταθερά μειούμενο αριθμό των κατατασσόμενων οπλιτών θητείας και την αύξηση του μέσου όρου ηλικίας των στελεχών.
- Η εξοικονόμησηση οικονομικών πόρων.
- Η δημιουργία δικτύου ενοποιημένης αεράμυνας .
- Η διασφάλιση λειτουργίας ενός αποτελεσματικού συστήματος Διοίκησης – Ελέγχου.
- Η απόκτηση δορυφόρου για απόκτηση ικανοτήτων εξελιγμένων δορυφορικών επικοινωνιών
- Η δυνατότητα χρήσης στρατηγικών όπλων μεγάλου βεληνεκούς.
- Η αποτελεσματική αντιμετώπιση στρατηγικών και «έξυπνων» όπλων αντίπαλης χώρας, καθώς και των υβριδικών απειλών και των επιθέσεων κυβερνοπολέμου.
Βασικά στοιχεία των αλλαγών
- Μείωση των στρατοπέδων από 837 σε 705 , με στόχο τη βελτίωση της οργανωτικής λειτουργίας των Μονάδων και την αύξηση στο 70% του ποσοστού στελέχωσης τους σε καιρό ειρήνης
- Εξορθολογισμός των αμυντικών δαπανών.
- Δημιουργία πολυεπίπεδου Συστήματος Αεράμυνας, με δημιουργία αντι- αεροπορικού και αντι-drone θόλου που θα καλύπτει το σύνολο της εθνικής επικράτειας.
- Χρήση σύγχρονων μέσων και όπλων, με πρόβλεψη μεταξύ άλλων για: 200 αεροσκάφη 4ης και 5ης Γενιάς για την Πολεμική Αεροπορία, 16 κύριες μονάδες επιφάνειας για το Πολεμικό Ναυτικό, Άρματα μάχης 3ης γενιάς στα νησιά. Απόκτηση στρατηγικών πυραύλων μακράς εμβέλειας. Χρήση μη επανδρωμένων οχημάτων, drone κι αντί – drone συστημάτων σε επίπεδο μονάδας.
- Απόκτηση δορυφόρου για τις ανάγκες των Ενόπλων δυνάμεων, για χρήση ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών.
- Εκσυγχρονισμός του Συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου των Ενόπλων Δυνάμεων και η επίτευξη Διακλαδικής Συνέργειας και Συνεργασίας.
- Αναβάθμιση της Θητείας, μεταρρύθμιση. της Εθνοφυλακής και ενσωμάτωση της Εφεδρείας.
- Αναβάθμιση των δυνατοτήτων συλλογής πληροφοριών και για διεξαγωγή επιχειρήσεων στο σύγχρονο περιβάλλον Κυβερνοπολέμου και Ηλεκτρονικού Πολέμου.
- Ενίσχυση και αναβάθμιση των δυνάμεων ταχείας αντίδρασης. Αύξηση της διαθεσιμότητας μεταφορικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων.
- Ενίσχυση της δυνατότητας συνδρομής στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών με μονάδες διττής χρήσης.
- Εκσυγχρονισμός των υποδομών Διοικητικής Μέριμνας και Υποστήριξης.
- Επιχειρησιακές ικανότητες για προβολή ισχύος σε Ανατολική Μεσόγειο και Κύπρο.
Τα οικονομικά δεδομένα της νέας Δομής Δυνάμεων
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με τον περιορισμό των λειτουργικών δαπανών, τη μείωση της πολυτυπίας και την ομογενοποίηση των οπλικών συστημάτων, που προβλέπεται στη νέα Δομή Δυνάμεων, επιτυγχάνεται εξοικονόμηση πόρων ύψους 1,7 δις ευρώ σε βάθος δεκαετίας.
Η σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΘΑ:
- Καλείται να διαχειριστεί υψηλές ανειλημμένες υποχρεώσεις ύψους 12,8 δις ευρώ, για το διάστημα 2024-2035.
- Καλείται να προτεραιοποιήσει και να σχεδιάσει διακλαδικά έναν κατάλογο 852 αυτοτελών προγραμμάτων, προϋπολογισμού 53 δις ευρώ.
- Επιχειρεί αναστροφή της κατάστασης των προηγούμενων χρόνων, με τη μείωση των αμυντικών δαπανών την περίοδο 2015-2020, που δημιούργησε ένα κενό ύψους 20 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα η χώρα να μην αποκτήσει την περίοδο εκείνη σύγχρονα οπλικά συστήματα αλλά και να μη συντηρήσει επαρκώς όσα διέθετε.
- Προβλέπει τη διάθεση 2 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, ώστε να μπορούν να εντάσσονται στις Ε.Δ. και τα επόμενα χρόνια νέα οπλικά συστήματα και να συντηρούνται τα υφιστάμενα.
- Προβλέπει συνολικά τη διάθεση πόρων που θα ξεπερνούν το 2% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση και σε βάθος 12ετίας, ώστε να μπορεί να εξασφαλισθεί πέραν της υλοποίησης νέων προγραμμάτων, η λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων, η συντήρηση και επιβιωσιμότητα του υλικού και των εγκαταστάσεων τους, καθώς και να επαυξηθεί η επιχειρησιακή τους ικανότητα.
Ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις με Νέα Δομή και ευρύτερες μεταρρυθμίσεις
Το εγχείρημα της Νέας Δομής Δυνάμεων υποστηρίζεται επιπλέον από μια σειρά ευρύτερων μεταρρυθμίσεων όπως:
- Η δημιουργία του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ).
- Η σύνταξη Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών.
- Η μεταρρύθμιση στον θεσμό της Θητείας και της Εφεδρείας.
- Η δημιουργία πλάνου σταδιοδρομίας των Στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, οι αλλαγές των μισθολογίων σπουδαστών και στελεχών και η αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης στα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.
- Η αναβάθμιση της μέριμνας για το στρατιωτικό προσωπικό (μεταρρύθμιση των στρατιωτικών νοσοκομείων, δημιουργία υποστηρικτικού μηχανισμού στρατιωτικής οικογένειας).
Δημιουργούνται νέες επιχειρησιακές μονάδες
Στη Νέα Δομή Δυνάμεων προβλέπεται μεταξύ άλλων για πρώτη φορά:
- Η αναδιοργάνωση- συγχώνευση και κατάργηση 132 στρατοπέδων και μονάδων, επί συνόλου 837
- Η δημιουργία ενιαίου αντιαεροπορικού κι αντί drone θόλου, σε εθνικό κι επίπεδο μονάδας.
- H διακλαδική δομή πυραυλικής αποτροπής.
- Η απόκτηση επικοινωνιακού δορυφόρου αποκλειστικά για τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Η δημιουργία Μονάδων Κυβερνοχώρου (Μονάδα 1864), Ηλεκτρονικών Πληροφοριών (Μονάδα 1821), Διαστημικών Εφαρμογών ( Μονάδα 1912), Συλλογής Πληροφοριών από ανθρώπινες πηγές (Μονάδα 1947)
- Η σύσταση Κοινού Σώματος Πληροφορικής και Διεύθυνσης Πληροφορικής
- Η συγκρότηση της Διοίκησης Κατασκευών Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών.
Συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας
H νέα Δομή Δυνάμεων φιλοδοξεί να υποστηριχθεί σε βάθος χρόνου από την εγχώρια αμυντική και ναυπηγική βιομηχανία, η οποία θα έχει στη διάθεσή της κονδύλια ύψους 6-7 δισ. ευρώ για να συμμετάσχει στην υλοποίηση νέων προγραμμάτων. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Εκσυγχρονισμός φρεγατών ΜΕΚΟ.
- Πρόγραμμα Εκσυγχρονισμού Μέσης Ζωής υφιστάμενων Υποβρυχίων και συμμετοχή στο πρόγραμμα ναυπήγησης των νέων Υποβρυχίων.
- Πρόγραμμα Εκσυγχρονισμού Μέσης Ζωής Πυραυλακάτων ΡΟΥΣΣΕΝ.
- Πρόγραμμα ναυπήγησης νέας κορβέτας και νέας φρεγάτας.
- Σχεδιασμός και παραγωγή μη επανδρωμένων οχημάτων σε στεριά, θάλασσα, αέρα και υποβρύχια.
- Κατασκευή συστημάτων drones κι αντι- drones.