Ένα από τα πιο δραματικά γεγονότα των τελευταίων ετών έλαβε χώρα αυτή την εβδομάδα και πέρασε σχεδόν απαρατήρητο: οι ΗΠΑ τερμάτισαν τη φυσική τους παρουσία στη Συρία και απέσυραν τις υπόλοιπες δυνάμεις τους από τη χώρα. Η επιταχυνόμενη αμερικανική αποχώρηση από τη Συρία τον τελευταίο χρόνο έλαβε την τελική της συμφωνία την περασμένη εβδομάδα – με τη δραματική εκκένωση της βάσης Al Tanf, και ισοδυναμεί με τις εξελίξεις στη Γάζα και το Ιράν, και είναι σημαντική για το Ισραήλ και τη νέα περιφερειακή τάξη.
Η αμερικανική βάση Al Tanf βρίσκεται στο τρίγωνο των συνόρων Ιράκ-Συρίας-Ιορδανίας στην ανατολική Συρία, και ο κύριος ρόλος της ήταν να μπλοκάρει φυσικά τον χερσαίο διάδρομο που ξεκινά από το Ιράν, περνάει από το Ιράκ και καταλήγει στη Συρία. Η βάση ήταν ίσως το πιο σημαντικό τετραγωνικό χιλιόμετρο στη Μέση Ανατολή την τελευταία δεκαετία, που ιδρύθηκε το 2016 στην καρδιά της συριακής ερήμου στον δρόμο που συνδέει τη Βαγδάτη με τη Δαμασκό, και κοντά στο τρίγωνο των συνόρων με την Ιορδανία.
Με τα χρόνια, ορίστηκε μια ζώνη ασφαλείας 55 χιλιομέτρων γύρω από τη βάση, όπου απαγορευόταν η παρουσία συριακών δυνάμεων ή σιιτικών πολιτοφυλακών, και δέχτηκαν επίθεση από αέρος. Έτσι, η Αλ-Τανάφ έγινε μια φούσκα αμερικανικής κυριαρχίας στην καρδιά του συριακού εδάφους. Η ίδια η βάση έγινε αγαπημένος στόχος για τις φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές μέσω συνεχών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.
Όπως αναφέρθηκε, ο αμερικανικός στρατός ολοκλήρωσε (11 Φεβρουαρίου) την εκκένωσή της και την παρέδωσε στις δυνάμεις του αλ-Τζουλάνι, όχι πριν εξασφαλίσει τη μεταφορά περίπου 7.000 κρατουμένων του ISIS που κρατούνταν στο πρόσφατο παρελθόν από τους Κούρδους σε φυλακές στην ανατολική Συρία, στο Ιράκ (όπου εξακολουθεί να υπάρχει αμερικανική παρουσία).
Στην ίδια τη συμφωνία, η Συρία δεσμεύτηκε επίσημα να αποτρέψει την παρουσία ή τη διέλευση μη συριακών στρατιωτικών δυνάμεων σε ακτίνα 100 χιλιομέτρων από τα σύνορα με την Ιορδανία και το Ιράκ, και να αποτρέψει τη μετατροπή της χερσαίας οδού σε διάδρομο λαθρεμπορίου όπλων. Καθορίστηκε επίσης ότι θα ιδρυθεί ένα κοινό κέντρο συντονισμού στη Βαγδάτη, με εκπροσώπους των συριακών και ιρακινών στρατών και Αμερικανούς παρατηρητές ως εταίρους.
Έτσι, μετά από περίπου μια δεκαετία, η επίσημη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Συρία, η οποία ξεκίνησε στα τέλη του 2014 στο πλαίσιο της διεθνούς εκστρατείας κατά του ISIS, έληξε. Τον Οκτώβριο του 2015, ξεκίνησε μια πολύ περιορισμένη φυσική παρουσία στο έδαφος. Αρχικά, 50 μαχητές των ειδικών δυνάμεων για να βοηθήσουν τους Κούρδους, και έως και περίπου 2.000 στρατιώτες κατά τη διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ και της ίδρυσης της βάσης Αλ-Τανάφ το 2016 (συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου των πετρελαιοπηγών στην ανατολική Συρία).
Η κίνηση εγείρει πολλά ερωτήματα σχετικά με τις πραγματικές προθέσεις της επιθετικής και αμείλικτης αμερικανικής πίεσης τον τελευταίο χρόνο, κυρίως μέσω του Πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία και απεσταλμένου στη Συρία Τομ Μπαράκ. Με άλλα λόγια, σε ποιο βαθμό η «ενοποίηση της Συρίας» είναι πραγματικά ένας αυτοσκοπός – ή ίσως ο κύριος στόχος ήταν στην πραγματικότητα η μείωση της αμερικανικής παρουσίας σε αυτήν την περιοχή της χώρας, με την υποστήριξη του νέου συριακού καθεστώτος να είναι απλώς ένα μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Όπως και να ‘χει, οι επιπτώσεις της κίνησης είναι δραματικές: οι ΗΠΑ μειώνουν τις ΜΠΟΡΕΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ και επιλέγουν να στοιχηματίσουν σε μεγάλο βαθμό στη νέα κυβέρνηση στη Συρία (αλλά έχει γυάλινη οροφή): Η Ουάσινγκτον επέλεξε το καθεστώς αλ-Τζουλάνι ως σταθεροποιητικό παράγοντα, και αυτό αποτελεί μια σπουδαία έκφραση εμπιστοσύνης σε αυτό. Ωστόσο, οι χιλιάδες κρατούμενοι του ISIS που μεταφέρθηκαν από τη Συρία στο Ιράκ αποτελούν σαφές σημάδι ότι οι ΗΠΑ δεν εμπιστεύονται την ικανότητα του αλ-Τζουλάνι να τους προστατεύσει.
Επιπλέον, η Συρία γιορτάζει την κίνηση ως ένα σημαντικό επίτευγμα για την συριακή κυριαρχία – το συριακό Υπουργείο Άμυνας έχει ήδη ανακοινώσει ότι έχουν αναπτυχθεί δυνάμεις κατά μήκος του τριγώνου των συνόρων. Ταυτόχρονα, η Τουρκία γίνεται η de facto ιδιοκτήτρια του σπιτιού στη Συρία («αλλαγή φρουράς») – είναι σαφές ότι ελλείψει αμερικανικής παρουσίας, το κενό πιθανότατα θα καλυφθεί από μια συριακή παρουσία με τουρκική επιρροή, όλα με την κατανόηση ότι η Τουρκία θα αποτελέσει ιδεολογικά και πρακτικά εμπόδιο για το ISIS ή το Ιράν.
Η Ιορδανία ανησυχεί πολύ για την κίνηση και φοβάται ότι η Συρία δεν θα μπορέσει να αναλάβει τον έλεγχο της ερημικής περιοχής, κάτι που θα δημιουργήσει ένα παραθυράκι για τους λαθρέμπορους ναρκωτικών και τους πυρήνες του ISIS. Ορισμένες από τις αμερικανικές δυνάμεις που εκκενώθηκαν από τη Συρία έχουν μετακινηθεί στη βάση TOWER22 εντός ιορδανικού εδάφους και από την «επίθεση» σε συριακό έδαφος έχουν περάσει στην «άμυνα» σε ιορδανικό έδαφος. Όλα αυτά αυξάνουν σημαντικά την πίεση στον ιορδανικό στρατό.”