Στο επίκεντρο ενός έντονου και πολυεπίπεδου γεωπολιτικού ανταγωνισμού φαίνεται να τοποθετείται εκ νέου η Ελλάδα, όπως κατέδειξαν οι χθεσινές τοποθετήσεις της εκπροσώπου του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρίας Ζαχάροβα, και του Κινέζου πρέσβη στην Αθήνα. Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν ως άμεση απάντηση στις εντυπωσιακές ενεργειακές συμφωνίες που υπέγραψε η ελληνική κυβέρνηση με τις ΗΠΑ, παρουσία τεσσάρων υπουργών της κυβέρνησης Τραμπ, της Αμερικανίδας πρέσβειρας, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, και δεκάδων υψηλόβαθμων Αμερικανών αξιωματούχων.
Η προκλητική προειδοποίηση της Μόσχας
Με ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, η εκπρόσωπος της ρωσικής διπλωματίας, Μαρία Ζαχάροβα, προχώρησε σε μία προκλητική προειδοποίηση προς την Ελλάδα με αφορμή τη συμφωνία για την κοινή παραγωγή ναυτικών drones με την Ουκρανία. Κατηγόρησε τη χώρα μας ότι ακολουθεί «προκλητική, συγκρουσιακή πορεία απέναντι στη Ρωσία» και ότι συμμετέχει σε «ανοιχτά εχθρικές ενέργειες». Η Ζαχάροβα υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ήταν «από τις πρώτες χώρες που απέστειλαν όπλα και πυρομαχικά» στο Κίεβο, ισχυριζόμενη ότι αυτά χρησιμοποιούνται «καθημερινά εναντίον αμάχων» σε περιοχές υπό ρωσικό έλεγχο. Παράλληλα, χαρακτήρισε τις πρόσφατες συμφωνίες Αθήνας-Κιέβου ως «νέα επιβεβαίωση» της συμμετοχής της χώρας μας στις αντι-ρωσικές πολιτικές της Δύσης, προειδοποιώντας απειλητικά ότι «θα υπάρξει κατάλληλη απάντηση από τη Μόσχα».
Η απάντηση της Αθήνας
Η αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας ήταν άμεση και σταθερή. Πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών τόνισαν ότι η Ελλάδα δρα «με γνώμονα το διεθνές δίκαιο και τον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών». Υπογράμμισαν επίσης πως κάθε χώρα έχει το αυτονόητο δικαίωμα σύναψης διακρατικών συμφωνιών, ειδικά όταν αυτές «εγγυώνται την ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια – θεμελιώδη παράγοντα ανθρώπινης ευημερίας». Οι ίδιες πηγές απέρριψαν «αυτοδικαίως» οποιαδήποτε μορφή απειλής κατά κυρίαρχου κράτους.
Η Ελλάδα στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης – Το κομβικό 2028
Η παραπάνω εξέλιξη εκδηλώνεται μετά τα πρόσφατα γεγονότα που τοποθετούν την Ελλάδα στον πυρήνα ενός ευρύτερου ενεργειακού ανακαθορισμού. Το 2028 αποτελεί ορόσημο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς σταματά οριστικά η εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου – μια στρατηγική επιλογή που επισφραγίζει το τέλος της μακρόχρονης ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Μόσχα.
Η αποχώρηση του ρωσικού φυσικού αερίου από την ευρωπαϊκή αγορά δημιουργεί ένα τεράστιο κενό, το οποίο -σύμφωνα με τις τρέχουσες συμφωνίες- καλύπτεται πλέον από αμερικανικό LNG. Και η Ελλάδα, μέσω των νέων υποδομών, των επεκτάσεων στους τερματικούς σταθμούς LNG, και των πρόσφατων ελληνοαμερικανικών συμφωνιών, αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικότερους κόμβους διοχέτευσης αμερικανικού φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ο ρόλος της χώρας μας αναβαθμίζεται από απλό ενεργειακό διάδρομο σε γεωστρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ, γεγονός που εξηγεί -τουλάχιστον εν μέρει- την επιθετική διάθεση της Μόσχας. Καθώς το LNG από τις ΗΠΑ θα εισέρχεται στην Ευρώπη μέσω ελληνικών υποδομών, η γεωπολιτική σημασία της Ελλάδας ενισχύεται εκθετικά, αλλά ταυτόχρονα αυξάνονται και οι πιέσεις από ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος.
Οι αιχμές του Κινέζου πρέσβη προς τις ΗΠΑ
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Κινέζος πρέσβης Fang Qiu έστειλε, από την Αθήνα, σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον, με αφορμή τις συζητήσεις για την παρουσία της Cosco στον Πειραιά. Τόνισε ότι το λιμάνι «θα είναι πάντα των Ελλήνων» και πως η Cosco θα συνεχίσει απρόσκοπτα τη συνεργασία της με τις ελληνικές Αρχές.
Ασκώντας δριμεία κριτική προς τις ΗΠΑ, είπε ότι «όσοι δεν βοήθησαν ποτέ την Ελλάδα, σήμερα εμφανίζονται», υπογραμμίζοντας ότι «υποτιμούν την αποφασιστικότητα των Ελλήνων». Κάνοντας λόγο για «ηγεμονικό τρόπο σκέψης», κατηγόρησε την Ουάσινγκτον ότι επιδιώκει να μετατρέψει την Ελλάδα σε «αρένα γεωπολιτικής αντιπαλότητας».