Μεγάλη αναστάτωση επικράτησε λίγο μετά τα μεσάνυχτα στην Εύβοια και την Αττική από τον ισχυρό σεισμό των 5,2 Ρίχτερ, ο οποίος σύμφωνα με τους επιστήμονες προήλθε από άγνωστο ρήγμα.
Η Ελλάδα είναι από τις πιο σεισμογενείς χώρες στον κόσμο, καθώς βρίσκεται στη ζώνη σύγκρουσης της αφρικανικής με την ευρασιατική πλάκα.
Οι μεγάλοι σεισμοί δεν είναι σπάνιοι στη χώρα μας, καθώς από την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα μέχρι το Ιόνιο και την Αττική, ο «Εγκέλαδος» έχει αφήσει πίσω του χιλιάδες θύματα και ανυπολόγιστες καταστροφές.
Ακολουθούν οι δέκα ισχυρότεροι σεισμοί που συγκλόνισαν την Ελλάδα μέσα στους αιώνες:
1. Κρήτη (Ηράκλειο), 365 μ.Χ. – Μ7,5
Ο «μεγάλος» σεισμός της αρχαιότητας. Προκάλεσε τσουνάμι που σάρωσε το ανατολικό Μεσόγειο και έφτασε ως την Αίγυπτο.
2. Ανατολικό Αιγαίο – Ρόδος, 12 Οκτωβρίου 1856 – Μ8,2
Από τους ισχυρότερους που έχουν πλήξει τον ελληνικό χώρο. Στη Ρόδο προκάλεσε τεράστιες καταστροφές και εκατοντάδες νεκρούς, ενώ επηρέασε Κρήτη, Κω, Κάρπαθο, Χάλκη, Τήλο και Καστελόριζο.
3. Αμοργός, 9 Ιουλίου 1956 – Μ7,5
Ο ισχυρότερος σεισμός του 20ού αιώνα στην Ελλάδα. Συνοδεύτηκε από τσουνάμι έως 20 μέτρων που έπληξε τις Κυκλάδες.
4. Ιόνιο (Κεφαλονιά – Ζάκυνθος – Ιθάκη), Αύγουστος 1953 – Μ7,2
Σεισμική ακολουθία με αποκορύφωμα τα 7,2 Ρίχτερ. Κατέστρεψε σχεδόν ολοκληρωτικά τα Επτάνησα και άφησε πίσω χιλιάδες αστέγους.
5. Ρόδος, 1481 – Μ7,1
Ισχυρότατος σεισμός που προκάλεσε τεράστιες ζημιές στο νησί και την ευρύτερη Δωδεκάνησο.
6. Κρήτη (Χανιά), 1856 – Μ7,0
Σχεδόν ταυτόχρονα με τον σεισμό της Ρόδου, η Κρήτη δοκιμάστηκε από ισχυρότατη δόνηση με σοβαρές καταστροφές.
7. Χίος, 3 Απριλίου 1881 – Μ6,5–6,7
Ένας από τους πιο φονικούς σεισμούς στην Ελλάδα. Πάνω από 4.000 νεκροί, δεκάδες χωριά ισοπεδώθηκαν.
8. Αθήνα (Πάρνηθα), 7 Σεπτεμβρίου 1999 – Μ5,9
Αν και όχι ο μεγαλύτερος σε μέγεθος, υπήρξε ο φονικότερος των τελευταίων δεκαετιών στην πρωτεύουσα: 143 νεκροί και χιλιάδες κατεστραμμένα κτίρια.
9. Καλαμάτα, 13 Σεπτεμβρίου 1986 – Μ6,0
Σημαντικός σεισμός με 20 νεκρούς και μεγάλες καταστροφές στην πόλη.
10. Ζάκυνθος, 26 Οκτωβρίου 2018 – Μ6,8
Ισχυρότατος σεισμός που έγινε αισθητός σε όλη την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Προκάλεσε σοβαρές ζημιές, αλλά χωρίς θύματα.
Μπορεί να χτυπήσει ξανά την Αττική;
Η Αττική δεν θεωρείται η πιο σεισμογενής περιοχή της Ελλάδας, αλλά φιλοξενεί ενεργά ρήγματα.
Ο σεισμός της Πάρνηθας το 1999 απέδειξε ότι ακόμη και σεισμοί γύρω στα 6 Ρίχτερ μπορούν να αποδειχθούν καταστροφικοί, λόγω της πυκνής δόμησης και της μεγάλης συγκέντρωσης πληθυσμού.
Ορισμένα από τα πιο επικίνδυνα και μελετημένα ρήγματα είναι:
1. Ρήγμα της Πάρνηθας
Μήκος: ~12 χλμ
Ενεργοποίηση: Τελευταία ενεργοποίηση το 1999 (σεισμός 5,9 Ρίχτερ με 143 νεκρούς)
Εκτίμηση: Παραμένει ενεργό. Πιθανή επαναδραστηριοποίηση μέσα στον 21ο αιώνα.
Κίνδυνος: Υψηλός – Είναι κοντά σε κατοικημένες περιοχές όπως τα Λιόσια, το Μενίδι και η Φυλή.
2. Ρήγμα του Μαραθώνα – Γραμματικού
Μήκος: >20 χλμ
Χαρακτηριστικά: Βρίσκεται σε γεωτεκτονικά ενεργή περιοχή, κοντά στο ρήγμα της Ανατολικής Αττικής.
Εκτίμηση: Ικανό να δώσει σεισμό έως και 6,5 Ρίχτερ.
Κίνδυνος: Μέσος προς υψηλός – αφορά και τα βόρεια προάστια της Αττικής.
3. Ρήγμα της Ανατολικής Αττικής (Κορωπί – Μαρκόπουλο – Λαύριο)
Δραστηριότητα: Καταγεγραμμένη σεισμική δράση τις τελευταίες δεκαετίες.
Εκτίμηση: Πιθανή ενέργεια μέχρι 6,2 Ρίχτερ.
Κίνδυνος: Υψηλός – Πολύ κοντά στο αεροδρόμιο και σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.
4. Υποθαλάσσιο ρήγμα του Σαρωνικού (Αίγινα – Μέθανα – Πόρος)
Γεωλογική Ζώνη: Μέρος του ηφαιστειακού τόξου του Νότιου Αιγαίου.
Εκτίμηση: Σεισμοί έως και 6,7 Ρίχτερ.
Ιδιαίτεροι Κίνδυνοι: Θαλάσσια σεισμικά κύματα (tsunami) σε περίπτωση καταρρεύσεων υποθαλάσσιων όγκων.
5. Ρήγμα της Αταλάντης (εκτός Αττικής αλλά απειλεί)
Απόσταση: ~100 χλμ από Αθήνα, αλλά μπορεί να προκαλέσει έντονη δόνηση στην πρωτεύουσα.
Ιστορικό: Κατέστρεψε πόλεις το 1894 με δύο σεισμούς άνω των 6,5 Ρίχτερ.
Εκτίμηση: Δυνητικά μεγάλος σεισμός άνω των 6,7 Ρίχτερ.
8,2 ρίχτερ: Ο ισχυρότερος σεισμός που έχει συμβεί ποτέ στην Ελλάδα είναι αυτός της Ρόδου
Το βράδυ της 12ης Οκτωβρίου 1856, το ανατολικό Αιγαίο σείεται. Ένας πρωτοφανής σεισμός ταρακουνάει τη Ρόδο, την Κρήτη, την Κω, τη Χάλκη, την Κάρπαθο, την Τήλο, το Καστελόριζο.
Η ισχύς του είναι τόσο μεγάλη που θεωρήθηκε από τους σεισμολόγους «παγκόσμιος» καθώς έγινε αισθητός σε συνολικά δέκα γειτονικές χώρες της Ελλάδας. Χιλιάδες σπίτια καταστρέφονται με μιας, και εκατοντάδες άνθρωποι καταπλακώνονται στον ύπνο τους από τα ντουβάρια.
Σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές που γίνονται το επόμενο πρωινό, ο σεισμός προέρχεται από το ρήγμα της Χάλκης και φτάνει τα 8,2 Ρίχτερ. Μέχρι σήμερα, αποτελεί τον πιο ισχυρό σεισμό που έχει χτυπήσει ποτέ τη χώρα.
Η εικόνα που αντικρίζουν οι νησιώτες το επόμενο πρωινό είναι τρομακτική. Ο σεισμός που έχει επίκεντρο μεταξύ της Ρόδου και της Κω καταστρέφει 3.200 σπίτια, τα 600 εκ των οποίων στο χωριό Αρχάγγελος, που βρίσκεται στα βορειοανατολικά του νησιού, ενώ άλλα 500 παθαίνουν πολύ μεγάλες ζημιές.
Σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή, ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους από τον εγκέλαδο φτάνει τους 618.
Όπως σημειώνεται στις τοπικές εφημερίδες της εποχής, το νούμερο θα μπορούσε να ήταν πολύ μεγαλύτερο, ωστόσο, αρκετοί ντόπιοι, εξαιτίας των μικροσεισμών που είχαν συμβεί τις προηγούμενες μέρες, είχαν οδηγηθεί μακριά από τα σπίτια τους. Άλλωστε γνώριζαν πως το ρήγμα της Χάλκης ήταν ακόμη ενεργό και κατά καιρούς «έδινε» μεγάλες σεισμικές δονήσεις.