Με μεγάλο όπλο το deal Τραμπ – Ερντογάν για την πώληση στην Τουρκία 250 αεροπλάνων από την boeing για την Turkish Airlines, αλλά και το συμβόλαιο για τα F-16 που ακόμα είναι στον αέρα, το Κογκρέσο αναμένεται να δεχθεί ισχυρές πιέσεις για να πει το πολυπόθητο «ναι» στην πώληση των F-35 στην Τουρκία.
Του Χρήστου Μαζανίτη-.enikos.gr
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει αποφασίσει να παίξει κάθε κρυφό άσσο του προκειμένου να μπορέσει να πάρει άμεσα τα F-35, που χρειάζεται τόσο πολύ για να αποκτήσει την αεροπορική υπεροχή.
Ήδη, από τον Γενάρη του 2024 έχει πάρει το «οκ» από την κυβέρνηση Μπάιντεν και το Κογκρέσο για την προμήθεια 40 νέων μαχητικών F-16 Viper μαζί με κιτ αναβάθμισης γι’ ακόμη 80 αλλά και πυραύλους, αξίας σχεδόν 21 δισ. ευρώ. Όμως ποτέ δεν άσκησε το δικαίωμα σύναψης συμβολαίου με τις ΗΠΑ ζητώντας εκβιαστικά κι άλλα.
Χρησιμοποιεί επί της ουσίας ως μοχλό πίεσης την παραγγελία των 8 δισ. ώστε να δώσει το Κογκρέσο το «πράσινο φως» για τα F-35. Όμως, μέχρι στιγμής η μπλόφα δεν έπιασε.
Ωστόσο, ο Ταγίπ Ερντογάν έχει – ως γνωστόν – άριστες σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δεν είναι τυχαίο ότι επέλεξε να στείλει ως πρέσβη στην Άγκυρα τον επιστήθιο φίλο του – τουρκικής καταγωγής – Τόμας Μπάρακ.
Η «τριάδα» Ερντογάν – Τραμπ – Μπάρακ έχει δουλέψει εδώ και καιρό σενάρια για την άρση των εμποδίων πώλησης των F-35. Και η λύση βρέθηκε μέσω συμβολαίου – μαμούθ για την πολιτική αεροπορία της Τουρκίας, την Turkish Airlines, η οποία έρχεται να περισώσει την προβληματική Boeing με παραγγελία για 250 αεροσκάφη, αφήνοντας την ευρωπαϊκή Airbus, της οποίας ήταν πελάτης.
Η εν δυνάμει παραγγελία προς την Boeing είναι αξίας 100 δισ. δολαρίων! Ποσό – σωσίβιο για την αμερικανική εταιρεία. Παράλληλα ο Ερντογάν μιλά απευθείας στον Τραμπ στη γλώσσα που καταλαβαίνει, αυτή των μπίζνες και της ενίσχυσης των αμερικανικών βιομηχανιών.
Με συνολικό ποσό – από τα 250 αεροπλάνα και την παραγγελία των F-16 – άνω των 120 δισ., ο Ερντογάν εκβιάζει ουσιαστικά τις ΗΠΑ με την ακύρωση των παραγγελιών εάν δεν πάρει τα F-35.
Πρόσφατα υπήρξαν ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35. Εάν συμβεί αυτό, δεν είναι ακόμα σαφές εάν η Τουρκία θα επιστρέψει στο πρόγραμμα ως βιομηχανικός συμμετέχων ή απλώς ως προμηθευτής. Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν στις 25 Σεπτεμβρίου αναμένεται να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ έχουν σε καθεστώς μακράς αποθήκευσης συνολικά 6 τουρκικά F-35 block1, τα οποία η Άγκυρα πιέζει να παραλάβει, μαζί με νέες παραγγελίες για F-35B, που είναι τα κάθετης από-προσγείωσης, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσει για το αεροπλανοφόρο Anadolu, όπως από την πρώτη στιγμή που τα παρήγγειλε προορίζονταν.
Ωστόσο, όσο κι αν θέλει ο Τραμπ να προωθήσει την πώληση των F-35 στην Τουρκία, θα πρέπει να ξεπεράσει πολλούς σκοπέλους, ορισμένοι των εκ οποίων φαντάζουν απροσπέλαστοι.
Το πρώτο είναι ότι θα πρέπει το Κογκρέσο να άρει τις κυρώσεις βάσει του κανονισμού CAATSA, λόγω της προμήθειας των S-400. Μέχρι στιγμής αυτό φαντάζει ακατόρθωτο.
Επιπλέον τόσο το εβραϊκό όσο και το ελληνικό λόμπι πρόκειται να ασκήσουν γιγάντιες πιέσεις, με το κίνημα No Jets For Turkey να μεγαλώνει.
Κι αν ορισμένοι κατηγορούν την ελληνική κυβέρνηση για υποχωρητικότητα έναντι των τουρκικών επιδιώξεων, παρά το casus belli, το αλυτρωτικό δόγμα της γαλάζιας πατρίδας και το ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, η ισραηλινή κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να κινηθεί δυναμικά εναντίον κάθε απόπειρας της Τουρκίας να αποκτήσει όχι μόνο τα F-35 αλλά ακόμη κι εναντίον των F-16 Viper.
Άλλωστε, έχουν περάσει μόλις λίγα 24ωρα από τις δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου, που επιτέθηκε εκ νέου στον Ισραηλινό Πρωθυπουργό, Μπένιαμιν Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον Χίτλερ ενώ εξαπέλυσε και απειλές για την Ιερουσαλήμ.
Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Δεν θα επιτρέψουμε σε μη εξουσιοδοτημένα χέρια να μολύνουν την Ιερουσαλήμ. Ξέρω ότι ο πόνος αυτών των ατόμων που μοιάζουν με Χίτλερ μπορεί να μην υποχωρήσει ποτέ. Ας συνεχίσουν να ξεσπούν σε θυμό. Εμείς, ως μουσουλμάνοι, δεν θα υποχωρήσουμε από τα δικαιώματά μας στην Ανατολική Ιερουσαλήμ».