Το νεοσύστατο Συμβούλιο Ειρήνης παρουσίασε στο Νταβός ο Ντόναλντ Τραμπ, με 19 χώρες να υπογράφουν την ένταξή τους στο νέο σχήμα, σε μια τελετή που συνοδεύτηκε από περιορισμένες διευκρινίσεις για την εντολή, τη δομή και τον τρόπο λειτουργίας του οργάνου. Από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην τελετή συμμετείχαν μόνο η Ουγγαρία και η Βουλγαρία, σε ένα σκηνικό όπου απουσίαζαν συνολικά οι παραδοσιακοί δυτικοευρωπαϊκοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το Συμβούλιο «κάτι πραγματικά μοναδικό για τον κόσμο» και, μιλώντας στην τελετή υπογραφής του ιδρυτικού καταστατικού, ανέφερε ότι θα μπορούσε να συνεργαστεί με τα Ηνωμένα Έθνη για την επίλυση πολέμων, όχι μόνο στη Μέση Ανατολή — όπου ο πόλεμος Ισραήλ-Χαμάς στη Γάζα αποτέλεσε, όπως είπε, την αφετηρία της ιδέας. Παρά ταύτα, δεν παρείχε συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί ή να υλοποιηθεί μια τέτοια συνεργασία με τον ΟΗΕ.
Η έλλειψη σαφούς περιγραφής της εντολής και των διαδικασιών του νέου οργάνου έχει προκαλέσει επιφυλάξεις σε αρκετές χώρες, πολλές εκ των οποίων θεωρούνται στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν, έχουν εκφραστεί ανησυχίες ότι ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώκει το νέο Συμβούλιο να υποκαταστήσει ή να ανταγωνιστεί τον ΟΗΕ, γεγονός που οδηγεί ορισμένες κυβερνήσεις είτε να αρνηθούν συμμετοχή είτε να τηρούν στάση αναμονής.
Μετά τις δηλώσεις του, ο Ντόναλντ Τραμπ κάθισε στο τραπέζι και ήταν από τους πρώτους που υπέγραψαν το ιδρυτικό καταστατικό του Συμβουλίου Ειρήνης. Εκπρόσωποι από το Μπαχρέιν και το Μαρόκο ήταν οι πρώτοι που ακολούθησαν, ενώ στη συνέχεια η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, παρουσίασε διαδοχικά τα υπόλοιπα μέλη που προσήλθαν για να προσθέσουν τις υπογραφές τους.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε με συμμετοχή αισθητά μικρότερη από τις περίπου 35 χώρες που, σύμφωνα με προαναγγελία κυβερνητικού αξιωματούχου νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, αναμενόταν να λάβουν μέρος. Η σύνθεση των συμμετεχόντων εμφάνισε γεωγραφική κλίση προς τη Μέση Ανατολή, τη Νότια Αμερική και την Κεντρική Ασία, ενώ στη σκηνή βρέθηκαν εκπρόσωποι και ηγέτες από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αργεντινή και την Παραγουάη, μεταξύ άλλων. Ο Τραμπ τους ευχαρίστησε δημόσια, χαρακτηρίζοντάς τους «στην πλειονότητά τους πολύ δημοφιλείς ηγέτες, σε ορισμένες περιπτώσεις όχι και τόσο».
Στο Συμβούλιο Ειρήνης υπέγραψαν, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, εκπρόσωποι από το Μπαχρέιν και το Μαρόκο, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας. Συμμετέχουν επίσης ο πρόεδρος της Ινδονησίας, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ιορδανίας, ο πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας. Στο σχήμα μετέχουν ακόμη ο πρόεδρος του Ουζμπεκιστάν και ο πρωθυπουργός της Μογγολίας.
Στην ομιλία του, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε και στη Βενεζουέλα, μιλώντας για τη δράση των ΗΠΑ και περιγράφοντας τον αμερικανικό στρατό ως «μακράν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο», μετά την επιχείρηση που, όπως είπε, οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. «Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, χάρη στην απαράμιλλη δεξιοτεχνία, ισχύ και δύναμη του αμερικανικού στρατού — έχουμε μακράν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο — συλλάβαμε τον παράνομο δικτάτορα Νικολάς Μαδούρο και απελευθερώσαμε τον λαό της Βενεζουέλας», είπε. Συμπλήρωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν «εξαιρετικές σχέσεις με τους νέους ηγέτες της Βενεζουέλας» και ότι «οι σχέσεις αυτές είναι καλές».
Στη συνέχεια, δήλωσε ότι «ανοίγουμε τη χώρα στις μεγάλες πετρελαϊκές μας εταιρείες και αυτό πηγαίνει πολύ καλά. Έχουμε ήδη αντλήσει 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και ένα μεγάλο μέρος από αυτά θα επιστρέψει στη Βενεζουέλα». Όπως είπε, η Βενεζουέλα «θα έχει περισσότερα έσοδα μαζί μας σε σύντομο χρονικό διάστημα απ’ όσα είχε μέσα σε χρόνια», ενώ πρόσθεσε: «Οι πετρελαϊκές εταιρείες θέλουν να μπουν, θέλουν να μπουν άμεσα. Είμαστε ήδη εκεί και επιθεωρούμε τις εγκαταστάσεις».
Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε αναφορά και στη διακίνηση ναρκωτικών, υποστηρίζοντας ότι αμερικανικά πλήγματα κατά φερόμενων σκαφών διακίνησης στην Καραϊβική και στα γύρω ύδατα έχουν μειώσει τις παράνομες θαλάσσιες αποστολές προς τις ΗΠΑ κατά 98,1%, ποσοστό που, όπως είπε, ήταν αυξημένο κατά περίπου μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με τα στοιχεία που είχε λάβει την προηγούμενη ημέρα. Παράλληλα, επανέλαβε τη δέσμευσή του να μεταφέρει τις επιχειρήσεις κατά των λατινοαμερικανικών καρτέλ από τη θάλασσα στη στεριά, χωρίς να κατονομάσει χώρες στις οποίες σκοπεύει να διατάξει πλήγματα, σημειώνοντας ότι οι χερσαίες επιχειρήσεις θα είναι ευκολότερες σε σύγκριση με επιθέσεις σε σκάφη εν πλω.
Δείτε ολόκληρη την τελετή παρουσίασης του Συμβουλίου Ειρήνης:
Ο Τραμπ εμφανίστηκε τελευταίος στη σκηνή, αφού προηγήθηκαν τα μέλη του «Board of Peace», και ξεκίνησε την τοποθέτησή του λέγοντας ότι πρόκειται για «μια πολύ συναρπαστική ημέρα, που προετοιμαζόταν εδώ και καιρό», ενώ η φωνή του ακούστηκε βραχνή, μετά τη χθεσινή μακρά ομιλία του στο Νταβός διάρκειας άνω των 70 λεπτών. Υποστήριξε ότι «όλοι θέλουν να είναι μέρος» του νέου σχήματος, επισημαίνοντας ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ τους και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν έχουν ακόμη υπογράψει. Πρόσθεσε ότι θα συνεργαστούν «με πολλούς άλλους, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών».
Αναφερόμενος στη διεθνή ατζέντα, επανέλαβε τη ρητορική του για τον τερματισμό πολέμων, λέγοντας ότι «έχουμε ειρήνη στη Μέση Ανατολή» και ότι «έχουμε διευθετήσει οκτώ πολέμους», εκτιμώντας πως «έρχεται σύντομα άλλος ένας», αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία. Όπως είπε, ήταν η σύγκρουση που «νόμιζα ότι θα ήταν εύκολη», αλλά «αποδείχθηκε πιθανόν η πιο δύσκολη». Παράλληλα, είπε ότι «σήμερα, ο κόσμος είναι πλουσιότερος, ασφαλέστερος και πολύ πιο ειρηνικός από ό,τι ήταν πριν από ένα χρόνο» και πρόσθεσε: «Σβήσαμε όλες αυτές τις φωτιές που πολλοί άνθρωποι δεν γνώριζαν, συμπεριλαμβανομένου και εμού».
Τέλος, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στον Τόνι Μπλερ, σημειώνοντας ότι δεν θα είναι μέλος του Συμβουλίου, αλλά θα συμμετέχει στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του Συμβουλίου Ειρήνης, το οποίο, όπως είπε, θα υλοποιήσει το όραμα του οργάνου στη Γάζα. «Σ’ ευχαριστούμε, Τόνι, που είσαι εδώ. Το εκτιμούμε», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ: Πώς διαταράσσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, αποστάσεις από την ΕΕ, απροθυμία από την Ελλάδα
Η ευρωπαϊκή διπλωματία βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα που δεν είναι απλώς «ακόμη ένα επεισόδιο» στις ήδη τεταμένες ευρωαμερικανικές σχέσεις, αλλά μια δοκιμή αντοχής του ίδιου του μεταπολεμικού θεσμικού οικοδομήματος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προωθεί τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς σχήματος με τίτλο «Board/Peace Council» (στο δημόσιο λόγο έχει επικρατήσει ως «Συμβούλιο Ειρήνης» ή «Board of Peace»), το οποίο παρουσιάζεται ως εργαλείο ειρήνευσης – αρχικά με επίκεντρο τη Γάζα – αλλά σταδιακά επεκτείνεται ως φόρουμ «διαχείρισης κρίσεων» και σε άλλες συγκρούσεις.
Η Ευρώπη αντιλαμβάνεται ότι δεν πρόκειται μόνο για ένα ακόμα «Trump project», αλλά για μια πρόταση που, εφόσον αποκτήσει υπόσταση, μπορεί να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ, να διεμβολίσει την ΕΕ και να αποσταθεροποιήσει τη ΝΑΤΟϊκή συνοχή.
Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης» – και γιατί προκαλεί καχυποψία
Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ έχει στείλει προσκλήσεις σε περίπου 60 χώρες, με στόχο ένα σχήμα που «ξεκινά από τη Γάζα» και «διευρύνεται» σε άλλα μέτωπα, ενώ το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει ότι προβλέπεται μόνιμη συμμετοχή για όσους καταβάλουν $1 δισ. και ότι ο Τραμπ θα είναι chairman for life.
Η ύπαρξη «εισιτηρίου» για μόνιμη θέση (και μάλιστα σε μέγεθος που λειτουργεί ως φίλτρο ισχύος και όχι ως ισότιμη συνεισφορά) είναι η πρώτη μεγάλη πηγή ευρωπαϊκής δυσπιστίας: μετατρέπει το σχήμα σε κλειστό κλαμπ, ευνοώντας τους «πρόθυμους» και τους οικονομικά ισχυρούς, αντί για μια διαδικασία νομιμοποίησης μέσω διεθνών συνθηκών.
Η δεύτερη πηγή δυσπιστίας είναι η πολιτική αρχιτεκτονική: σε ρεπορτάζ του Reuters για την Ιταλία, αναφέρεται ότι η Ρώμη κρίνει πως η συμμετοχή σε έναν οργανισμό «led solely by the U.S. president» θα ερχόταν σε σύγκρουση με την ιταλική συνταγματική αρχή που απαιτεί ισότιμη συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς. Το επιχείρημα της Ιταλίας συμπυκνώνει το ευρωπαϊκό άγχος: το «Συμβούλιο» δεν μοιάζει με πολυμερή θεσμό αλλά με μηχανισμό αμερικανικής ηγεμονίας, όπου η πρόσβαση, η διάρκεια και η ανανέωση θητείας (σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει για draft charter) συνδέονται άμεσα με την κεντρική βούληση του προέδρου των ΗΠΑ.
Το τρίτο πρόβλημα είναι η θεσμική επικάλυψη. Σε τηλεοπτικό απόσπασμα/απομαγνητοφώνηση του CNN (Situation Room), το «peace council» εμφανίζεται ήδη ως πεδίο έντασης Τραμπ–Μακρόν, με τον Τραμπ να κλιμακώνει τη ρητορική του και να επιστρατεύει εμπορικές απειλές σε ένα πλαίσιο που «κανονικά» θα ανήκε στον χώρο της διπλωματίας και της συλλογικής ασφάλειας. Αυτός ο συνδυασμός «σκληρής ισχύος» (tariffs) με «ειρηνευτική αρχιτεκτονική» (board) είναι το βασικό σήμα κινδύνου για τις Βρυξέλλες: μετατρέπει την ειρήνευση σε εργαλείο εξαναγκασμού.
Ποιοι συμμετέχουν – και ποιοι κρατούν αποστάσεις
Τα δεδομένα μεταβάλλονται καθημερινά, αλλά το περίγραμμα είναι σαφές: το νέο σχήμα φαίνεται να προσελκύει μεγαλύτερη ανταπόκριση εκτός Ευρώπης και ισχυρότερη επιφύλαξη εντός της. Το AP κατέγραψε ότι μέχρι 21 Ιανουαρίου 2026 δεκαεννέα χώρες έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν – με ισχυρή παρουσία από Μέση Ανατολή, Κεντρική Ασία και άλλα κράτη (αναφέρονται, μεταξύ άλλων, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, ΗΑΕ, Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Αργεντινή, Ουγγαρία, Βιετνάμ), ενώ ευρωπαϊκές χώρες όπως Γαλλία, Νορβηγία, Σλοβενία, Σουηδία φέρονται να έχουν αρνηθεί.
Παράλληλα, το Reuters μετέδωσε ότι το Πακιστάν ανακοίνωσε ότι προσχωρεί στο «Board of Peace», παρουσιάζοντάς το ως εργαλείο για «μόνιμη εκεχειρία» και «ανασυγκρότηση» στη Γάζα. Η γεωπολιτική ανάγνωση είναι ότι εκτός Ευρώπης το σχήμα «πουλάει» ως απευθείας δίαυλος προς την Ουάσινγκτον – μια ευκαιρία πρόσβασης στο κέντρο αποφάσεων. Εντός Ευρώπης, όμως, η ίδια πρόσβαση ερμηνεύεται ως κίνδυνος υποκατάστασης των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΟΗΕ.
Επιπλέον, η πρόσκληση προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν (η οποία, σύμφωνα με Reuters, εντείνει την ευρωπαϊκή ανησυχία) προσθέτει μια θεμελιώδη αντίφαση: πώς μπορεί ένα «ειρηνευτικό» σχήμα να οικοδομείται με συμμετοχές που διχάζουν τη Δύση στον πυρήνα της, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει ενεργός;
Η Ελλάδα: προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο
Στο ελληνικό ρεπορτάζ, η Αθήνα εμφανίζεται να ευθυγραμμίζεται με τη γενική ευρωπαϊκή απροθυμία. Αυτό δεν είναι απλώς «ευρωπαϊσμός». Είναι στρατηγική επιλογή: η Ελλάδα, λόγω γεωγραφίας και ζητημάτων κυριαρχίας, έχει επενδύσει διαχρονικά στη ρητή προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και στο θεσμικό πλαίσιο του ΟΗΕ.
Στη λογική αυτή εντάσσεται και η τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη για τη Γροιλανδία – ότι «δεν μπορούμε να παίζουμε με ζητήματα Διεθνούς Δικαίου».
Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα απουσιάσει εν τέλει από το Νταβός αφού η πτήση του πρωθυπουργού για Ζυρίχη αναβλήθηκε λόγω των έντονων καιρικών φαινομένων, με συνέπεια να περικοπεί το πρόγραμμα, καθώς έπρεπε να μεταβεί αμέσως μετά στις Βρυξέλλες για την έκτακτη σύνοδο της ΕΕ.
Γιατί η Αθήνα λέει «όχι»: τρεις λόγοι που δεν είναι απλώς πολιτικοί
Θεσμικός κίνδυνος: ένα παράλληλο σχήμα «ειρήνης» που υπονομεύει τον ΟΗΕ αποδυναμώνει, τελικά, το ισχυρότερο επιχείρημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: το πλαίσιο κανόνων.
ΝΑΤΟϊκή συνοχή: αν το «Συμβούλιο» λειτουργήσει ως «εναλλακτικός ΟΗΕ», δημιουργεί διπλή γραμμή λήψης αποφάσεων και θολώνει τη συλλογική άμυνα. Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο σε περίοδο εντάσεων στο ευρωαμερικανικό τόξο.
Πολιτικό κόστος: σε μια Ευρώπη που «παγώνει» εμπορικές συμφωνίες ως αντίδραση στον εξαναγκασμό, η συμμετοχή της Ελλάδας θα έμοιαζε με απόκλιση από την κοινή γραμμή, χωρίς ορατό στρατηγικό όφελος.
Το φόντο: Γροιλανδία, δασμοί και η εργαλειοποίηση του εμπορίου
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν εμφανίζεται εν κενώ. Έρχεται σε μια περίοδο που ο Τραμπ έχει συνδέσει ανοιχτά γεωπολιτικές αξιώσεις με εμπορικές απειλές – το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Γροιλανδία και οι δασμοί. Η Ευρώπη απάντησε με τρόπο θεσμικά βαρύ: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «πάγωσε» τη δουλειά για την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, ακριβώς ως αντίδραση στις πιέσεις και τις απειλές δασμών. Το μήνυμα είναι ότι η ΕΕ προσπαθεί να μην αφήσει την Ουάσινγκτον να μετατρέψει την εμπορική πολιτική σε όπλο πολιτικής συμμόρφωσης.
Παράλληλα, η δυναμική στο Νταβός άλλαξε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι υπήρξε «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» με τον Γ.Γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε για την Αρκτική/Γροιλανδία, και απέσυρε την απειλή δασμών προς οκτώ ευρωπαϊκές χώρες. Το πλαίσιο αυτό (ακόμη ασαφές) μειώνει προσωρινά την ένταση, αλλά δεν αίρει τη βασική ευρωπαϊκή ανησυχία: ότι η αμερικανική ηγεσία δοκιμάζει τα όρια της ευρωπαϊκής κυριαρχίας μέσω «πακέτων» ασφαλείας–εμπορίου, και τώρα επιχειρεί να προσθέσει και μια τρίτη διάσταση – έναν νέο θεσμό «ειρήνης» υπό αμερικανική προεδρία.