Οι νέοι δασμοί που αναμένεται να ανακοινώσει σε λίγες ώρες ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη λεγόμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης», είναι μια προσπάθεια ενίσχυσης της παραγωγής των ΗΠΑ και τιμωρίας άλλων χωρών για «χρόνια αθέμιτων εμπορικών πρακτικών» σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο. Όμως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των περισσότερων οικονομολόγων, η επικίνδυνη κίνηση απειλεί να βυθίσει την οικονομία σε ύφεση και να καταστρέψει συμμαχίες δεκαετιών.
Παρά το πολιτικό και οικονομικό στοίχημα που αναλαμβάνει, ο Λευκός Οίκος αποπνέει εμπιστοσύνη. «Η 2α Απριλίου του 2025 θα μείνει ως μία από τις πιο σημαντικές μέρες στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ, προσθέτοντας ότι οι νέοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ αμέσως.
Οι δασμοί αποτελούν τη βάση της οικονομικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ αλλά και την… αγαπημένη λέξη του Αμερικανού προέδρου, όπως έχει δηλώσει ο ίδιος στο πρόσφατο παρελθόν. Αλλά γιατί ο Τραμπ κλιμακώνει τις επιβολές δασμών οι οποίοι, σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει, θα πλήξουν όλες τις χώρες και θα αλλάξουν τις ισορροπίες σε κρίσιμους τομείς όπως το διεθνές εμπόριο;
Οι αποψινές ανακοινώσεις προγραμματισμένες για τις 11.00 μμ (ώρα Ελλάδος) στον Κήπο των Τριαντάφυλλων του Λευκού Οίκου, αναμένονται με μεγάλη αγωνία ενώ ο Τραμπ έχει ήδη προαναγγείλει τα σχέδιά του για επιβολή δασμών έως και 25% στις εισαγωγές αυτοκινήτων, από σήμερα, 2 Απριλίου. Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές του Φεβρουαρίου ο Τραμπ υπέγραψε και διάταγμα για δασμούς σε εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου.
Τι είναι οι δασμοί και πώς λειτουργούν;
Οι δασμοί είναι φόροι που επιβάλλονται σε αγαθά που εισάγονται από άλλες χώρες. Συνήθως, οι δασμοί αποτελούν ένα ποσοστό της αξίας ενός προϊόντος. Για παράδειγμα, ένας δασμός 25% σε ένα προϊόν 10 δολαρίων θα σήμαινε επιπλέον χρέωση 2,50 $.
Οι εταιρείες που φέρνουν τα ξένα αγαθά στη χώρα πρέπει να πληρώσουν το φόρο στο δημόσιο ενώ μπορούν να επιλέξουν να μετακυλίσουν μέρος ή όλο το κόστος στους πελάτες.
Γιατί ο Τραμπ επιβάλλει τους δασμούς;
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένοι φόροι θα ενθαρρύνουν τους αμερικανούς καταναλωτές να αγοράσουν περισσότερα προϊόντα αμερικανικής πρόελευσης, ενισχύοντας την οικονομία της χώρας.
Ουσιαστικά αυτό που επιθυμεί ο Αμερικανός πρόεδρος είναι να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ της αξίας των αγαθών που εισάγουν οι ΗΠΑ και αυτών που εξάγουν σε άλλες χώρες.
Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ είχαν εμπορικό έλλειμμα 213 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) το 2024, κάτι που ο Τραμπ αποκάλεσε «θηριωδία».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε επίσης ότι οι δασμοί είχαν σκοπό να αναγκάσουν την Κίνα, το Μεξικό και τον Καναδά να λάβουν μέτρα ώστε να εμποδίσουν τους μετανάστες αλλά και το εμπόριο ναρκωτικών εντός των συνόρων των ΗΠΑ.
Ποια προϊόντα θα επηρεαστούν από τους δασμούς
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC μερικά από τα προϊόντα που θα επηρεαστούν από τους δασμούς είναι τα εξής:
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι οι δασμοί θα αυξήσουν τις τιμές για τους καταναλωτές των ΗΠΑ σε πολλά εισαγόμενα αγαθά, καθώς οι εταιρείες μετακυλίουν μέρος ή το σύνολο του αυξημένου κόστους τους.
Τα προϊόντα που επηρεάζονται θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τα πάντα ακόμα και τη μπύρα, τα αλκοολούχα ποτά μέχρι το σιρόπι σφενδάμου και το αβοκάντο
Οι εταιρείες μπορεί επίσης να αποφασίσουν να εισάγουν λιγότερα ξένα αγαθά, γεγονός που θα μπορούσε με τη σειρά του να κάνει πιο ακριβά αυτά που είναι διαθέσιμα.
Στο στόχαστρο του Τραμπ βρίσκονται εταιρείες αυτοκινήτων στο εξωτερικό. Οι ΗΠΑ εισήγαγαν περίπου οκτώ εκατομμύρια αυτοκίνητα πέρυσι – αντιπροσωπεύοντας περίπου 240 δισεκατομμύρια δολάρια στο εμπόριο και περίπου το ήμισυ των συνολικών πωλήσεων.
Οι νέοι φόροι 25% σε αυτοκίνητα και ανταλλακτικά θα τεθούν σε ισχύ από τις 2 Απριλίου, με τις χρεώσεις στις επιχειρήσεις που εισάγουν οχήματα να ξεκινούν από την επόμενη κιόλας μέρα. Οι φόροι στα ανταλλακτικά αναμένεται να αρχίσουν αργότερα, πιθανώς τον Μάιο.
Οι τιμές των αυτοκινήτων αναμενόταν ήδη να αυξηθούν ως αποτέλεσμα των δασμών στις εισαγωγές από τον Καναδά και το Μεξικό.
Τι θα ανακοινώσει ο Τραμπ απόψε
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου είπαν σήμερα ότι δεν έχουν ληφθεί ακόμη οριστικές αποφάσεις για το μέγεθος και τον στόχο των δασμών.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Washington Post, οι σύμβουλοι του Τραμπ επεξεργάζονται ένα σχέδιο με το οποίο θα αυξηθούν οι δασμοί στα προϊόντα κατά περίπου 20% σχεδόν για όλες τις χώρες, αντί για την πιο στοχευμένη προσέγγιση που εξεταζόταν επίσης. Η αμερικανική κυβέρνηση υπολογίζει ότι με τους νέους δασμούς θα αποκομίσει 6 τρισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα μπορούσαν να επιστραφούν στους Αμερικανούς πολίτες.
Ένας σύμβουλος είπε πάντως ότι οποιαδήποτε αναφορά πριν από τις αυριανές ανακοινώσεις δεν είναι παρά «απλή εικασία».
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι προγραμματισμένοι δασμοί του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα έχουν αρνητικό αντίκτυπο σε όλο τον κόσμο, με τo πλήγμα να εξαρτάται από το πόσο μακριά θα φτάσουν, πόσο θα διαρκέσουν και αν θα οδηγήσουν σε επιτυχείς διαπραγματεύσεις, δήλωσε η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ.
«Θα είναι αρνητικό για όλο τον κόσμο και η πυκνότητα και η διάρκεια του αντίκτυπου θα ποικίλλουν ανάλογα με το εύρος, τα προϊόντα που θα στοχεύουν, το πόσο θα διαρκέσει, αν θα υπάρξουν ή όχι διαπραγματεύσεις», τόνισε σε συνέντευξή της στο ραδιόφωνο Newstalk της Ιρλανδίας.