Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε με σημαντική αύξηση των δασμών στα ινδικά εισαγόμενα προϊόντα, επικαλούμενος τις συνεχιζόμενες αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία.
Αρνείται ότι ανέφερε κάποιο συγκεκριμένο ποσοστό, αλλά δήλωσε ότι «θα κάνουμε αρκετά πράγματα σε αυτό το θέμα».
Η Ινδία αντέδρασε, χαρακτηρίζοντας το μέτρο αδικαιολόγητο. Οι επιπτώσεις ενδέχεται να αλλάξουν τις εμπορικές ροές, να πιέσουν τους εξαγωγείς και να περιπλέξουν περαιτέρω τις σχέσεις ΗΠΑ-Ινδίας.
Μιλώντας από το βήμα του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ εκτράπηκε προς ζητήματα εμπορικής πολιτικής, λέγοντας: «Ποτέ δεν είπα κάποιο ποσοστό, αλλά θα κάνουμε αρκετά πράγματα σχετικά με αυτό. Θα δούμε τι θα γίνει μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα… Έχουμε μια συνάντηση με τη Ρωσία αύριο. Θα δούμε τι θα γίνει.»
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επιτεθεί στο Νέο Δελχί για τους ενεργειακούς του δεσμούς με τη Μόσχα, απειλώντας να αυξήσει τους δασμούς στα ινδικά προϊόντα «πολύ σημαντικά» μέσα σε 24 ώρες. Το ποσοστό των δασμών βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο 25%.
Σε συνέντευξή του στο CNBC, δήλωσε: «Τροφοδοτούν τη πολεμική μηχανή, και αν πρόκειται να το κάνουν αυτό, τότε εγώ δεν πρόκειται να είμαι ευχαριστημένος.»
Το παρουσίασε ως ζήτημα δικαιοσύνης. «Η Ινδία δεν υπήρξε καλός εμπορικός εταίρος», είπε. «Κάνουν πολλές δουλειές μαζί μας, αλλά εμείς δεν κάνουμε δουλειές μαζί τους. Είναι η χώρα με τους υψηλότερους δασμούς. Έχουν τους υψηλότερους δασμούς από οποιαδήποτε άλλη χώρα.»
Η απάντηση της Ινδίας
Η Ινδία δεν έμεινε σιωπηλή απέναντι στις δηλώσεις. Το Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τις απειλές «αδικαιολόγητες και παράλογες» και προειδοποίησε ότι θα λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για να προστατεύσει τα εθνικά της συμφέροντα.
Ινδοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η αγορά πετρελαίου από τη Ρωσία έχει συμβάλει στη σταθεροποίηση των παγκόσμιων τιμών ενέργειας, μειώνοντας την πίεση στην προσφορά από άλλες πηγές.
Το Κρεμλίνο εξέφρασε παρόμοια άποψη. Ο εκπρόσωπος Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι τα κυρίαρχα κράτη θα πρέπει να μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα τους οικονομικούς τους εταίρους.
«Πιστεύουμε ότι τα κυρίαρχα κράτη πρέπει να έχουν —και πράγματι έχουν— το δικαίωμα να επιλέγουν τους εμπορικούς τους εταίρους… και να καθορίζουν ανεξάρτητα τους τρόπους εμπορικής και οικονομικής συνεργασίας που εξυπηρετούν τα συμφέροντα της εκάστοτε χώρας.»
Η 90ήμερη «παράταση» στην Κίνα
Στο προσκήνιο εμφανίστηκε η Νίκι Χέιλι, πρώην πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ επί Τραμπ και πρώην αντίπαλός του στις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών.
Η κριτική της προς τον Τραμπ ήταν άμεση. Στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter) έγραψε:
«Η Ινδία δεν θα έπρεπε να αγοράζει πετρέλαιο από τη Ρωσία. Αλλά η Κίνα —ένας αντίπαλος και ο νούμερο ένα αγοραστής ρωσικού και ιρανικού πετρελαίου— πήρε 90 ημέρες απαλλαγής από δασμούς.
Μην κάνετε τα στραβά μάτια στην Κίνα και ταυτόχρονα καταστρέφετε τη σχέση με έναν ισχυρό σύμμαχο όπως η Ινδία.»
Τα σχόλιά της αναδεικνύουν μια βαθύτερη πολιτική αντίφαση. Ενώ ο Τραμπ στοχοποιεί την Ινδία, η Κίνα — της οποίας οι αγορές ρωσικού πετρελαίου ξεπερνούν κατά πολύ εκείνες της Ινδίας— έχει λάβει προσωρινή απαλλαγή από τους δασμούς.
Οι λόγοι που συμβαίνει κάτι τέτοιο ποικίλλουν, αλλά δεν είναι ξεκάθαροι.
Οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα: Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των ΗΠΑ, με τεράστια αμοιβαία οικονομική εξάρτηση.
Η επιβολή αυστηρών δασμών ή περιορισμών στην Κίνα θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία.
Γεωπολιτική στρατηγική: Αν και η Κίνα αγοράζει μεγάλες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου, οι ΗΠΑ μπορεί να προσπαθούν να μην επιδεινώσουν υπερβολικά τις σχέσεις με το Πεκίνο, ειδικά σε μια περίοδο έντονων διεθνών εντάσεων.
Πολιτική αντιπαλότητα με την Ινδία: Η Ινδία είναι ένας σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή της Ασίας, ειδικά απέναντι στην Κίνα.
Ίσως ο Τραμπ να θέλει να πιέσει την Ινδία ώστε να ευθυγραμμιστεί περισσότερο με τις αμερικανικές θέσεις, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τη «σχέση» με την Κίνα.