Mία ακόμη τηλεδιάσκεψη υπό την προεδρία της ΕΕ για την πορεία του GSI και με σκοπό την γεφύρωση των διαφορών μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου επί των ρυθμιστικών ζητημάτων πραγματοποιείται σήμερα με τη συμμετοχή του ΑΔΜΗΕ και των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας των δύο χωρών (ΡΑΑΕΥ και ΡΑΕΚ). Τα μηνύματα ωστόσο που έρχονται μία ημέρα πριν από την Κύπρο μόνο ενθαρρυντικά δεν είναι.
«Εμείς τιμούμε την υπογραφή μας και αναμένουμε και από τον Φορέα Υλοποίησης να τιμήσει την υπογραφή του στο έγγραφο της Κομισιόν ότι θα υλοποιήσει το έργο. Δεν μπορεί να υποδεικνύεται υποχρέωση μόνο σε εκείνο που πληρώνει, αλλά και σε αυτόν που υλοποιεί.» είπε ο υπουργός Ενέργειας της Γιώργος Παπαναστασίου, σύμφωνα με το Alpha News, φανερώνοντας τις προθέσεις της Κύπρου σε σχέση με την καταβολή των 25 εκατ. προς τον ΑΔΜΗΕ που έχει εγκρίνει η ΡΑΕΚ από τις 31 Ιουλίου.
Εξήγησε δε ότι η κυβέρνηση επεξεργάζεται αυτή τη στιγμή τον μηχανισμό διατίμησης αυτών των εξόδων για να λάβει τελικές αποφάσεις. Σύμφωνα με το Sigmalive, ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός ερωτηθείς για την καταβολή των 25 εκατ. παραδέχτηκε ότι υπήρξε «μια ανησυχία στο Υπουργείο Οικονομικών την τελευταία περίοδο», σημειώνοντας ότι «θα εξετάσουμε όλες τις πτυχές και θα το χειριστούμε με τον πιο κατάλληλο τρόπο».
Οι δηλώσεις των αξιωματούχων της κυπριακής κυβέρνησης κανένα θετικό σήμα δεν εκπέμπουν για τα αποτελέσματα της σημερινής τηλεδιάσκεψης και σε καμία περίπτωση δεν απηχούν το μήνυμα που έστειλαν από τη Νέα Υόρκη οι αρχηγοί των δύο κρατών.
Υλοποίηση έργου
«Οι δύο κυβερνήσεις παραμένουν απολύτως προσηλωμένες στην υλοποίηση αυτού του έργου στρατηγικής σημασίας, όπως επίσης και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι οποίοι είναι πλήρως ενήμεροι και στηρίζουν την υλοποίησή του» ανέφεραν στην κοινή δήλωσή τους ο πρωθυπουργός της Ελλάδας κ. Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης.
Η μεγάλη εικόνα γύρω από το έργο του GSI συμπληρώνεται και με τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν από το βήμα του ΟΗΕ ότι «κανένα έργο στην Αν. Μεσόγειο δεν γίνεται χωρίς την άδεια, τη συναίνεση ή τη συμμετοχή της Τουρκίας» και την ακύρωση της προγραμματισμένης συνάντησης του με τον Ελληνα πρωθυπουργό, κίνηση που ανέτρεψε και τις προσδοκίες της ελληνικής πλευράς για τη διατήρηση των ¨ήρεμων νερών» .
Σε αυτό το κλίμα η αντιπαράθεση μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας παρ ότι οι τόνοι έχουν πέσει παραμένει. Για την Λευκωσία το έργο προχωράει μόνο στο σκέλος της κατασκευής του καλωδίου και όχι εν συνόλω και για να βάλει λεφτά θα πρέπει να προχωρήσουν οι έρευνες βυθού. Η Αθήνα από την άλλη δεν βλέπει το λόγο να αναλάβει το ρίσκο των ερευνών και να βγάλει πλοία στα διεθνή ύδατα εάν η Κύπρος δεν δείξει έμπρακτα την δέσμευσή της για τη στήριξη του έργου, που σημαίνει να αρχίσει να καταβάλει τις οικονομικές της υποχρεώσεις έναντι του ΑΔΜΗΕ ως φορέα υλοποίησης.
Στη μέση βρίσκεται η γαλλική Nexans που έχει αναλάβει το έργο κατασκευής του υποβρύχιου καλωδίου έναντι 1,4 δις. ευρώ έχει λάβει μέχρι σήμερα προκατοβολές περί τα 250 εκατ. ευρώ και αναμένει από τον Αύγουστο νέα προκαταβολή με ανοιχτό πάντα το ενδεχόμενο παύσης εργασιών.
Οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες που θα απασχολήσουν την σημερινή τηλεδιάσκεψη αφορούν:
- Απόφαση της ΡΑΕΚ για αναγνώριση του συνόλου των επενδυτικών δαπανών του έργου που έχει κάνει μέχρι σήμερα ο ΑΔΜΗΕ. Η ΡΑΕΚ έχει αναγνωρίσει λιγότερο από το ένα τρίτο των επενδυτικών δαπανών που έχουν ήδη γίνει (συγκεκριμένα έχει αναγνωρίσει μόλις 82 εκατ. ευρώ έναντι 250 εκατ. ευρώ που έχουν δαπανηθεί).
- Απόφαση της ΡΑΕΚ για τον καθορισμό των μοναδιαίων χρεώσεων της γραμμής για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας της Κύπρου για το 2025 ώστε να ανακτηθούν και αποδοθούν στον ΑΔΜΗΕ τα 25 εκ. ευρώ που αποτελούν το εγκεκριμένο έσοδο για το 2025 από την Ρυθμιστική Αρχή της Κύπρου.
- Εγκριση του λειτουργικού κόστους του έργου (opex) για το έτος 2025 από τη ΡΑΕΚ και τη ΡΑΑΕΥ (απαιτείται κοινή απόφαση που η κυπριακή πλευρά αρνείται να συνυπογράψει).
- Εγκριση από τη ΡΑΑΕΥ και τη ΡΑΕΚ του πρόσθετου κόστους του έργου που προέκυψε εντός του έτους 2025 από λόγους που δεν βρίσκονται στη σφαίρα επιρροής του ΑΔΜΗΕ (σταλίες πλοίων).
- Εκδοση των αποφάσεων της ΡΑΕΚ για τη μεταβίβαση των Αδειών κυριότητας και Διαχείρισης του έργου στον ΑΔΜΗΕ. Η ΡΑΕΚ δεσμεύτηκε από το καλοκαίρι ενώπιον της ΕΕ στην άμεση έκδοσή τους αλλά η μεταβίβαση αυτή, που αποτελεί προαπαιτούμενο για την πληρωμή ποσών προς τον ΑΔΜΗΕ δεν έχει γίνει.