*του Κώστα Σαρικά-onalert.gr
Η μεγάλη αεροναυτική άσκηση «Medusa 14» βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο, από 16 έως 26 Νοεμβρίου.
Η άσκηση, που ξεκίνησε πριν από μία δεκαετία ως διμερής διακλαδική συνεργασία Ελλάδας και Αιγύπτου, έχει εξελιχθεί πλέον σε μία από τις πιο σύνθετες και πολυεθνικές ασκήσεις της Νοτιοανατολικής Μεσογείου με τη συμμετοχή δυνάμεων από Κύπρο, Γαλλία και Σαουδική Αραβία και την παρουσία παρατηρητών από Ιταλία, Ηνωμένες Πολιτείες, Τυνησία, Μαρόκο, Ιορδανία, Κουβέιτ και άλλες χώρες.
Στο φόντο της αυξανόμενης αστάθειας στη Μέση Ανατολή και του ανταγωνισμού για τον έλεγχο των θαλασσίων οδών και των ενεργειακών διαδρόμων, η «Medusa 14» λειτουργεί έχει επιχειρησιακή αξία και ταυτόχρονα στέλνει σαφές μήνυμα αποτροπής. Αθήνα και Κάιρο μαζί με τους εταίρους τους προβάλλουν στην είσοδο της Διώρυγας του Σουέζ μια πολυεθνική αεροναυτική δύναμη ικανή να επιχειρεί σε περιβάλλον πολλαπλών απειλών σε θάλασσα αέρα και ξηρά.
Ελληνική παρουσία σε ξηρά, αέρα και θάλασσα
Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δίνουν ιδιαίτερα ισχυρό παρών με μέσα και προσωπικό και από τους τρεις Κλάδους, καθώς και από τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου.
Η Αεροπορία Στρατού συμμετέχει με επιθετικά ελικόπτερα Apache και μεταφορικά Chinook, τα οποία εκτελούν αποστολές αεροκίνησης δυνάμεων, ταχείας αντίδρασης, εγγύς αεροπορικής υποστήριξης καθώς και σενάρια έρευνας και διάσωσης μάχης. Τα Apache σε συνδυασμό με τα αιγυπτιακά επιθετικά ελικόπτερα δημιουργούν ένα ισχυρό πλέγμα υποστήριξης των αμφίβιων και χερσαίων δυνάμεων που επιχειρούν στις ακτές της Αιγύπτου.
Το Πολεμικό Ναυτικό συμμετέχει με φρεγάτα τύπου S, αρματαγωγό και υποβρύχιο, ενώ στο πλευρό των πλοίων βρίσκονται τμήματα βατραχανθρώπων και Ομάδες Ειδικών Επιχειρήσεων της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου καθώς και Πεζοναύτες. Ο συνδυασμός φρεγάτας υποβρυχίου και αρματαγωγού επιτρέπει πλήρες φάσμα αποστολών από ανθυποβρυχιακό πόλεμο και αντιαεροπορική άμυνα περιοχής μέχρι αμφίβιες ενέργειες και ανακαταλήψεις ακτών.
Η Πολεμική Αεροπορία συμμετέχει με μαχητικά F-4 Phantom, τα οποία σε συνεργασία με τα αεροσκάφη των άλλων χωρών εκτελούν σενάρια επιθετικών και αμυντικών επιχειρήσεων αέρος-αέρος, OCA και DCA καθώς και αποστολές εγγύς αεροπορικής υποστήριξης προς τις δυνάμεις επιφανείας και τις αμφίβιες δυνάμεις. Παράλληλα, μεταγωγικά C-130 εκτελούν ρίψεις φορτίων και προσωπικού αεροδιακομιδές, αλλά και σενάρια τακτικών μεταφορών σε προωθημένα αεροδρόμια της Αιγύπτου.
Η αιγυπτιακή ναυαρχίδα «EL SADAT» και η αμφίβια διάσταση
Από την πλευρά της Αιγύπτου το ενδιαφέρον συγκεντρώνει το ελικοπτεροφόρο τύπου LHD «EL SADAT», η ναυαρχίδα της αιγυπτιακής αμφίβιας ισχύος. Το πλοίο τύπου Mistral λειτουργεί ως πλωτή βάση διοίκησης και ελέγχου αλλά και ως πλατφόρμα αεροκίνησης, καθώς μπορεί να μεταφέρει ελικόπτερα επιθετικά και μεταφορικά τεθωρακισμένα οχήματα και μεγάλο αριθμό στρατιωτών.
Στη «Medusa 14», το «EL SADAT» δοκιμάζει σενάρια μεγάλης κλίμακας αμφίβιας επιχείρησης με αποβάσεις δυνάμεων σε ακτές που ελέγχονται από εχθρικές δυνάμεις με ισχυρή αντιαεροπορική ικανότητα.
Γύρω του αναπτύσσεται ένας ισχυρός αεροναυτικός σχηματισμός με αιγυπτιακές Μονάδες Επιφανείας, υποστηρικτικά πλοία και πλοία ανεφοδιασμού, ενώ στον αέρα επιχειρούν μαχητικά και ελικόπτερα ναυτικής συνεργασίας για ανθυποβρυχιακές αποστολές και θαλάσσια επιτήρηση. Ο στόχος είναι η πλήρης αναπαράσταση ενός πραγματικού επιχειρησιακού σεναρίου σε περιβάλλον υψηλής έντασης.
Ανθυποβρυχιακός πόλεμος, αντιαεροπορική ομπρέλα και ανεφοδιασμός σε αέρα και θάλασσα
Σημαντικό ρόλο στα σενάρια της «Medusa 14» κατέχει ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος. Υποβρύχια των συμμετεχουσών χωρών αναλαμβάνουν τον ρόλο του αντίπαλου ναυτικού δρώντας σε κρίσιμα σημεία της θαλάσσιας περιοχής βόρεια της Αλεξάνδρειας. Φρεγάτες, αεροσκάφη και ελικόπτερα ναυτικής συνεργασίας επιχειρούν να εντοπίσουν τα υποβρύχια να τα παρακολουθήσουν και να τα εγκλωβίσουν με προσομοιωμένες βολές τορπιλών.
Παράλληλα, αναπτύσσεται πολυεπίπεδη αντιαεροπορική ομπρέλα. Τα πλοία αντιαεροπορικής άμυνας και τα μαχητικά αεροσκάφη δημιουργούν ένα πλέγμα προστασίας απέναντι σε επιθέσεις από αέρος αλλά και απέναντι σε βολές κατευθυνόμενων βλημάτων κατά πλοίων. Σενάρια μαζικών επιθέσεων από εχθρικά αεροσκάφη και drones δοκιμάζουν τα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, την ανταλλαγή δεδομένων και την ικανότητα λήψης αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις διαδικασίες ανεφοδιασμού τόσο εν πλω όσο και στον αέρα. Πλοία υποστήριξης εκτελούν σενάρια μεταφοράς καυσίμων και υλικών σε φρεγάτες και άλλα πλοία μάχης, ενώ αεροσκάφη ανεφοδιασμού προχωρούν σε air refueling μαχητικών που επιχειρούν σε μεγάλες αποστάσεις από τις βάσεις τους. Με τον τρόπο αυτόν, οι συμμετέχουσες δυνάμεις εκπαιδεύονται σε επιχειρήσεις μεγάλης διάρκειας και εμβέλειας που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από σταθερές βάσεις.
Αμφίβιες ενέργειες και αεροκίνητες επιχειρήσεις σε σενάρια υψηλής δυσκολίας
Στην καρδιά της «Medusa 14» βρίσκονται τα σενάρια αμφίβιων ενεργειών και αεροκίνητων επιχειρήσεων. Πεζοναύτες Έλληνες και Αιγύπτιοι αποβιβάζονται από αρματαγωγά και αποβατικά μέσα σε ακτές που προσομοιάζουν περιβάλλον αυξημένης απειλής και αναλαμβάνουν αποστολές κατάληψης ή ανακατάληψης ζωτικών σημείων, όπως λιμάνια εγκαταστάσεις ενέργειας και παράκτιες υποδομές. Η άσκηση περιλαμβάνει σενάρια νυχτερινών αποβάσεων με τη συνδρομή επιθετικών ελικοπτέρων και εγγύς αεροπορικής υποστήριξης από μαχητικά.
Ταυτόχρονα, αεροκίνητες επιχειρήσεις με ελικόπτερα Apache και Chinook, καθώς και μέσα των άλλων χωρών, μεταφέρουν δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων βαθιά στην ενδοχώρα για καταστροφή κέντρων διοίκησης και ελέγχου, αποθηκών πυρομαχικών και θέσεων αντιαεροπορικών συστημάτων. Οι δυνάμεις αυτές επιχειρούν σε διακλαδικό πλαίσιο με συνεχή υποστήριξη από αεροπορία, ναυτικές πλατφόρμες και μη επανδρωμένα μέσα.
Οι ρίψεις φορτίων και προσωπικού από C-130 και άλλα μεταγωγικά δοκιμάζουν την ικανότητα ταχείας ενίσχυσης των προωθημένων δυνάμεων με εφόδια και προσωπικό σε συνθήκες πίεσης. Ταυτόχρονα, τα επιτελεία εκπαιδεύονται σε διαδικασίες σχεδίασης και εκτέλεσης σύνθετων επιχειρήσεων σε μικρό χρονικό ορίζοντα με συνεχή αναπροσαρμογή των σχεδίων, ανάλογα με την εξέλιξη της τακτικής κατάστασης.
Από διμερής άσκηση σε πολυεθνικό σχήμα σταθερότητας
Η σειρά ασκήσεων «Medusa» ξεκίνησε το 2015 ως διμερής διακλαδική άσκηση Ελλάδας και Αιγύπτου και διεξάγεται εναλλάξ σε ελληνική και αιγυπτιακή περιοχή ευθύνης.
Σταδιακά εξελίχθηκε σε πολυεθνική άσκηση με τη συμμετοχή Κύπρου, Σαουδικής Αραβίας, Γαλλίας και κατά καιρούς άλλων χωρών τόσο με μέσα όσο και με παρατηρητές, αναδεικνύοντας το σχήμα Αθήνας και Καΐρου σε πυλώνα σταθερότητας για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Μήνυμα προς Άγκυρα και ρόλος σε ευρύτερα σχήματα συνεργασίας
Η «Medusa 14» δεν είναι απλά μια πολυεθνική άσκηση. Σε μια περίοδο όπου η Τουρκία επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας και να διευρύνει τη στρατιωτική της παρουσία σε Λιβύη, Περσικό Κόλπο και Ερυθρά Θάλασσα, η εικόνα ενός σταθερού άξονα Ελλάδας Αιγύπτου Κύπρου στην είσοδο της Διώρυγας του Σουέζ στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα.
Οι δύο χώρες, με τη στήριξη και άλλων φιλικών κρατών, δηλώνουν έμπρακτα ότι είναι έτοιμες να προστατεύσουν τις θαλάσσιες οδούς, την ελευθερία ναυσιπλοΐας και τις ενεργειακές υποδομές από κάθε αναθεωρητική απειλή.
Παράλληλα, η «Medusa 14» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα ασκήσεων και συνεργασιών, όπως η «Bright Star» στην Αίγυπτο, αλλά και οι ελληνικές πολυεθνικές ασκήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Μέσα από αυτό το δίκτυο η Ελλάδα αναβαθμίζει σταθερά τον ρόλο της ως πυλώνας ασφάλειας, διασυνδέοντας τα Βαλκάνια την Ανατολική Μεσόγειο τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
Ωφέλη για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και την αποτρεπτική ισχύ
Για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, η «Medusa 14» αποτελεί ευκαιρία για εκπαίδευση σε πραγματικές συνθήκες μακριά από το εθνικό έδαφος με πλήρη διακλαδικό χαρακτήρα. Τα πληρώματα πλοίων, υποβρυχίων, ελικοπτέρων, μαχητικών και μεταγωγικών δοκιμάζουν τις αντοχές τους σε απαιτητικό περιβάλλον, σε συνεχή συνεργασία με δυνάμεις ξένων χωρών και με πλήρη αξιοποίηση των συστημάτων διοίκησης ελέγχου και ανταλλαγής δεδομένων.
Η συμμετοχή Apache, Chinook, φρεγατών, υποβρυχίων Πεζοναυτών και δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων στην ίδια άσκηση ενισχύει την κουλτούρα διακλαδικότητας που αποτελεί βασικό πυλώνα του νέου δόγματος της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου.
Ταυτόχρονα, η παρουσία των ελληνικών F-4 και C-130 σε συνδυασμό με τα αεροσκάφη των άλλων χωρών επιτρέπει πολύτιμα συμπεράσματα για επιχειρήσεις σε μεγάλες αποστάσεις, που θα αξιοποιηθούν τόσο στο ελληνοτουρκικό μέτωπο όσο και σε αποστολές εκτός συνόρων.
Η «Medusa 14» λειτουργεί και ως πολιτικοστρατιωτικό εργαλείο ενίσχυσης των σχέσεων της Ελλάδας με κομβικά κράτη του αραβικού κόσμου και της Ευρώπης, από την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία μέχρι τη Γαλλία. Σε μια εποχή όπου οι ισορροπίες αλλάζουν γρήγορα και ο ανταγωνισμός για τον έλεγχο θαλάσσιων οδών και ενεργειακών πόρων εντείνεται, η σταθερή παρουσία της ελληνικής σημαίας σε ασκήσεις όπως η «Medusa 14» επιβεβαιώνει ότι η χώρα δεν είναι απλός παρατηρητής, αλλά ενεργός διαμορφωτής των εξελίξεων στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.