Σύνοδος ΝΑΤΟ στην Άγκυρα: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της Συμμαχίας – «Κλειδώνουν» οι αμυντικές δαπάνες, μήνυμα για F-35 και καμία συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν
Η Αθήνα προβάλλει τον ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας, ενώ η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν συγκεντρώνει τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας
Σε μία από τις πιο κρίσιμες Συνόδους Κορυφής του ΝΑΤΟ των τελευταίων ετών συμμετέχει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με τις εξελίξεις στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο να διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Η Σύνοδος πραγματοποιείται έναν χρόνο μετά τις αποφάσεις της Χάγης, όπου οι σύμμαχοι συμφώνησαν στη σταδιακή αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη αλλαγή στη στρατηγική του ΝΑΤΟ εδώ και δεκαετίες.
Την ίδια στιγμή, η επικείμενη συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.
Η Ελλάδα στους πρωταγωνιστές του ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Αθήνα μεταβαίνει στη Σύνοδο έχοντας πλέον εδραιωθεί ως ένας από τους πλέον συνεπείς και αξιόπιστους συμμάχους της Συμμαχίας.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στην πρώτη πεντάδα των κρατών-μελών που έχουν επιτύχει τους νέους στόχους για τις αμυντικές δαπάνες, πριν ακόμη καταστούν υποχρεωτικοί.
Τα στοιχεία που παρουσιάζει η κυβέρνηση είναι ενδεικτικά:
- 3,6% του ΑΕΠ για καθαρά αμυντικές δαπάνες το 2026
- 2,75% το 2025
- 2,74% το 2024
Οι επιδόσεις αυτές, σύμφωνα με την κυβέρνηση, τοποθετούν τη χώρα στον «σκληρό πυρήνα» του ΝΑΤΟ μαζί με κράτη όπως η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής.
Το εξοπλιστικό πρόγραμμα των 25 δισ. ευρώ
Κεντρικό στοιχείο της ελληνικής στρατηγικής αποτελεί το δωδεκαετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα αυτό αφορά:
- νέα μαχητικά αεροσκάφη,
- ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού,
- σύγχρονα συστήματα αεράμυνας,
- εκσυγχρονισμό του Στρατού Ξηράς,
- νέες τεχνολογίες, drones και ψηφιακές δυνατότητες.
Στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Η ελληνική πρόταση για την ευρωπαϊκή άμυνα
Η ελληνική κυβέρνηση επισημαίνει ότι η χώρα παρέμεινε συνεπής στις συμμαχικές της υποχρεώσεις ακόμη και κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν αρκετά κράτη-μέλη δαπανούσαν λιγότερο από το προβλεπόμενο όριο του 2%.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναφέρει την πρόταση για:
- ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας,
- δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων,
- και κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό για την άμυνα.
Η θέση της Αθήνας παραμένει ότι μία ισχυρότερη Ευρώπη λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενισχύει συνολικά το ΝΑΤΟ.
Χωρίς τετ α τετ Μητσοτάκη – Ερντογάν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το διπλωματικό παρασκήνιο της Συνόδου.
Παρά το γεγονός ότι Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα βρεθούν στην ίδια αίθουσα κατά το επίσημο δείπνο του Τούρκου προέδρου, από ελληνικής πλευράς διευκρινίζεται ότι δεν έχει προγραμματιστεί διμερής συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών.
Το δείπνο θα πραγματοποιηθεί παρουσία:
- των ηγετών του ΝΑΤΟ,
- της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
- του Προέδρου της Ουκρανίας,
- και του Προέδρου της Νότιας Κορέας.
Γεραπετρίτης: «Δεν υπάρχει θέμα επιστροφής της Τουρκίας στα F-35»
Ξεκάθαρο μήνυμα έστειλε από τη Βουλή και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, απαντώντας στα δημοσιεύματα περί πιθανής επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Ο υπουργός δήλωσε ότι, σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, δεν υπάρχει σήμερα ζήτημα άρσης των περιορισμών που ισχύουν για την Τουρκία, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα απαιτούσε νέα απόφαση του αμερικανικού Κογκρέσου.
Η παρέμβασή του έγινε μετά από σχετική ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρου Καζαμία, ο οποίος εξέφρασε ανησυχία για τις πληροφορίες περί πιθανής μεταβολής της αμερικανικής στάσης.
Από το 2019 μέχρι σήμερα: Η αλλαγή των ισορροπιών
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά σε σχέση με το 2019.
Όπως ανέφερε:
- τότε η Ελλάδα δεν συμμετείχε στο πρόγραμμα F-35,
- ενώ η Τουρκία βρισκόταν ακόμη στην κοινοπραξία παραγωγής του αεροσκάφους.
Σήμερα, σύμφωνα με τον υπουργό:
- η Ελλάδα έχει εγκρίνει την προμήθεια 20 F-35, με δυνατότητα απόκτησης ακόμη 20 στο μέλλον,
- ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός του προγράμματος.
Με βάση τον υπάρχοντα σχεδιασμό, τα πρώτα ελληνικά F-35 αναμένεται να παραδοθούν το 2029.
Προχωρά και ο εκσυγχρονισμός των F-16 Viper
Παράλληλα εξελίσσεται και το πρόγραμμα αναβάθμισης των ελληνικών F-16 στην έκδοση Viper.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών:
- 83 μαχητικά αναβαθμίζονται συνολικά,
- 56 έχουν ήδη παραδοθεί,
- ενώ οι υπόλοιπες παραδόσεις συνεχίζονται σύμφωνα με το πρόγραμμα.
Η αναβάθμιση αυτή θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τη διατήρηση της επιχειρησιακής ισχύος της Πολεμικής Αεροπορίας μέχρι την ένταξη των F-35.
Η Αθήνα επενδύει στη στρατηγική της αξιοπιστία
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ για να αναδείξει τη χώρα ως σταθερό, αξιόπιστο και ενεργό σύμμαχο, προβάλλοντας τις υψηλές αμυντικές δαπάνες, το εκτεταμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα και τη στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους ευρωπαϊκούς εταίρους.
Την ίδια στιγμή, η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν, οι συζητήσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας και οι εξελίξεις γύρω από τα F-35 αναμένεται να αποτελέσουν τα σημαντικότερα σημεία ενδιαφέροντος των εργασιών της Συνόδου, με τις αποφάσεις και τα μηνύματα που θα προκύψουν να επηρεάζουν το ευρύτερο περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
