Κοινό μέτωπο οφείλουν να συγκροτήσουν ενώπιον της ΕΕ, Ελλάδα και Κύπρος, κατά τουρκικών προκλήσεων όπως το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο ή το κυοφορούμενο τουρκο-συριακό μνημόνιο υποστήριξαν χθες από το βήμα των Διαλόγων της Νισύρου, ο Γιώργος Παπαναστασίου, υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Κύπρου και ο Γιάννης Μανιάτης, αντιπρόεδρος Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), ευρωβουλευτής, πρ. υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής.
Στο πλαίσιο αυτό ο Κύπριος υπουργός προανήγγειλε απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Κύπρου για την κάλυψη οικονομικών εκκρεμοτήτων σε ό,τι αφορά στο καλώδιο GSI για την ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδος, ώστε Ελλάδα και Κύπρος να εμφανιστούν δίχως διαφορές αλλά με κοινό μέτωπο.
Ακόμη δήλωσε ότι αύριο Δευτέρα θα υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις στην Κύπρο σχετικά με τον εντοπισμό ακόμη ενός κοιτάσματος φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ, στο τεμάχιο 10, από την Exxon Mobil.
Ειδικότερα, ο κ. Παπαναστασίου δήλωσε ότι “στο ενεργειακό κομμάτι η Κύπρος στηρίζεται σε τρεις πυλώνες. Ο πρώτος είναι να δημιουργήσουμε ένα οικοσύστημα, ένα περιβάλλον στην Κύπρο το οποίο να κάνει οικονομική – βιώσιμη την ηλεκτρική ενέργεια στον Κύπριο πολίτη, να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον σταθερότητας στην περιοχή, δηλαδή γεωπολιτική σταθερότητα, να αναπτύξουμε τους υδρογονάνθρακες οι οποίοι βρίσκονται στην ΑΟΖ της Κύπρου και παράλληλα να μην είμαστε το τελευταίο κράτος-μέλος της ΕΕ που δεν είναι (σ.σ. ενεργειακά) διασυνδεδεμένο”.
Όπως είπε, “επειδή η Κύπρος είναι ένα νησί το οποίο δεν έχει στρατιωτικές δυνατότητες, στηρίζεται περισσότερο στις δυνατότητες που έχει η Ελλάδα και παράλληλα στηρίζεται και στις οικονομικές συμμαχίες τις οποίες κάνει με κολοσσούς οι οποίοι μπορούν να πάρουν με τον δικό τους οικονομικό τρόπο τη στήριξη μεγάλων χωρών ώστε να μπορούμε να προχωρήσουμε με το πρόγραμμα των υδρογονανθράκων”.
Περιγράφοντας τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής, επεσήμανε ότι “η Κύπρος βρίσκεται σε περιοχή όπου υπάρχουν προκλήσεις, είδαμε την τελευταία πρόκληση μεταξύ Ισραήλ – Χαμάς, με τη Χεζμπολάχ και με το Ιράν ενώ στα βόρεια υπάρχει και ο πόλεμος στην Ουκρανία, με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, και μέσα σε αυτό το περιβάλλον προσπαθούμε να διαχειριστούμε το αναπτυξιακό πρόγραμμα, σε ό,τι αφορά στις εξορύξεις“.
Όπως πρόσθεσε, “η αλήθεια είναι ότι χρειάζεται πολλή τόλμη και προσοχή για να μπορείς να προχωρήσεις, ιδίως όταν βρίσκεται βόρεια μία χώρα η οποία είναι εκ φύσεως εχθρική, και όταν λέμε εχθρική, προς τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατ’ επέκταση με την Ελλάδα. Η χώρα αυτή προσπαθεί με διάφορους τρόπους να εξηγεί στον έξω κόσμο ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι εκλιπούσα, όπως και προσπαθεί μέσα από τουρκο-λιβυκά μνημόνια να θεωρήσει και την Κρήτη και πολλά άλλα νησιά εκλιπόντα. Αυτή η στρατηγική δεν είναι στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, όμως, είναι αυτό που έχουμε στην γειτονιά και δυστυχώς θα πρέπει να το διαχειριστούμε. Η διαχείριση είναι πολύ δύσκολη. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει φροντίσει να έχει ΑΟΖ με την Αίγυπτο και με το Ισραήλ αλλά όχι με τον Λίβανο, διότι σταμάτησε η διαβούλευση, μετά την πτώση της εκεί κυβέρνησης”.
Αναφερόμενος δε στο ενεργειακό πρόγραμμα της χώρας είπε ότι “χρησιμοποιούμε εταιρίες οι οποίες έχουν βαρύτητα και οικονομικό όφελος αλλά και πίσω χώρες οι οποίες μπορούν να εξασκήσουν πολιτική, όπως η Exxon Mobil, η ΕΝΙ η Total, η Chevron και η Shell. Όλες αυτές είναι στην κυπριακή ΑΟΖ. Οπότε αναπτύσσουμε τον πλούτο αυτόν μέσα από εταιρείες οι οποίες έχουν την βαρύτητα να μπορούν να στείλουν το φυσικό αέριο για υγροποίηση, για παράδειγμα στην Αίγυπτο.
Η Τουρκία προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, όπως προσπάθησε και με το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Δυστυχώς η ΑΟΖ Κύπρου και Ελλάδος δεν είναι συμφωνημένη.
Το Ισραήλ είναι η μοναδική χώρα στην Ανατολική Μεσόγειο που έχει πάρα πολύ φυσικό αέριο και προτίθεται να το χρησιμοποιήσει για την κάλυψη των δικών του αναγκών”.
Ο Γιάννης Μανιάτης, αναφερόμενος στην πιθανότητα σύναψης ενός τουρκο-συριακού μνημονίου για ΑΟΖ, στο πρότυπο του τουρκο-λιβυκού μνημονίου τόνισε ότι η ΕΕ πρέπει να δραστηριοποιηθεί ώστε να μην επιτραπεί ζητήματα όπως αυτά να είναι μόνον ελληνοτουρκικές διαφορές ή κυπριο-τουρκικές διαφορές και να γίνουν ευρω-τουρκικές διαφορές. Ως προς αυτό δε, επεσήμανε ο κ. Μανιάτης ότι έκανε ειδική παρέμβαση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας. Έθεσε δε το ερώτημα της άρσης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς τη Συρία, σε περίπτωση που προχωρήσει η σύναψη αυτής της συμφωνίας. Όπως είπε, “άρα εδώ έχουμε μία στρατηγική που πρέπει να αναπτυχθεί και από την ελληνική και από την κυπριακή κυβέρνηση. Εμείς στην Ευρωβουλή κάνουμε αυτό που μπορούμε να κάνουμε”.
Αναφερόμενος στο ίδιο ζήτημα ο κ. Παπαναστασίου επεσήμανε ότι η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα και θα πρέπει η Ελληνική Δημοκρατία και η Κυπριακή Δημοκρατία να έχουν απαιτήσεις και από τους Ευρωπαίους. “Δεν μπορούμε συνεχώς να εκταμιεύουμε προς αυτήν τη χώρα, τη στιγμή που δημιουργεί σοβαρά γεωπολιτικά προβλήματα για δύο κράτη-μέλη. Αυτό θα πρέπει να είναι φανερό και θα πρέπει να διεκδικηθεί και από τα δυο κράτη-μέλη.
Ως προς αυτό ο κ. Μανιάτης τάχθηκε υπέρ της άποψης ότι Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να δημιουργήσουν ένα κοινό ενεργειακό δόγμα καθώς “εάν ο καθένας πηγαίνει μόνος του δεν θα καταφέρουμε τίποτε”.
Αναφερόμενος στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ισραήλ-Κύπρου και Ελλάδας, το καλώδιο GSI, ο κ. Μανιάτης επεσήμανε ότι το έργο χρηματοδοτείται και από την ΕΕ με ποσό άνω των 650 εκατ. ευρώ και ότι πρέπει να χαρακτηριστεί ως έργο ενεργειακής ασφάλειας από την ΕΕ, κάλεσε δε τις κυβερνήσεις της Ελλάδος και της Κύπρο να αναλάβουν πρωτοβουλίες ως προς αυτό.
Ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου συμφώνησε με τον κ. Μανιάτη ότι το έργο δεν αφορά μόνον τα δυο κράτη-μέλη αλλά ολόκληρη την ΕΕ, η οποία το χρηματοδοτεί με σοβαρό ποσό και είναι ένα έργο που χρειάζεται η Ευρώπη. “Το έργο αυτό δεν είναι ούτε κυπριακό, ούτε ελληνικό, είναι ευρωπαϊκό και αναμένουμε από την Ευρώπη να σταματήσει να είναι σιωπηλή”, τόνισε και προανήγγειλε σχετική παρέμβαση στο επόμενο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας που είναι στις 15 Ιουλίου.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι τις επόμενες ημέρες η Κυπριακή Δημοκρατία, η αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή, θα πάρει μία απόφαση με την οποία θα επιτρέψει την εκταμίευση των ποσών που υποσχέθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία, ήτοι 25 εκατ. τον χρόνο, για 5 χρόνια ενόσω θα βρίσκεται σε κατασκευή το συγκεκριμένο έργο, με οροφή τα 125 εκατ. ευρώ. Προχωρά το έργο κανονικά. Ώστε να πάμε στην Ευρώπη με ένα μέτωπο Ελλάδα και Κύπρος. Να μη θεωρείται ότι υπάρχουν οικονομικές διαφορές πριν πάμε να έχουμε απαιτήσεις στην Ευρώπη.
Καταληκτικά ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας προανήγγειλε ότι “η τελευταία γεώτρηση η οποία τελειώνει αύριο (Κυριακή) στο βυθοτεμάχιο 10 από την Exxon Mobil, στον στόχο Πήγασος, είναι μία επιτυχής γεώτρηση, την οποία θα ανακοινώσουμε την Δευτέρα”. Όπως είπε, “βρέθηκε ακόμη ένα καλό κοίτασμα, το οποίο θα προστεθεί στο όλο φυσικό αέριο το οποίο βρίσκεται στην ΑΟΖ της Κύπρου και ήδη υπάρχουν διαβουλεύσεις για συνέργειες μεταξύ των εταιριών, ώστε όλα αυτά να μαζευτούν και να σταλούν στην Αίγυπτο προς υγροποίηση και εξαγωγή”.