Μέσω μιας νέας, ανησυχητικής τακτικής στρατολόγησης, κυκλώματα που ασχολούνται με τη μεταφορά μεταναστών εκμεταλλεύονται τα κοινωνικά δίκτυα, και συγκεκριμένα το TikTok, για να προσεγγίσουν Έλληνες οδηγούς. Τα προφίλ που χρησιμοποιούν συχνά παρουσιάζουν φωτογραφίες καλλίγραμμων γυναικών, ενώ τα βίντεο και τα stories τους κρύβουν ένα πιο σκοτεινό μήνυμα: προσφορές για υψηλές αμοιβές σε όσους αναλάβουν να μεταφέρουν μετανάστες, με την υπόσχεση αμοιβής που φτάνει έως και τα 2.500 ευρώ ανά δρομολόγιο.
Η διαδικασία ξεκινά απρόκλητα, με τα συγκεκριμένα προφίλ να ανεβάζουν αναρτήσεις στις οποίες αναφέρουν ότι αναζητούν οδηγούς, υποστηρίζοντας πως η μεταφορά αφορά «μετανάστες με χαρτιά», προκειμένου να μην κινήσουν υποψίες ή δεχτούν αναφορές από χρήστες. Ωστόσο, όταν η επικοινωνία μεταφέρεται στην εφαρμογή Telegram, η πραγματικότητα αποκαλύπτεται.
Οι οδηγίες και το δόλωμα
Μόλις ο ενδιαφερόμενος δεχθεί να συμμετάσχει, λαμβάνει άμεσα λεπτομερείς οδηγίες για τη δουλειά. Το μήνυμα είναι σαφές:
«Έχω 5 άτομα τώρα στην Ορεστιάδα. Είσαι έτοιμος να δουλέψεις;»
Η επικοινωνία είναι στοχευμένη. Οι επαφές γίνονται μόνο όταν υπάρχει διαθέσιμο «φορτίο», αποφεύγοντας άσκοπες συνομιλίες για λόγους ασφαλείας. Η συνέχιση της επικοινωνίας μας με μέλος του κυκλώματος έγινε πέντε ημέρες μετά την αρχική επαφή, όταν προέκυψε νέα δουλειά.
Όσοι δείχνουν ενδιαφέρον λαμβάνουν στη συνέχεια περισσότερες λεπτομέρειες. Στα μηνύματα, το κύκλωμα μας περιγράφει τις πρακτικές του σε άλλες χώρες της Ευρώπης, όπως η Ουκρανία και η Κροατία, και υπόσχεται συνεργασία εντός Ελλάδας, με δρομολόγια από την Ορεστιάδα προς τη Θεσσαλονίκη.
«Πληρώστε 2500€ ανά ταξίδι. Αν σε ενδιαφέρει, στείλε μου μια φωτογραφία του αυτοκινήτου σου και σε ποια πόλη μένεις» αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Η απάντηση για την αστυνομία
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο σύλληψης ή αστυνομικών ελέγχων, τα μέλη του κυκλώματος δεν αφήνουν περιθώρια για αμφιβολίες. Ενώ στην αρχή επιμένουν πως όλα γίνονται νόμιμα, η απάντησή τους είναι αποκαλυπτική:
«Θα σου δείξω τον δρόμο. Μην ανησυχείς.»
Η στρατολόγηση μέσω κοινωνικών δικτύων δείχνει την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα των κυκλωμάτων σε νέες τεχνολογίες. Παράλληλα, η επιμονή να παρουσιάζονται οι μεταφορές ως νόμιμες υπογραμμίζει την προσπάθεια εξαπάτησης όσων οδηγών είναι ενδεχομένως αφελείς ή απελπισμένοι για χρήματα. Οι αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν νέο τύπο εγκληματικής δράσης, όπου η «βιτρίνα» του TikTok συγκαλύπτει και μέσω του Telegram ένα δίκτυο που επεκτείνεται σε όλη την Ευρώπη, θέτοντας σε κίνδυνο όσους εμπλέκονται, αλλά και την ασφάλεια των μεταναστών.
Telegram: Το εργαλείο που γίνεται «όπλο» στα χέρια εγκληματικών οργανώσεων
Η δημοφιλής εφαρμογή μηνυμάτων Telegram, που δίνει έμφαση στην ασφάλεια και την ανωνυμία, έχει εξελιχθεί σε ιδανικό μέσο για τη δράση εγκληματικών οργανώσεων. Τα χαρακτηριστικά της, όπως η ισχυρή κρυπτογράφηση και η απουσία κρατικής παρέμβασης, την καθιστούν ελκυστική για δραστηριότητες όπως διακίνηση ναρκωτικών και μεταναστών, τρομοκρατικές ενέργειες και κυβερνοεγκλήματα.
Η συζήτηση για τη χρήση του Telegram σε παράνομες δραστηριότητες κορυφώθηκε πρόσφατα μετά τη σύλληψη του Πάβελ Ντούροφ, ιδρυτή και διευθύνοντος συμβούλου της πλατφόρμας, στο αεροδρόμιο Λε Μπουρζέ κοντά στο Παρίσι. Ο Ντούροφ κατηγορείται από τις γαλλικές αρχές ότι δεν έχει λάβει επαρκή μέτρα για την αποτροπή εγκληματικών ενεργειών μέσω της εφαρμογής του, ενώ φέρεται να συνδέεται έμμεσα με υποθέσεις διακίνησης παράνομου περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένου υλικού παιδικής κακοποίησης. Η υπόθεση αναδεικνύει τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στην εξισορρόπηση της ιδιωτικότητας των χρηστών με την ανάγκη για ασφάλεια και συμμόρφωση στους νόμους. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Telegram ότι τηρεί τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Αρχές ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια και συνεργασία, ώστε να περιοριστεί η χρήση της πλατφόρμας για παράνομες δραστηριότητες.