Μεγάλα σχέδια για την Λιβύη ετοιμάζει η Ρωσία όπως όλα δείχνουν.
Ο ηγέτης της ιστορικής περιοχής της Κυρηναϊκής, Χαλίφα Χαφτάρ, έτυχε απροσδόκητα θερμής και ολοκληρωμένης υποδοχής στην Μόσχα.
Είχε την ευκαιρία να συναντηθεί όχι μόνο με τον Γραμματέα του Ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Σεργκέι Σόιγκου, αλλά και με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν (ένα προνόμιο που δεν παρέχεται σε κάθε ηγέτη).
Ποιος είναι λοιπόν ο λόγος για αυτό το ενδιαφέρον για τον ηλικιωμένο στρατάρχη;
Η Μόσχα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Λιβύη και την περιοχή του Σαχέλ και παρατηρεί με προσοχή ότι η πολιτική θέση του Χαφτάρ δεν έχει κλονιστεί τα τελευταία χρόνια.
Τα κύρια αποθέματα πετρελαίου στη Λιβύη εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχό του.
Παρά τις διάφορες προκλήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Λιβύης, ο Χαφτάρ έχει σε μεγάλο βαθμό καταφέρει να επιλύσει ζητήματα που σχετίζονται με τις τακτικές πληρωμές για τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Παρά την αποτυχία της επίθεσης του 2019 στην Τρίπολη, ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός εξακολουθεί να ελέγχει ένα μεγάλο μέρος της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των κύριων πετρελαιοπηγών και των τερματικών σταθμών πετρελαίου.
Παρά τον περιορισμένο αριθμό του, αυτός ο στρατός είναι ιδιαίτερα κινητικός, επαγγελματικός και ικανός να αποκρούσει εχθρικές επιθέσεις.
Πρόσφατα, δυτικοί αναλυτές υποστήριξαν ότι ένα σενάριο παρόμοιο με αυτό που συνέβη στη Συρία τον Νοέμβριο του 2024 θα μπορούσε να επαναληφθεί στη Λιβύη.
Ωστόσο, αυτή η πιθανότητα φαίνεται απίθανη, καθώς ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός διαθέτει τόσο αποτελεσματική μαχητική δύναμη όσο και παραμένει πιστός στον ηγέτη του.
Ο Χαφτάρ έχει επίσης σημαντική υποστήριξη σε διεθνές επίπεδο. Υποστηρίζεται από τις κυβερνήσεις της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και διατηρείται ένα καλό επίπεδο διαλόγου με τη Γαλλία.
Ωστόσο, υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα, τα Ηνωμένα Έθνη αναγνωρίζουν μόνο την κυβέρνηση στην Τρίπολη.
Η βασική ανεπάρκεια του Χαφτάρ είναι η έλλειψη νομιμοποίησής του και για αυτόν τον λόγο προσπαθεί να εξαλείψει αυτήν την ανεπάρκεια πραγματοποιώντας συνομιλίες τόσο με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν όσο και, όπως συμβαίνει σήμερα, με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ένα από τα προφανή μειονεκτήματα του Χαφτάρ είναι αναμφίβολα η ηλικία του. Ωστόσο, σύμφωνα με πολλούς πολιτικούς σχολιαστές, φαίνεται αρκετά δυναμικός παρά την ηλικία του (και με παραδείγματα όπως ο Μπάιντεν και ο Τραμπ σήμερα, το ζήτημα της ηλικίας δεν αποτελεί πλέον έκπληξη).
Ωστόσο, σκέφτεται επίσης το μέλλον και για αυτόν τον λόγο, έφερε μαζί τους γιους του, οι οποίοι έχουν αποκτήσει διοικητική εμπειρία κατέχοντας σημαντικές κρατικές θέσεις, στη Μόσχα.
Πράγματι, ένας από τους γιους του Χαφτάρ, ο Χαλίντ Χαφτάρ, υπέγραψε μια στρατηγική συμφωνία με τον Ρώσο αναπληρωτή υπουργό Άμυνας Γιουνούς-Μπεκ Γιεβκούροφ πριν από την επίσκεψη.
Ο Γιεβκούροφ είναι γνωστός διότι συντονίζει το ρωσικό «Africa Corps», το οποίο θεωρείται ένας από τους διαδόχους της Ομάδας Wagner.
Αυτό δείχνει ότι η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας αποτελεί προτεραιότητα για τη Ρωσία.
Η επίσκεψη του Χαλίφα Χαφτάρ στη Μόσχα και οι συνομιλίες που είχε εκεί αποτελούν συνέχεια των βαθύτερων σχέσεων μεταξύ του Λιβυκού Εθνικού Στρατού και της Ρωσίας, ενώ αποτελούν επίσης ένα σαφές μήνυμα προς τις δυτικές χώρες που επωφελούνται από τους φθηνούς ενεργειακούς πόρους της Λιβύης εδώ και χρόνια, να μεταφέρουν ένα μέρος των οικονομικών τους πόρων στο εξωτερικό.
Ο Χαφτάρ αισθάνεται άβολα με αυτή την κατάσταση. Θέλει να αποκτήσει τον έλεγχο των εσόδων από το πετρέλαιο και να αποκτήσει διεθνή νομιμότητα.
Παρά τις μακροχρόνιες συνομιλίες με τη Γαλλία, δεν έχει καταφέρει να επιτύχει αυτούς τους στόχους.
Φαίνεται ότι τώρα βασίζεται στην υποστήριξη της Μόσχας. Χάρη σε αυτήν την υποστήριξη, όχι μόνο θα αυξηθεί η διεθνής φήμη της κυβέρνησης με έδρα τη Βεγγάζη, αλλά θα εκσυγχρονισθεί και με ρωσικά όπλα ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός, που ελέγχει ο ίδιος.
Αναμένεται ότι οι Ρώσοι στρατιωτικοί εκπαιδευτές θα μοιραστούν τη νέα τους εμπειρία από τη σύγκρουση στην Ουκρανία με τον LNA.
Δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι ο στόχος της Ρωσίας και του Χαλίφα Χαφτάρ είναι να καταλάβουν την εξουσία στη Λιβύη.
Η απόπειρα το 2019 ήταν ανεπιτυχής. Έκτοτε, η τουρκική επιρροή στην Τρίπολη έχει αυξηθεί σημαντικά και η Ρωσία δεν θέλει να εισέλθει σε άμεση σύγκρουση με την Τουρκία.
Πιθανότατα, ο Χαφτάρ στοχεύει να ενισχύσει τη διεθνή του φήμη με την υποστήριξη της Ρωσίας και να αναγνωριστεί ως ένα από τα νόμιμα μέρη σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Λιβύης.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τέτοιες διαπραγματεύσεις θα πραγματοποιηθούν.
Η ουσία είναι όμως ότι και η Ρωσία θα λάβει μέρος σε αυτές τις διαπραγματεύσεις και θα αποκομίσει τα δικά της οφέλη, όπως για παράδειγμα τον ελλιμενισμό των ρωσικών πολεμικών πλοίων, ή την χρήση δύο τουλάχιστον πολεμικών αεροπορικών βάσεων.
Έτσι η Μόσχα θα θέσει στο στόχαστρο της την βάση του ΝΑΤΟ στην Σικελία, και το αρχηγείο στην Νάπολι, κάτι που σίγουρα οι Αμερικανοί δεν πρόκειται να αφήσουν να περάσει εύκολα.