Η Μέση Ανατολή ξανά στο χείλος της ανάφλεξης: Ο Ρούτε στηρίζει τα αμερικανικά πλήγματα, ο Τραμπ προαναγγέλλει νέο σφυροκόπημα και το Ιράν απαντά με πυραύλους
Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να καταρρέει με ταχύτητα, οδηγώντας τη Μέση Ανατολή σε μια νέα περίοδο εξαιρετικά επικίνδυνης κλιμάκωσης. Οι αμερικανικές επιθέσεις σε δεκάδες στρατιωτικούς στόχους εντός του Ιράν, η άμεση πυραυλική απάντηση της Τεχεράνης σε αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο και η επαναφορά των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο συνθέτουν ένα σκηνικό που θυμίζει τις πιο κρίσιμες στιγμές της τελευταίας δεκαετίας.
Την ίδια ώρα, από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης προς την Ουάσιγκτον, χαρακτηρίζοντας τα αμερικανικά πλήγματα «απολύτως απαραίτητα». Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε νέα στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν, δηλώνοντας ότι «θα τους χτυπήσουμε ξανά σκληρά απόψε», δείχνοντας ότι η διπλωματική οδός απομακρύνεται επικίνδυνα.
Ρούτε: «Οι ΗΠΑ έπρεπε να απαντήσουν δυναμικά»
Από την Άγκυρα, όπου πραγματοποιείται η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, ο Μαρκ Ρούτε πήρε σαφή θέση υπέρ της αμερικανικής στρατιωτικής αντίδρασης.
Ο επικεφαλής της Συμμαχίας υποστήριξε ότι, εφόσον η Τεχεράνη παραβίασε την κατάπαυση του πυρός, η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήταν αναπόφευκτη.
«Όταν υπάρχει κατάπαυση του πυρός και το Ιράν ουσιαστικά την παραβιάζει, είναι απολύτως κρίσιμο οι Ηνωμένες Πολιτείες να αντιδράσουν σθεναρά», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η δήλωση αυτή ενισχύει το μήνυμα ότι σημαντικό μέρος της δυτικής συμμαχίας θεωρεί πως η ευθύνη της νέας κρίσης βαραίνει την Τεχεράνη.
Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν μαζική επίθεση σε περισσότερους από 80 στόχους
Η νέα στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών σηματοδοτεί μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών στόχων των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με τη CENTCOM, αμερικανικά αεροσκάφη και πύραυλοι έπληξαν περισσότερους από 80 στόχους, μεταξύ των οποίων:
- συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας
- στρατιωτικές εγκαταστάσεις
- κέντρα διοίκησης
- υποδομές που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε ως απάντηση στις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες και αρκετές χώρες του Κόλπου αποδίδουν στην Τεχεράνη.
Η ιρανική απάντηση ήταν άμεση
Η αντίδραση της Τεχεράνης δεν άργησε.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν μεγάλη επιχείρηση εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, χρησιμοποιώντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, στόχος αποτέλεσαν 85 στρατηγικές αμερικανικές εγκαταστάσεις, ενώ η Τεχεράνη υποστήριξε επίσης ότι κατέρριψε ένα αμερικανικό MQ-9 Reaper.
Παράλληλα, στο Μπαχρέιν ενεργοποιήθηκαν οι σειρήνες αεροπορικού συναγερμού και αναφέρθηκαν ισχυρές εκρήξεις, ενώ οι αρχές του Κουβέιτ επιβεβαίωσαν ότι αντιμετώπισαν επιθέσεις με πυραύλους και drones, χωρίς να αποδώσουν επισήμως την ευθύνη.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί των εμπλεκόμενων πλευρών δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Καταρρέει η συμφωνία της 17ης Ιουνίου
Η νέα κρίση ουσιαστικά οδηγεί σε κατάρρευση το πρωτόκολλο αποκλιμάκωσης που είχαν συμφωνήσει Ουάσιγκτον και Τεχεράνη στις 17 Ιουνίου.
Η συμφωνία προέβλεπε:
- παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων
- ασφαλή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ
- σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο
- επανεκκίνηση της διπλωματικής διαδικασίας
Ωστόσο, μετά τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων και τα αμερικανικά αντίποινα, οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της συμφωνίας.
Οι κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο επιστρέφουν
Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ταυτόχρονα την επαναφορά των κυρώσεων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, αναστέλλοντας κάθε προοπτική οικονομικής αποκλιμάκωσης.
Η απόφαση αφορά νέες συναλλαγές με ιρανικούς υδρογονάνθρακες και αυξάνει σημαντικά την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το πετρέλαιο ανεβαίνει ξανά
Η νέα ένταση είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές.
Οι επενδυτές αντέδρασαν με ανησυχία, οδηγώντας το αμερικανικό αργό WTI σε άνοδο άνω του 2,5%, καθώς ενισχύονται οι φόβοι για νέες διαταραχές στις ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο.
Εάν η κρίση συνεχιστεί, αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τιμές της ενέργειας ενδέχεται να δεχθούν νέες ανοδικές πιέσεις, επηρεάζοντας τις παγκόσμιες αγορές.
Τραμπ: «Το μνημόνιο τελείωσε – Θα τους χτυπήσουμε ξανά»
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιθετικός απέναντι στην ιρανική ηγεσία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν έχει ουσιαστικά λήξει, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι επέλεξε την κλιμάκωση αντί της διπλωματίας.
«Νομίζω ότι τελείωσε. Δεν θέλω να ασχολούμαι άλλο μαζί τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Λίγη ώρα αργότερα προχώρησε ακόμη περισσότερο, προειδοποιώντας για νέα στρατιωτική επιχείρηση.
«Συμπεριφέρονται πολύ άσχημα εδώ και 47 χρόνια. Πιθανότατα θα τους χτυπήσουμε ξανά σκληρά απόψε», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι βασικός στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει η αποτροπή της πυρηνικής εξέλιξης του Ιράν.
Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε νέα περίοδο υψηλού κινδύνου
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η περίοδος αποκλιμάκωσης που είχε δημιουργηθεί μετά τη συμφωνία του Ιουνίου βρίσκεται πλέον υπό σοβαρή αμφισβήτηση.
Η δημόσια στήριξη του ΝΑΤΟ προς τις αμερικανικές επιχειρήσεις, η επιστροφή των οικονομικών κυρώσεων, οι αμοιβαίες στρατιωτικές επιθέσεις και οι νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ συνθέτουν ένα εξαιρετικά εύφλεκτο γεωπολιτικό σκηνικό.
Το επόμενο 24ωρο θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς μια νέα στρατιωτική επιχείρηση ή περαιτέρω επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε γενικευμένη περιφερειακή κλιμάκωση, με σοβαρές επιπτώσεις στην ασφάλεια, την παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή σταθερότητα.