Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιστορική καμπή όσον αφορά την εθνική της άμυνα. Δεν πρόκειται απλώς για μια ανανέωση υλικού, αλλά για την πιο φιλόδοξη στρατηγική αναβάθμιση στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Με έναν προϋπολογισμό που κυμαίνεται μεταξύ 25 και 28 δισεκατομμυρίων ευρώ, η Αθήνα υλοποιεί ένα σχέδιο που στοχεύει να μετατρέψει τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις σε έναν από τους πιο τεχνολογικά προηγμένους στρατούς της Ευρώπης. Σε αυτό το πολύπλοκο γεωπολιτικό παζλ της Ανατολικής Μεσογείου, ένας παίκτης αναδεικνύεται σε αναντικατάστατο σύμμαχο: το Ισραήλ.
Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, το οποίο έχει ορίζοντα υλοποίησης από το 2025 έως το 2036, δεν περιορίζεται στην απλή αγορά μαχητικών αεροσκαφών ή πυραύλων. Αντιπροσωπεύει μια βαθιά αλλαγή δόγματος. Η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία, με την τεράστια επιχειρησιακή της εμπειρία, παίζει πλέον καθοριστικό ρόλο στον επανασχεδιασμό της αμυντικής στάσης της Ελλάδας, προσφέροντας λύσεις που είναι δοκιμασμένες σε πραγματικά πεδία μαχών.
Το Σχέδιο «Ασπίδα του Αχιλλέα» και η Επένδυση στην Αποτροπή
Στον πυρήνα αυτού του γιγαντιαίου προγράμματος βρίσκεται η δέσμευση κονδυλίων ύψους 2 έως 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Στόχος είναι η ενίσχυση των δυνατοτήτων αποτροπής της χώρας έναντι οποιασδήποτε επιβουλής. Ενώ η απόκτηση των 20 μαχητικών F-35 αποτελεί την αιχμή του δόρατος στους αιθέρες, η πραγματική επανάσταση συντελείται στην αεράμυνα.
Η ανάπτυξη της λεγόμενης «Ασπίδας του Αχιλλέα» αποτελεί την ελληνική απάντηση στις σύγχρονες απειλές. Πρόκειται για ένα πολυστρωματικό δίκτυο αεράμυνας, πυραυλικής προστασίας και συστημάτων αντι-drone, το οποίο θα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ισραηλινά συστήματα. Η πρωτοβουλία αυτή δεν στοχεύει μόνο στην άμεση θωράκιση της χώρας, αλλά επιδιώκει παράλληλα την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Η Ελλάδα επιθυμεί να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των συστημάτων της και να μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων κρατών που επενδύουν στην εθνική τους αυτονομία.
Πύραυλοι PULS
Η Τουρκική Απειλή: Το Κίνητρο Πίσω από τον Εκσυγχρονισμό
Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος και την επιτακτικότητα του ελληνικού εξοπλιστικού προγράμματος, πρέπει να κοιτάξει στην αντίπερα όχθη του Αιγαίου. Η προσπάθεια της Ελλάδας εξελίσσεται παράλληλα με την φιλόδοξη προσπάθεια της Τουρκίας να επεκτείνει και να «τουρκοποιήσει» τις αμυντικές της ικανότητες. Η Άγκυρα έχει θέσει ως εθνική προτεραιότητα την αμυντική αυτονομία, στοχεύοντας να καλύπτει σχεδόν όλες τις στρατιωτικές της ανάγκες εγχώρια μέχρι το 2030.
Η Τουρκία, παρά την αποπομπή της από το πρόγραμμα των F-35, προχωρά ταχύτατα σε δικά της εμβληματικά έργα. Το μαχητικό 5ης γενιάς KAAN βρίσκεται ήδη σε στάδιο πρωτοτύπου, ενώ το κύριο άρμα μάχης Altay ξεκίνησε να παραδίδεται το 2025. Στη θάλασσα, το τουρκικό Ναυτικό προσθέτει νέα υποβρύχια και αντιτορπιλικά αεράμυνας, αλλάζοντας τις ισορροπίες στο αρχιπέλαγος.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανησυχία για την Αθήνα προέρχεται από τον τομέα των πυραύλων. Η Άγκυρα πιέζει επιθετικά για την απόκτηση συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς και υπερ-ηχητικών όπλων. Ο βαλλιστικός πύραυλος Tayfun Block-4, που δοκιμάστηκε πρόσφατα με επιτυχία, φέρεται να έχει εμβέλεια 800 χιλιομέτρων και ταχύτητα άνω των 5 Mach. Με τη μαζική παραγωγή του να σχεδιάζεται για το 2026, η απειλή παύει να είναι θεωρητική.
Ο «Ατσάλινος Θόλος» και η Ελληνική Απάντηση
Παράλληλα με τα επιθετικά όπλα, η Τουρκία ανακοίνωσε το πρόγραμμα «Steel Dome» (Ατσάλινος Θόλος), αξίας 6,5 δισ. δολαρίων. Πρόκειται για ένα δίκτυο που φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί το Iron Dome του Ισραήλ και την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα», προσφέροντας κάλυψη έναντι αεροσκαφών και drones. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τούρκος Πρόεδρος, το σύστημα αυτό «θα εμπνέει εμπιστοσύνη στους φίλους και φόβο στους εχθρούς».
Για την Ελλάδα, αυτές οι εξελίξεις συνιστούν μια άμεση πρόκληση που επιτάχυνε το χρονοδιάγραμμα του εκσυγχρονισμού. Η απάντηση της Αθήνας περιλαμβάνει μια επένδυση-μαμούθ ύψους 3,5 δισ. δολαρίων σε ισραηλινά συστήματα. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα συστήματα Barak MX, David’s Sling και Spyder, τα οποία αναπτύχθηκαν από κολοσσούς όπως η Rafael Advanced Defense Systems και η IAI (Israel Aerospace Industries). Αυτά τα συστήματα προορίζονται να αντικαταστήσουν τις παλαιότερες αμερικανικές και ρωσικές πλατφόρμες που διαθέτει η χώρα.
Ισραήλ: Έστειλε Barak MX στην Κύπρο και τρελάθηκαν οι Τούρκοι – Χτυπάει παντού και βλέπει τα πάντα η Λευκωσία
Τεχνολογική Υπεροχή και Στρατηγικό Βάθος
Η ενσωμάτωση αυτών των νέων συστημάτων στις υπάρχουσες συστοιχίες Patriot θα προσδώσει στην Ελλάδα ένα από τα πιο εξελιγμένα δίκτυα αεράμυνας στην Ευρώπη. Όμως, η αναβάθμιση δεν αφορά μόνο την άμυνα. Στο έδαφος, η Αθήνα προχώρησε στην έγκριση αγοράς 36 εκτοξευτών πυραύλων PULS της Elbit Systems. Το σύστημα αυτό παρέχει δυνατότητα πλήγματος ακριβείας σε μεγάλες αποστάσεις, αποτελώντας το άμεσο αντίβαρο στο επεκτεινόμενο πυραυλικό οπλοστάσιο της Τουρκίας.
Επιπλέον, θα προμηθευτεί το ισραηλινό βαλλιστικό πυραυλικό σύστημα LORA. Με εμβέλεια που αγγίζει τα 400 χιλιόμετρα, το σύστημα αυτό, που παρουσιάστηκε στην Αθήνα νωρίτερα φέτος, θα μπορούσε να επεκτείνει δραματικά την εμβέλεια κρούσης της Ελλάδας, λειτουργώντας ως ισχυρός αποτρεπτικός παράγοντας.
Πέρα από την Αγορά Όπλων: Μια Γεωπολιτική Συμμαχία
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ισραήλ έχει εξελιχθεί από απλό προμηθευτή σε στρατηγικό εταίρο. Παρέχει την τεχνολογία που επιτρέπει στην Ελλάδα όχι μόνο να συμβαδίζει, αλλά και να αντισταθμίζει τις κινήσεις της Άγκυρας. Η συνεργασία επεκτείνεται πολύ πέρα από το υλικό. Οι κοινές ναυτικές και αεροπορικές ασκήσεις έχουν γίνει ρουτίνα, με τη συμμετοχή ελληνικών φρεγατών, υποβρυχίων και ισραηλινών κορβετών Sa’ar, υπογραμμίζοντας την κοινή δέσμευση για ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για την Ελλάδα, η συνεργασία αυτή ενισχύει τον ρόλο της στο ΝΑΤΟ και ευθυγραμμίζεται με τις δημοκρατίες της περιοχής. Για το Ισραήλ, η εμβάθυνση των σχέσεων με την Αθήνα προσφέρει στρατηγικό βάθος στη Μεσόγειο και ανοίγει νέες αγορές. Οι ισραηλινές εταιρείες δεν πουλάνε απλώς εξοπλισμό «από το ράφι»· ενσωματώνονται στην ελληνική αμυντική αρχιτεκτονική με προσαρμοσμένες λύσεις για το μοναδικό περιβάλλον απειλών που αντιμετωπίζει η χώρα.
Οικονομικά, η σημασία είναι εξίσου μεγάλη. Οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας, που είναι ήδη από τις υψηλότερες στο ΝΑΤΟ ως ποσοστό του ΑΕΠ, διοχετεύονται σε έργα που ενισχύουν την εγχώρια βιομηχανία μέσω συμπαραγωγών. Πολιτικά, η συμμαχία Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου δημιουργεί έναν άξονα σταθερότητας που συντονίζεται σε θέματα ενέργειας, ασφάλειας και διπλωματίας.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: Στην περιοχή συντελείται μια κούρσα εξοπλισμών που ορίζεται από παράλληλα προγράμματα εκσυγχρονισμού. Η Τουρκία ποντάρει στην εγχώρια παραγωγή, ενώ η Ελλάδα στις ισχυρές συμμαχίες και την κορυφαία τεχνολογία. Η στρατηγική λογική, όμως, παραμένει κοινή: η εξασφάλιση της αποτροπής και η ελευθερία δράσης σε μια περιοχή που γίνεται όλο και πιο ασταθής.
Το άρθρο βασίστηκε αποκλειστικά στην ανάλυση και τα δεδομένα που παρείχε το άρθρο: «Israeli’s defense technology playing a key role in Greece’s military modernization – analysis», The Jerusalem Post.