Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης
Στην πρώτη του συνέντευξη προς κυπριακό μέσο, ο Ισραηλινός αναλυτής Σάι Γκαλ (Shay Gal) μιλά στη «Σημερινή» και τον Μάριο Πούλαδο για τη νέα καμπή στις σχέσεις Κύπρου–Ισραήλ, τη στρατηγική αποτροπής απέναντι στην Τουρκία και τις προοπτικές του διαδρόμου IMEC, που συνδέει την Ινδία με τη Μεσόγειο μέσω Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας.
«Η Κύπρος στάθηκε δίπλα μας – Χρειάζεται συνθήκη κοινής μοίρας»
Ο Σάι Γκαλ χαρακτηρίζει τις σχέσεις Κύπρου–Ισραήλ «στο υψηλότερο σημείο της ιστορίας τους», τονίζοντας πως η συμμαχία δεν βασίζεται στη διπλωματία αλλά «στην αλληλεγγύη της πράξης».
Αναφερόμενος στον Δωδεκάημερο Πόλεμο του Ιουνίου 2025 με το Ιράν, αποκάλυψε ότι «ισραηλινά πολιτικά αεροσκάφη μεταφέρθηκαν σιωπηλά σε κυπριακά και ελληνικά αεροδρόμια για λόγους ασφάλειας», επισημαίνοντας πως η Λευκωσία «ανέλαβε ρίσκο για να προστατεύσει το Ισραήλ».
«Η Κύπρος δεν στάθηκε στην άκρη – έγινε ασπίδα. Αυτή η πράξη χτίζει εμπιστοσύνη που δεν αγοράζεται με λόγια. Γι’ αυτό πιστεύω ότι πρέπει να προχωρήσουμε πέρα από τις ασκήσεις και τα μνημόνια: να συνάψουμε μια συνθήκη κοινής μοίρας».
«Ο κατεχόμενος βορράς δεν είναι παγωμένη διένεξη – είναι απειλή»
Απαντώντας στις αντιδράσεις που προκάλεσε το άρθρο του στην Israel Hayom, ο Γκαλ υπογράμμισε ότι «ο κατεχόμενος βορράς της Κύπρου δεν είναι παγωμένη διένεξη, αλλά το απρόβλητο αεροπλανοφόρο της Τουρκίας».
Όπως εξήγησε, το ψευδοκράτος «λειτουργεί ως προωθημένη βάση της Άγκυρας», με UAV Bayraktar και Akinci να επιχειρούν από το Λευκόνοικο, πυραύλους ATMACA να απειλούν θαλάσσιες οδούς και συστήματα SIGINT να καταγράφουν κινήσεις σε Κύπρο και Ισραήλ.
«Αυτό δεν είναι απειλή μόνο για την Κύπρο ή το Ισραήλ, αλλά για την ίδια την Ευρώπη. Είναι μια ανοιχτή πληγή στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ», τόνισε ο Ισραηλινός αναλυτής, σημειώνοντας ότι καμία από τις τεχνικές πληροφορίες που δημοσίευσε δεν διαψεύστηκε από την Άγκυρα.
Ο Γκαλ περιέγραψε το δόγμα της «Οργής του Ποσειδώνα» ως αποτροπή μέσω διαφάνειας, υπογραμμίζοντας πως η ονομασία και χαρτογράφηση της απειλής «στοχεύουν στην αποκλιμάκωση, όχι στην όξυνση».
«Η τουρκική προπαγάνδα λειτουργεί με αντιγραφή – όχι με ενημέρωση»
Ο αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Τουρκικής Προεδρίας, χαρακτηρίζοντάς την «εργοστάσιο προπαγάνδας» που «παράγει αφηγήσεις και τις διοχετεύει σε δεκάδες μέσα ενημέρωσης».
Ανέφερε πως όταν δημοσιεύτηκε το άρθρο του, «όλα τα μεγάλα τουρκικά ΜΜΕ αντέγραψαν λέξη προς λέξη το ίδιο κείμενο, ακόμη και το ίδιο λάθος – ότι δημοσιεύτηκε στην The Times of Israel αντί στην Israel Hayom».
«Αυτό δεν είναι αμέλεια, είναι μέθοδος», είπε. «Η Άγκυρα προβάλλει στους άλλους ό,τι πράττει η ίδια – κατηγορεί για “σιωνιστικό έλεγχο” της Κύπρου, ενώ η ίδια διατηρεί στρατιωτική κατοχή εδώ και πενήντα χρόνια».
«Το τρίγωνο Κύπρος–Ελλάδα–Ισραήλ μπορεί να μεταμορφώσει τη Μεσόγειο»
Αναφερόμενος στον διάδρομο IMEC (India–Middle East–Europe Corridor), ο Γκαλ τόνισε πως πρόκειται για ένα σχέδιο που «ξεπερνά την οικονομία και αγγίζει τη γεωπολιτική ταυτότητα της περιοχής».
«Η Κύπρος είναι η άγκυρα της Μεσογείου, η Ελλάδα ο πυλώνας του ΝΑΤΟ, και το Ισραήλ η τεχνολογική δύναμη της περιοχής. Μαζί μπορούν να δημιουργήσουν έναν διάδρομο κυριαρχίας και διαφάνειας απέναντι στις αυταρχικές επιρροές της Άγκυρας και του Πεκίνου», δήλωσε.
Ο ίδιος βλέπει στην Ινδία τον καταλύτη του νέου αυτού σχήματος, υπογραμμίζοντας πως η Νέα Δελχί «επενδύει στην Ανατολική Μεσόγειο όχι ως πελάτης, αλλά ως δημοκρατικός εταίρος».
Ο Σάι Γκαλ κλείνει τη συνέντευξή του με μια φράση που συνοψίζει τη στρατηγική του φιλοσοφία:
«Η ειρήνη που βασίζεται στη λήθη δεν είναι ειρήνη. Η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ μπορούν να χαράξουν μαζί μια νέα γεωπολιτική πυξίδα για τη Μεσόγειο — με στόχο την αποτροπή, τη σταθερότητα και τη δημοκρατική ασφάλεια».