Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχθηκαν σε κλειστές συζητήσεις ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα πως ο πόλεμος εναντίον του Ιράν θα οδηγήσει στην κατάρρευση του θεοκρατικού καθεστώτος της χώρας, δήλωσε στο Reuters ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος, την ώρα που δεν έχουν φανεί ενδείξεις επικείμενης λαϊκής εξέγερσης παρά τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς.
Παράλληλα, δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι, παρά τα σχόλια του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πως ο πόλεμος μπορεί να ολοκληρωθεί σύντομα, η εκτίμηση του Τελ Αβίβ είναι πως η Ουάσιγκτον δεν βρίσκεται κοντά στο να δώσει εντολή για τερματισμό της σύγκρουσης.
Η εντατική εκστρατεία βομβαρδισμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ οδήγησε στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς και σειράς ανώτερων στρατιωτικών διοικητών. Ωστόσο, οι επιθέσεις προκάλεσαν επίσης τον θάνατο αμάχων και μεγάλες καταστροφές σε κατοικίες και δημόσια κτίρια, γεγονός που έχει προκαλέσει οργή σε πολλούς Ιρανούς.
Δεν βλέπουν άμεση κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος οι αξιωματούχοι στο Ισραήλ: «Θα γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο»
Με πυραύλους να πλήττουν την Τεχεράνη και άλλες πόλεις, και τις ιρανικές αρχές να απειλούν με θανατηφόρα βία οποιονδήποτε επιχειρήσει να διαδηλώσει, πολλοί πολίτες που ενδεχομένως θα έβγαιναν στους δρόμους ενδέχεται να αποφεύγουν τις κινητοποιήσεις όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Παρ’ όλα αυτά, οι μακροπρόθεσμες προκλήσεις για το Ιράν εμφανίζονται εντονότερες από ποτέ, καθώς οι ολοένα και αυστηρότερες κυρώσεις ασκούν ασφυκτική πίεση στην οικονομία, ενώ δεν διαφαίνεται προοπτική βελτίωσης των συνθηκών για τον πληθυσμό, του οποίου οι διαδηλώσεις τον Ιανουάριο καταστάλθηκαν βίαια, με χιλιάδες νεκρούς.
Εκτιμήσεις πως οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται κοντά στον τερματισμό του πολέμου
Ο ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δεν διευκρίνισε ποιοι παράγοντες οδήγησαν την κυβέρνηση στο συμπέρασμα ότι η κατάρρευση του ιρανικού πολιτικού συστήματος δεν είναι βέβαιη.
Την ημέρα που το Ισραήλ ξεκίνησε την κοινή αεροπορική εκστρατεία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δηλώσει: «Η κοινή μας δράση θα δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει τη μοίρα του στα δικά του χέρια».
Δεν βλέπουν άμεση κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος οι αξιωματούχοι στο Ισραήλ: «Θα γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο»
Ο Νετανιάχου είχε αναφερθεί ιδιαίτερα στις βασικές εθνοτικές και γλωσσικές μειονότητες του Ιράν, όπως οι Κούρδοι, οι Μπαλούχοι και οι Άραβες, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι οι ΗΠΑ ή το Ισραήλ θα μπορούσαν να στηρίξουν εξεγέρσεις αυτών των ομάδων.
Ωστόσο, σε δήλωσή του την Τρίτη, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επανέλαβε ότι, αν και το Ισραήλ επιδιώκει να βοηθήσει τους Ιρανούς «να αποτινάξουν τον ζυγό της τυραννίας», τελικά «εναπόκειται σε αυτούς», μια διατύπωση που ερμηνεύεται ως παραδοχή ότι μια εξέγερση δεν φαίνεται άμεση.
Μέχρι στιγμής, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν εκδώσει κοινή δημόσια ανακοίνωση που να καθορίζει σαφώς τους στόχους του πολέμου ή τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσαν να αποφασίσουν τον τερματισμό της στρατιωτικής εκστρατείας.
Τόσο τη Δευτέρα όσο και την Τετάρτη, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τον πόλεμο «σχεδόν ολοκληρωμένο». Ενδιάμεσα, την Τρίτη, ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι η σύγκρουση θα λήξει μόνο όταν ο Αμερικανός πρόεδρος κρίνει ότι έχουν επιτευχθεί οι στόχοι της και ότι το Ιράν έχει παραδοθεί άνευ όρων.
Δεν βλέπουν άμεση κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος οι αξιωματούχοι στο Ισραήλ: «Θα γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο»
Σε κλειστή ενημέρωση προς ξένους διπλωμάτες, ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Γκιντεόν Σάαρ απέφυγε να θέσει χρονοδιάγραμμα για τη στρατιωτική επιχείρηση, γεγονός που, σύμφωνα με πηγές, συνάδει με την εκτίμηση της ισραηλινής κυβέρνησης ότι οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται κοντά στον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ο Σάαρ αναγνώρισε επίσης ότι η ιρανική κυβέρνηση ενδέχεται να επιβιώσει του πολέμου, αλλά εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα καταρρεύσει σε μεταγενέστερο χρόνο.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Τρίτη, σημείωσε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν έως ότου το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες κρίνουν ότι έχει έρθει η στιγμή να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το Ισραήλ δεν επιδιώκει «έναν ατελείωτο πόλεμο».
Ο Ασάφ Όριον, πρώην επικεφαλής στρατηγικής του ισραηλινού στρατού και ερευνητής στο Washington Institute for Near East Policy, δήλωσε ότι η αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν φαίνεται να αποτελεί πιο άμεσο και μετρήσιμο στόχο της στρατιωτικής εκστρατείας.
«Η δημιουργία συνθηκών για αλλαγή καθεστώτος είναι ένας έμμεσος στόχος και επομένως πιο δύσκολο να εκτιμηθεί», σημείωσε, προσθέτοντας ότι, ενώ η στρατιωτική επιχείρηση φαίνεται να έχει σχεδιαστεί για εβδομάδες, μια ενδεχόμενη εξέγερση κατά του ιρανικού πολιτικού συστήματος θα μπορούσε να χρειαστεί μήνες ή και χρόνια για να εκδηλωθεί.
Axios: Οι 5 τρόποι για να τερματίσει ο Τραμπ τον πόλεμο στο Ιράν – Από την διαπραγμάτευση στη χερσαία εισβολή
Τα αντικρουόμενα μηνύματα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Πενταγώνου αφήνουν τους συμμάχους, τις αγορές και τους νομοθέτες να αναρωτιούνται πώς και πότε θα τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν και κάθε εβδομάδα που περνά χωρίς να βρεθεί λύση, επιδεινώνει την οικονομική κρίση στο εσωτερικό και την αστάθεια στο εξωτερικό αυξάνοντας τα πολιτικά διακυβεύματα για τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Ο Τραμπ δήλωσε στους Ρεπουμπλικάνους σε μια ετήσια συνάντηση τη Δευτέρα (9/3/2026) ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει τον πόλεμο με το Ιράν, «αλλά δεν έχουμε κερδίσει αρκετά». Αυτό συνέβη λίγες ώρες αφότου δήλωσε στο CBS News ότι ο πόλεμος είναι «σχεδόν ολοκληρωμένος». Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, εν τω μεταξύ, δήλωσε ότι «θα είναι η πιο έντονη μέρα επιθέσεων» μέχρι τώρα. Ποια είναι όμως τα πιο πιθανά σενάρια για το τέλος του πολέμου στο Ιράν.
1. Διαπραγμάτευση εκεχειρίας και συμφωνία για τα πυρηνικά
Ο τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν ήταν ένας από τους βασικούς στόχους που είχε θέσει ο Τραμπ από την έναρξη της επιχείρησης Epic Fury. Το Ιράν και οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν τρεις γύρους έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών στη Γενεύη λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του πολέμου, αλλά οι απεσταλμένοι του Τραμπ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Τεχεράνη δεν είχε σοβαρές προθέσεις για τη σύναψη συμφωνίας.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η επανέναρξη των συνομιλιών είναι «πιθανή», αλλά ότι είναι απογοητευμένος από την επιλογή του σκληροπυρηνικού Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να διαδεχθεί τον αποβιώσαντα πατέρα του ως ανώτατο ηγέτη.
Την ημέρα πριν από την έναρξη των επιθέσεων όμως, οι μεσολαβητές του Ομάν δήλωσαν ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει να μην αποθηκεύει ποτέ εμπλουτισμένο ουράνιο και χαρακτήρισαν την ειρήνη «εφικτή». Δεν είναι σαφές πώς ο πόλεμος θα επηρεάσει τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
2. Το μοντέλο της Βενεζουέλας
Ο Τραμπ έχει επισημάνει τη Βενεζουέλα, όπου οι ΗΠΑ συνέλαβαν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο και καθιέρωσαν μια σχέση συνεργασίας με τον διάδοχό του, τον αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκεζ, ως πρότυπο για το Ιράν.
Ο Τραμπ δήλωσεότι πιστεύει ότι το Ιράν «έκανε ένα μεγάλο λάθος» με τον διορισμό του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και υπονόησε ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης μπορεί να μην διαρκέσει. Πέρα από τη γεωγραφία, η σύγκριση μεταξύ Ιράν και Βενεζουέλας έχει σημαντικά όρια. Οι ειδικοί λένε ότι η αντιμετώπισή τους ως ισοδύναμων αποτελεί παρερμηνεία της δομής εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το καθεστώς έχει επιβιώσει 47 χρόνια κυρώσεων, πολέμων και εσωτερικών εξεγέρσεων, εδραιώνοντας τη θέση του με στρατιωτικούς, θρησκευτικούς και πολιτικούς θεσμούς σχεδιασμένους να επιβιώσουν από οποιονδήποτε ηγέτη.
Για τους Ιρανούς διαδηλωτές που ρίσκαραν τη ζωή τους απαιτώντας αλλαγή καθεστώτος, ένας ηγέτης που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και προέρχεται από το εσωτερικό του συστήματος θα μπορούσε να θεωρηθεί προδοσία και όχι απελευθέρωση.
3. Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του καθεστώτος
Η πιθανότητα κατάρρευσης είναι πραγματική. Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ έχει πεθάνει, η οικονομία έχει καταρρεύσει και το Ιράν γνώρισε τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες από την επανάσταση του 1979, λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως «δημιουργία συνθηκών για τον γενναίο ιρανικό λαό να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του». Η ιρανική αντιπολίτευση δεν έχει ενιαίο ηγέτη και δεν διαθέτει οργανωμένη δύναμη στο έδαφος.
Ο εξόριστος πρίγκιπας Ρεζά Παχλάβι είναι από τις πιο δημοφιλείς προσωπικότητες της αντιπολίτευσης, αλλά ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει την αξιοπιστία του, εν μέρει επειδή ο Παχλάβι δεν έχει ζήσει στο Ιράν για σχεδόν 50 χρόνια.
Οι κουρδικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ισραήλ θα μπορούσαν να παρέχουν κάποια υποστήριξη στο έδαφος, αλλά οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας το Ιράν να βυθιστεί σε έναν εμφύλιο πόλεμο όπως αυτός που κατέστρεψε τη Συρία για μια δεκαετία.
4. Επιδρομή ειδικών δυνάμεων σε αποθέματα πυρηνικών
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν συζητήσει την αποστολή ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για να ασφαλίσουν ή να καταστρέψουν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, σύμφωνα με την Axios’ Barak Ravid και τον Marc Caputo.
Αυτό το σενάριο τερματίζει τον πόλεμο όχι με πολιτική διευθέτηση, αλλά με τη φυσική εξάλειψη της πυρηνικής απειλής. Η αποστολή θα απαιτούσε την παρουσία στρατευμάτων σε μια χώρα που εξακολουθεί να εκτοξεύει ενεργά βαλλιστικούς πυραύλους.
5. Ο Τραμπ δηλώνει νίκη και αποσύρεται
Σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ αποφασίζει ότι οι δυνατότητες του Ιράν σε ό,τι αφορά τους πυραύλους και τα drones έχουν υποβαθμιστεί αρκετά, δηλώνει μια ιστορική νίκη και αποσύρεται — ανεξάρτητα από το αν η υποκείμενη πολιτική κατάσταση στην Τεχεράνη έχει επιλυθεί ή όχι.
Οι αγορές στοιχηματίζουν σε μια γρήγορη έξοδο, ειδικά καθώς η οικονομική δυσχέρεια στην εγχώρια αγορά απειλεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον πρόεδρο. Ο ίδιος ο Τραμπ προειδοποίησε ότι αν επιτραπεί σε λάθος ηγέτη να αναλάβει την εξουσία, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να επιστρέψουν στον πόλεμο «σε πέντε χρόνια».
Η λήξη της επιχείρησης μπορεί επίσης να απαιτήσει τη συναίνεση του Ισραήλ — το οποίο έχει δείξει ότι είναι πρόθυμο να δράσει μονομερώς και έχει δεσμευτεί να εξαλείψει μόνιμα την ιρανική πυρηνική απειλή, με ή χωρίς τη βοήθεια της Ουάσιγκτον. Αφού λοιπόν ο πόλεμος στο Ιράν ξεκίνησε χωρίς προειδοποίηση, το ίδιο μπορεί να ισχύει και για το τέλος του.