Τι αναφέρει η jpost
Τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 αποκάλυψαν τη διπρόσωπη φύση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι το Ισραήλ δεν καταλάβαινε πάντα το βάθος του κινδύνου που θέτει. Ο Ερντογάν δεν είναι «πολύπλοκος δρών» ή «πιθανός μεσολαβητής». Είναι ένας δηλωμένος εχθρός του Ισραήλ.
Η αντίδρασή του στη σφαγή – και, ιδιαίτερα, η αποτυχία του να καταδικάσει με σαφήνεια τη δολοφονία αμάχων, τους βιασμούς, τις απαγωγές και τα εγκλήματα πολέμου που διαπράττει η Χαμάς – έθεσε την Τουρκία στη λάθος πλευρά της ιστορίας. Πέρα από αυτό: η Χαμάς δεν είναι απλώς μια οργάνωση απέναντι στην οποία ο Ερντογάν δείχνει ανοχή. Είναι ένας εταίρος στην κοσμοθεωρία, την ιδεολογία και τη συνείδηση.
Αντί για μια σαφή και σταθερή καταδίκη, ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε να συγκαλύψει την τρομοκρατία, να ορίσει τη Χαμάς ως «κίνημα απελευθέρωσης», να κατηγορήσει το Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου και να ηγηθεί μιας εκστρατείας κραυγαλέας υποκίνησης βασισμένης σε διαστρεβλώσεις γεγονότων, ψέματα και μια αντι-ισραηλινή και αντι-εβραϊκή αφήγηση. Αυτή δεν ήταν μια συναισθηματική ή στιγμιαία αντίδραση, αλλά μια υπολογισμένη, ιδεολογική και μακροπρόθεσμη πολιτική που σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει μια ευρεία περιφερειακή ατζέντα. Μέσω του εκπροσώπου του – της εφημερίδας Yeni Safak – ο Τούρκος ισχυρός άνδρας αποκαλεί το Ισραήλ «τον νούμερο ένα εχθρό της Τουρκίας».
Ήδη από τις 6 Οκτωβρίου, την παραμονή της σφαγής, ο μηχανισμός υποκίνησης του πολιτικού Ισλάμ σε όλο τον κόσμο λειτουργούσε. Μετά τις 7 Οκτωβρίου, η Τουρκία έγινε ένας από τους κεντρικούς θαλάμους ηχούς αυτής της εμπρηστικής αφήγησης. Μέσα ενημέρωσης που ταυτίζονταν με την κυβέρνηση μετέδιδαν συστηματική προπαγάνδα, σημαίες της Χαμάς κυμάτιζαν σε διαδηλώσεις και η αντισημιτική ρητορική – μεταμφιεσμένη σε «κριτική του Ισραήλ» – νομιμοποιήθηκε. Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα συνέβαλε άμεσα στην παγκόσμια έξαρση του αντισημιτισμού και στην απονομιμοποίηση του Κράτους του Ισραήλ στη διεθνή σκηνή.
Αυτή η συμπεριφορά δεν είναι αποκομμένη από το ευρύτερο όραμα του Ερντογάν: τον νεοοθωμανισμό. Η Τουρκία επιδιώκει να γίνει για άλλη μια φορά μια περιφερειακή αυτοκρατορική δύναμη, όχι μόνο με στρατιωτικά μέσα αλλά και με ιδεολογικά και θρησκευτικά μέσα. Ο Ερντογάν στοχεύει να τοποθετηθεί ως ηγέτης του σουνιτικού μουσουλμανικού κόσμου – αυτός που καθορίζει την περιφερειακή ατζέντα και αντιτίθεται τόσο στη Δύση όσο και στο Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο, η Χαμάς αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα.
ΑΝΩΤΑΤΑ στελέχη της ΧΑΜΑΣ δρουν από την Τουρκία, απολαμβάνουν πολιτικής προστασίας και διεξάγουν ελεύθερη οικονομική και πολιτική δραστηριότητα. Η Άγκυρα αρνείται να αναγνωρίσει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση – ακόμη και μετά τις 7 Οκτωβρίου, ακόμη και παρά τα τεκμηριωμένα στοιχεία, ακόμη και ενάντια σε μια σαφή διεθνή συναίνεση. Με αυτόν τον τρόπο, ευθυγραμμίζεται με κράτη που υποστηρίζουν την τρομοκρατία, ενώ ταυτόχρονα απαιτεί να συνεχίσει να θεωρείται ως νόμιμος δυτικός εταίρος.
Οι δεσμοί της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ παρά την υποκίνηση κατά του Ισραήλ, υποστηρίζοντας την τρομοκρατία
Η υποκρισία γίνεται πιο έντονη υπό το φως των προσπαθειών του Ερντογάν να αποκτήσει αεροσκάφη F-35 από τις Ηνωμένες Πολιτείες – τα πιο προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη της Δύσης. Ο ίδιος πρόεδρος που υποκινεί κατά του Ισραήλ, ουσιαστικά υποστηρίζει μια τρομοκρατική οργάνωση και υπονομεύει την περιφερειακή σταθερότητα, απαιτεί να επωφεληθεί από την προηγμένη αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία. Αυτό δεν είναι μόνο διπλωματικό θράσος – είναι ένας απτός στρατηγικός κίνδυνος.
Ταυτόχρονα, η Τουρκία ενεργεί αποφασιστικά για να διαπιστώσει τα γεγονότα στο έδαφος στη βόρεια Συρία. Μέσω μιας μόνιμης στρατιωτικής παρουσίας, της δημιουργίας ζωνών επιρροής, της δημογραφικής αλλαγής και της υποστήριξης των πολιτοφυλακών που είναι πιστές σε αυτήν, η Άγκυρα επιχειρεί να επανασχεδιάσει τα σύνορα της περιοχής. Πρόκειται για μια κλασική αυτοκρατορική κίνηση που στοχεύει στη δημιουργία εδαφικής συνέχειας και βαθιάς επιρροής στην καρδιά της Μέσης Ανατολής.
Πίσω από αυτή την επιθετικότητα κρύβεται και ο φόβος. Ο Ερντογάν ανησυχεί για την αναδυόμενη στρατηγική συμμαχία μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου – ένα σύμφωνο ασφάλειας, διπλωματίας και ενέργειας που υποστηρίζεται από τη Δύση. Η συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο γύρω από την ενέργεια, τη θαλάσσια ασφάλεια και τις πληροφορίες υπονομεύει τη φιλοδοξία της Τουρκίας για περιφερειακή κυριαρχία. Καταδεικνύει ότι το Ισραήλ δεν είναι απομονωμένο, αλλά κεντρικός εταίρος σε μια νέα περιφερειακή τάξη. Σε αυτό το καζάνι συμφερόντων εισέρχεται η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ – ενός κράτους περίπου έξι εκατομμυρίων κατοίκων.
Πέρα από το να βάζει δάχτυλο στο μάτι του Ερντογάν, αυτό αντιπροσωπεύει ένα ισραηλινό συμφέρον και ένα σαφές μήνυμα προς τον Τούρκο ηγέτη που επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή του και να δημιουργήσει μια στρατιωτική βάση στη γειτονική Σομαλία. Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης χρησιμεύει επίσης ως πολλαπλασιαστής ισχύος για το Ισραήλ εναντίον των Χούθι.
Η ΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ στη βόρεια Συρία δεν είναι απλώς ένα συριακό ζήτημα – είναι μια άμεση πρόκληση για το Ισραήλ. Παράλληλα με την ιρανική οχύρωση και τη ρωσική παρουσία, η Τουρκία γίνεται ένας ακόμη στρατιωτικός παράγοντας στη βόρεια αρένα, με εχθρική ιδεολογία και δεσμούς με έναν από τους πιο άσπονδους εχθρούς μας – τη Χαμάς. Ο πολλαπλασιασμός των εχθρικών παραγόντων δημιουργεί μια ασταθή πραγματικότητα ασφάλειας στην οποία οποιοδήποτε λάθος μπορεί να κλιμακωθεί σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση.
Η ένταξη του Ερντογάν στο ΝΑΤΟ μόνο οξύνει τον παραλογισμό. Το ΝΑΤΟ υποτίθεται ότι είναι μια συμμαχία δημοκρατιών που βασίζεται σε αξίες. Στην πράξη, η Τουρκία λειτουργεί ως Δούρειος Ίππος: μέλος μιας δυτικής συμμαχίας που καταστέλλει την αντιπολίτευση, διώκει δημοσιογράφους, συνεργάζεται με το Κατάρ και το Ιράν και τροφοδοτεί ανοιχτά τον αντισημιτισμό.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συνήθιζε να αναφέρεται στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως «φίλο μου», όπως ακριβώς αναφερόταν στον δικτάτορα της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν. Και στις δύο περιπτώσεις, οι προσωπικές σχέσεις αντικατέστησαν τη στρατηγική κρίση και έδωσαν νομιμότητα σε αυταρχικούς ηγέτες που αποσταθεροποιούν την περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια.
Το Ισραήλ και η Δύση πρέπει να ξυπνήσουν. Είναι αδύνατο να ακολουθήσουμε μια πολιτική «και των δύο»: τόσο υποστηρίζοντας την τρομοκρατία, όσο και όντας στο ΝΑΤΟ, τόσο επιβάλλοντας γεγονότα με τη βία στη βόρεια Συρία, όσο και απαιτώντας F-35. Η Τουρκία του Ερντογάν έχει επιλέξει τον δρόμο της – και είναι πιο ξεκάθαρο από ποτέ: ο Ερντογάν δεν είναι μέρος της λύσης. Είναι μέρος του περιφερειακού προβλήματος.