Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα: Η Τουρκία επιδιώκει να εδραιωθεί ως περιφερειακή υπερδύναμη
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιείται αυτή την εβδομάδα στην Άγκυρα, αποτελεί μια κορυφαία στιγμή τόσο για την Τουρκία όσο και προσωπικά για τον πρόεδρό της, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Παρά το γεγονός ότι πολλοί επέκριναν τα προηγούμενα χρόνια την πιεστική και επιθετική εξωτερική πολιτική του Τούρκου προέδρου, υποστηρίζοντας ότι οδηγούσε τη χώρα σε διεθνή απομόνωση και οικονομικές απώλειες, σήμερα φαίνεται πως η Τουρκία όχι μόνο δεν απομονώθηκε, αλλά ενισχύει συνεχώς τη θέση της ως περιφερειακή δύναμη.
Η τουρκική πολεμική βιομηχανία στο επίκεντρο
Όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις στην Τουρκία τον τελευταίο χρόνο διαπιστώνουν ότι η χώρα βρίσκεται σε μια άνευ προηγουμένου στρατιωτική και εξοπλιστική ανάπτυξη, με αιχμή του δόρατος την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Υπό αυτό το πρίσμα, η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία στις τουρκικές αμυντικές εταιρείες να προωθήσουν τα οπλικά τους συστήματα και να αυξήσουν τις εξαγωγές τους.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Είναι αδιανόητο να οικοδομηθεί η ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς την Τουρκία.»
Παράλληλα, συνέχισε να πιέζει για την ένταξη της Τουρκίας σε όλες τις ευρωπαϊκές δομές άμυνας και ασφάλειας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο ευρωπαϊκό εξοπλιστικό πρόγραμμα SAFE, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Από προμηθευτής όπλων σε στρατηγικό παίκτη
Η Τουρκία διαθέτει σήμερα:
- τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες
- 355.000 εν ενεργεία στρατιώτες
- 378.000 εφέδρους
Την τελευταία δεκαετία, η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει γνωρίσει θεαματική ανάπτυξη.
Ωστόσο, η Άγκυρα δεν επιθυμεί πλέον να λειτουργεί απλώς ως προμηθευτής όπλων, αλλά επιδιώκει να εξελιχθεί σε στρατηγικό εταίρο που θα διαμορφώνει τις εξελίξεις και θα επηρεάζει τις αποφάσεις της Δύσης.
Ο επικεφαλής του German Marshall Fund στην Άγκυρα, Özgür Ünlühisarcıklı, σημείωσε:
«Η Τουρκία παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό εκτός των πανευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων. Αυτό ακριβώς θέλει να αλλάξει και θα χρησιμοποιήσει τη Σύνοδο για να επιδείξει τις δυνατότητές της.»
Αμυντικός προϋπολογισμός μεγαλύτερος από όλων των γειτόνων μαζί
Σύμφωνα με στοιχεία του SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute):
- η Τουρκία κατατάσσεται στην 11η θέση παγκοσμίως στην αμυντική βιομηχανία
- κατέχει περίπου το 1,8% της παγκόσμιας αγοράς όπλων
- οι εξαγωγές αμυντικού υλικού αυξήθηκαν κατά 48% το 2025
Ο ίδιος ο Ερντογάν δήλωσε πρόσφατα:
«Σήμερα πετυχαίνουμε μέσα σε μία εβδομάδα ό,τι πετυχαίναμε παλαιότερα μέσα σε έναν χρόνο.»
Αναφέρθηκε στις εξαγωγές:
- drones
- αρμάτων μάχης
- τεθωρακισμένων
- πολεμικών πλοίων
Υπενθύμισε μάλιστα ότι ένα τουρκικό πολεμικό πλοίο παραδόθηκε στη Ρουμανία, χαρακτηρίζοντάς το την πρώτη εξαγωγή πολεμικού πλοίου σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, η Τουρκία έχει διεισδύσει και στην αγορά που δημιούργησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, προμηθεύοντας το Κίεβο με Bayraktar UAV και κατασκευάζοντας δύο σύγχρονες φρεγάτες για το ουκρανικό Πολεμικό Ναυτικό.
Η Άγκυρα θέλει να εξελιχθεί σε παγκόσμια στρατιωτική δύναμη
Οι φιλοδοξίες της Τουρκίας δεν περιορίζονται στις εξαγωγές όπλων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία:
οι τουρκικές στρατιωτικές δαπάνες έφτασαν τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ξεπερνώντας το άθροισμα των αμυντικών προϋπολογισμών αρκετών γειτονικών χωρών.
Συγκεκριμένα, οι συνολικές αμυντικές δαπάνες:
- Ελλάδας
- Ιράκ
- Αζερμπαϊτζάν
- Βουλγαρίας
- Αρμενίας
- Γεωργίας
υπολογίζονται συνολικά μεταξύ 24 και 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Τα στοιχεία του SIPRI δείχνουν επίσης ότι:
- οι τουρκικές στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 7,2% μόνο μέσα στο 2025
- την τελευταία δεκαετία αυξήθηκαν κατά 94%, όταν ο παγκόσμιος μέσος όρος ήταν 41%.
«Η στρατιωτική ισχύς υπηρετεί μια αναθεωρητική εξωτερική πολιτική»
Ο ειδικός σε θέματα Τουρκίας Δρ. Άσα Οφίρ, από το Πανεπιστήμιο Ariel, εξηγεί ότι:
«Η στρατιωτική ενίσχυση της Τουρκίας δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Είναι εργαλείο υποστήριξης μιας φιλόδοξης και αναθεωρητικής εξωτερικής πολιτικής.»
Όπως επισημαίνει:
η Άγκυρα έχει εγκαταλείψει τη μέχρι πρότινος πιο προσεκτική και συντηρητική εξωτερική πολιτική και πλέον επιδιώκει ενεργά να αναδιαμορφώσει τις περιφερειακές ισορροπίες ισχύος.
Σύμφωνα με τον ίδιο:
«Οι Τούρκοι γνωρίζουν ότι μια φιλόδοξη διπλωματία απαιτεί στρατιωτική ισχύ.»
Η Τουρκία φιλοδοξεί να επηρεάζει εξελίξεις:
- στην Ανατολική Μεσόγειο
- στη Μαύρη Θάλασσα
- στον Καύκασο
- στη Μέση Ανατολή
- στα Βαλκάνια
- στην Αφρική
- στην Κεντρική Ασία
Το ΝΑΤΟ ως πολλαπλασιαστής ισχύος της Τουρκίας
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ υπήρξε καθοριστική για την εξέλιξη της χώρας σε περιφερειακή στρατιωτική δύναμη.
Σύμφωνα με τον Δρ. Οφίρ:
- η Τουρκία συμμετέχει σε κοινές ασκήσεις υψηλού επιπέδου
- απολαμβάνει διαλειτουργικότητα με τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις
- έχει πρόσβαση σε συστήματα πληροφοριών
- προστατεύεται από το συνολικό αμυντικό δίκτυο της Συμμαχίας
Υπενθυμίζει ότι η Τουρκία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 1952, κυρίως λόγω της απειλής που τότε αποτελούσε η Σοβιετική Ένωση.
Το παράδειγμα του πολέμου Ισραήλ – Ιράν
Ο ειδικός αναφέρει επίσης ένα πρόσφατο παράδειγμα για να αναδείξει τη σημασία του ΝΑΤΟ για την τουρκική ασφάλεια.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, όπως υποστηρίζει:
ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι κατευθύνθηκαν προς την Τουρκία, ενώ την αναχαίτισή τους ανέλαβαν συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ.
Καταλήγει λέγοντας:
«Χωρίς τα συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ, η Τουρκία θα βρισκόταν σήμερα σε μια εντελώς διαφορετική κατάσταση.»
Η Τουρκία επιδιώκει ρόλο πρωταγωνιστή στη νέα γεωπολιτική εποχή
Η εικόνα που διαμορφώνεται από τις εξελίξεις των τελευταίων ετών δείχνει ότι η Άγκυρα δεν αρκείται πλέον στον ρόλο ενός ισχυρού περιφερειακού συμμάχου του ΝΑΤΟ.
Με ραγδαία ανάπτυξη της αμυντικής της βιομηχανίας, διαρκώς αυξανόμενες στρατιωτικές δαπάνες, εξαγωγές οπλικών συστημάτων και φιλοδοξίες για ενεργό συμμετοχή στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, η Τουρκία επιχειρεί να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική της επιρροή και να εξελιχθεί σε δύναμη με καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις από την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μέση Ανατολή, τον Καύκασο και την Αφρική.
Σημείωση: Το παραπάνω αποτελεί μετάφραση και απόδοση των ισχυρισμών και των αναλύσεων που περιέχονται στο πρωτότυπο αγγλικό κείμενο. Ορισμένες αξιολογικές κρίσεις και εκτιμήσεις αποδίδονται στους συντάκτες και στους αναφερόμενους αναλυτές του αρχικού δημοσιεύματος.