Η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη ως αποτέλεσμα τριών πρόσφατων εξελίξεων: 1) της αυξανόμενης τουρκο-ισραηλινής αντιπαλότητας στη Συρία μετά τον Άσαντ· 2) των σχεδίων του Ισραήλ για τη δημιουργία δύναμης ταχείας αντίδρασης με την Κύπρο και την Ελλάδα· και 3) των νέων στρατιωτικών δεσμών του συμμάχου της Τουρκίας, Πακιστάν, με τον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ της Ανατολικής Λιβύης.
ΤΟΥ Andrew Korybko
ΠΗΓΗ korybko.substack.com
Τα προαναφερθέντα εκτυλίσσονται εν μέσω των σχεδίων του Ισραήλ για έναν υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου EastMed προς την Ελλάδα και των θαλάσσιων αξιώσεων της Τουρκίας που τέμνουν ακριβώς τη διαδρομή του.
Η αναφερόμενη δύναμη ταχείας αντίδρασης θα μπορούσε κατά συνέπεια να συγκροτηθεί για να υπερασπιστεί τον EastMed εάν ξεκινήσει η κατασκευή του, ενώ το Πακιστάν θα μπορούσε να αποκτήσει στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Λιβύη με το πρόσχημα της εκπαίδευσης των δυνάμεων του Χαφτάρ για τη συμπλήρωση των δυνάμεων της Τουρκίας στη Δυτική Λιβύη, ώστε να βοηθήσει την Άγκυρα έναντι Ελλάδας-Ισραήλ.
Η τουρκοπακιστανική συμμαχία ενδέχεται να μην συγκρουστεί άμεσα με το Ισραήλ για τον EastMed, τουλάχιστον όχι στην αρχή, καθώς είναι πολύ πιο πιθανό η Τουρκία να το πιέσει αρχικά στη Συρία, ενώ το Πακιστάν να προκαλέσει προβλήματα για λογαριασμό του στη θάλασσα (ίσως με drones) μέσω της πιθανής στρατιωτικής του παρουσίας στην Ανατολική Λιβύη.
Ο σκοπός θα ήταν να διατηρηθούν οι εντάσεις διαχειρίσιμες και «εύλογα αμφισβητήσιμες». Αυτό θα ήταν δύσκολο να γίνει αν στοχεύσουν την Ελλάδα, μέλος του ΝΑΤΟ. Για αυτόν τον λόγο η τουρκοπακιστανική συμμαχία πιθανότατα θα χρησιμοποιούσε χαμηλού επιπέδου και «εύλογα αμφισβητήσιμες» υβριδικές προκλήσεις εναντίον του Ισραήλ σε πρώτο στάδιο.
Δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια τι μπορεί να ακολουθήσει, αλλά το Ισραήλ πιθανότατα δεν θα υποχωρήσει, καθώς σπάνια το κάνει υπό στρατιωτική πίεση. Μια συμβατική κλιμάκωση μπορεί επομένως να είναι στα χαρτιά και αυτό θα μπορούσε με τη σειρά του να πυρπολήσει ολόκληρη την περιοχή εάν ξεφύγει από τον έλεγχο.
Είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας να εμπλέξει το Πακιστάν σε αυτή τη διαμάχη καθώς αποτελεί τη μόνη μουσουλμανική πυρηνική δύναμη, πιέζοντας έτσι το Ισραήλ. Από την πλευρά του, το Πακιστάν πιθανότατα θα ήθελε εμπλοκή με το Ισραήλ, καθώς αυτό θα είχε καλό αντίκτυπο στο εσωτερικό, αλλά είναι κατανοητό ότι δεν θα ήθελε το Ισραήλ να αναγκαστεί να εμπλακεί έναν κανονικό πόλεμο.
Οποιαδήποτε σοβαρή κλιμάκωση μεταξύ Τουρκίας-Πακιστγάν και του Ισραήλ σίγουρα θα οδηγούσε σε αμερικανική διπλωματική παρέμβαση, δεδομένου ότι και οι τρεις είναι στενοί εταίροι των ΗΠΑ. Ωστόσο, ποια πλευρά θα υποστήριζαν οι ΗΠΑ παραμένει ασαφές.
Ενώ το Ισραήλ είναι ένας από τους πιο ειδικούς εταίρους τους, ο αγωγός EastMed θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη νεοσύστατη ενεργειακή ηγεμονία των ΗΠΑ επί της ΕΕ, επομένως μπορεί να υποστηριχθεί ότι ίσως οι ΗΠΑ να προτιμήσουν να επιβάλει έναν συμβιβασμό, σύμφωνα με τον οποίο το Ισραήλ θα προμηθεύει την Τουρκία με φυσικό αέριο όπως ακριβώς είναι έτοιμο να προμηθεύσει την Αίγυπτο.
Εάν η Συρία ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, τότε ένας αγωγός θα μπορούσε να κατασκευαστεί σε όλη την επικράτειά της από το Ισραήλ στην Τουρκία, ενώ και ο Λίβανος θα μπορούσε να συμμετάσχει εάν υπογράψει τις συμφωνίες.
Ακόμα και χωρίς να συμβεί αυτό, ένας υποθαλάσσιος αγωγός θα μπορούσε να συνδέσει τα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου του Ισραήλ με την Τουρκία, κάτι που θα ενίσχυε την πολύπλοκη αλληλεξάρτησή τους για τη μείωση του κινδύνου σύγκρουσης. Αυτό θα ήταν το καλύτερο σενάριο από την οπτική γωνία των ΗΠΑ για την επίλυση των τουρκο-ισραηλινών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.