Με αποστολές που φέρουν την ένδειξη «κατεπείγον», οι Ηνωμένες Πολιτείες στέλνουν στη Μέση Ανατολήσυστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών που έχουν ήδη δοκιμαστεί στον πόλεμο της Ουκρανίας, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τις θανατηφόρες επιθέσεις της Τεχεράνης στην περιοχή. Την πληροφορία αποκάλυψε η Wall Street Journal, ενώ αντίστοιχες αναφορές μετέδωσαν και το AP και άλλα διεθνή μέσα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, μικρός αριθμός των συστημάτων αυτών, που φέρουν την ονομασία Merops, αποστέλλεται από αμερικανικά στρατιωτικά αποθέματα στην Ευρώπη, μαζί με στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ που θα τα χειρίζεται αλλά και θα εκπαιδεύσει άλλες μονάδες στη χρήση τους. Παράλληλα, επιπλέον συστήματα αναμένεται να διατεθούν απευθείας από την εταιρεία Perennial Autonomy, που τα κατασκευάζει.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι μεταξύ των επενδυτών της εταιρείας βρίσκεται ο Έρικ Σμιτ, πρώην επικεφαλής της Google, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα ενός νέου τύπου πολεμικής τεχνολογίας όπου η ιδιωτική καινοτομία συνδέεται όλο και πιο άμεσα με τα πεδία σύγκρουσης. Το στοιχείο αυτό περιλαμβάνεται στις αναφορές της Wall Street Journal που αναδημοσιεύθηκαν διεθνώς.
Το Merops είναι ουσιαστικά ένα μικρό αναχαιτιστικό drone, αρκετά μικρό ώστε να εκτοξεύεται ακόμη και από όχημα τύπου pickup. Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες περιγραφές, μπορεί να εντοπίσει αυτόνομα εισερχόμενο στόχο μέσω ραδιοκυμάτων, ραντάρ ή θερμικής υπογραφής και, όταν πλησιάσει αρκετά, χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να «κλειδώσει» τον στόχο και να ενεργοποιήσει εκρηκτικό μηχανισμό κοντά του. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η ταχύτητά του ξεπερνά τα 180 μίλια/ώρα και ότι μπορεί να επιχειρεί σε ύψος περίπου 16.000 ποδιών.
Το μεγάλο του πλεονέκτημα είναι το χαμηλό κόστος. Κάθε μονάδα Merops κοστίζει κάτω από 10.000 δολάρια, με προοπτική να πέσει κοντά στα 7.000 δολάρια καθώς αυξάνεται η παραγωγή. Η διαφορά είναι τεράστια αν συγκριθεί με πιο παραδοσιακά συστήματα αεράμυνας: ένας πύραυλος αναχαίτισης του Patriotμπορεί να κοστίζει περίπου 4 εκατ. δολάρια, ενώ και η παραγωγή του απαιτεί σημαντικό χρόνο. Γι’ αυτό και οι ΗΠΑ αναζητούν φθηνότερες, ταχύτερες και πιο ευέλικτες λύσεις απέναντι στα μαζικά κύματα drones.
Η σημασία της ουκρανικής εμπειρίας είναι καθοριστική. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ και περιφερειακοί τους σύμμαχοι ζήτησαν από την Ουκρανία βοήθεια για την αντιμετώπιση των ιρανικών Shahed, ακριβώς επειδή το Κίεβο έχει αποκτήσει μοναδική τεχνογνωσία έπειτα από χρόνια αναχαίτισής τους στον πόλεμο με τη Ρωσία. Ο Ζελένσκι έχει μιλήσει όχι μόνο για παροχή μέσων, αλλά και για αποστολή Ουκρανών ειδικών και εκπαιδευτών στη Μέση Ανατολή.
Το ενδιαφέρον για αυτή τη γνώση δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Χώρες του Κόλπου, ανάμεσά τους το Κατάρ, έχουν ήδη στραφεί προς την ουκρανική εμπειρία, με αποστολές αξιωματούχων να επισκέπτονται εγκαταστάσεις παραγωγής και πεδία εκπαίδευσης στην Ουκρανία, προκειμένου να μελετήσουν από κοντά τα συστήματα και τις μεθόδους αντιμετώπισης των Shahed. Αυτό αποτυπώνει μια εντυπωσιακή αντιστροφή ρόλων: ο πόλεμος της Ουκρανίας εξελίσσεται πλέον σε εργαστήριο τεχνογνωσίαςγια την άμυνα της Μέσης Ανατολής.
Παρά τα πλεονεκτήματά του, το Merops δεν θεωρείται πανάκεια. Οι πηγές που επικαλείται η WSJ σημειώνουν ότι η εμβέλειά του είναι σχετικά περιορισμένη και ότι η αποτελεσματικότητά του μειώνεται σε κακές καιρικές συνθήκες, αν και αυτό θεωρείται μικρότερο πρόβλημα στη Μέση Ανατολή απ’ ό,τι στην Ουκρανία. Επιπλέον, οι επιθέσεις του Ιράν περιλαμβάνουν όχι μόνο drones αλλά και βαλλιστικούς πυραύλους, κάτι που σημαίνει ότι τα νέα αυτά μέσα θα λειτουργήσουν ως συμπληρωματικό και όχι μοναδικό στρώμα άμυνας.
Η πίεση για την ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων είναι άμεση. Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει εκατοντάδες drones και πυραύλους εναντίον αμερικανικών και συμμαχικών στόχων στην περιοχή, ενώ οι επιθέσεις έχουν ήδη προκαλέσει νεκρούς Αμερικανούς στρατιώτες και σημαντικές ζημιές σε εγκαταστάσεις των κρατών του Κόλπου. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ουάσινγκτον προσπαθεί να στήσει ένα πιο φθηνό, γρήγορο και πολυεπίπεδο πλέγμα άμυνας, αντλώντας λύσεις από ένα μέτωπο που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν απλώς ως ευρωπαϊκός πόλεμος.