Πλήρης αλλαγή σκηνικού από τον Ιούλιο στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας. Τα νοικοκυριά θα κληθούν να κατανοήσουν το νέο τοπίο που διαμορφώνεται μετά την αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής αλλά και την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης και να κάνουν τις επιλογές τους. Θα μείνουν στον ίδιο πάροχο; Θα αλλάξουν;
Πρώτα πρέπει να κατανοήσουν το τι πρόκειται να συμβεί και οι απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήματα αποσκοπούν στο να βοηθήσουν σε αυτό.
Τελικά καταργείται η ρήτρα αναπροσαρμογής;
Στα χαρτιά καταργείται ή για την ακρίβεια αναστέλλεται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι παύει να υπάρχει και η επιβάρυνση που προέκυπτε από τη ρήτρα. Απλώς αυτή θα “ενσωματωθεί” στα τιμολόγια των εταιρειών.
Δηλαδή οι τιμές της κιλοβατώρας στους τιμοκαταλόγους των εταιρειών θα γίνουν μεγαλύτερες;
Σαφέστατα. Αντί ο τιμοκατάλογος να λέει 6 λεπτά και η τελική χρέωση να φτάνει στα 31 λεπτά, η εταιρεία θα ανακοινώνει εξ’ αρχής την τιμή στην οποία θα πουλάει το ηλεκτρικό ρεύμα τουλάχιστον για τον επόμενο μήνα. Το πού θα διαμορφώνεται η τιμή θα εξαρτάται από την εμπορική πολιτική και το… ρίσκο που θα θέλει να αναλάβει η κάθε εταιρεία καθώς θα πρέπει να… προβλέπει που θα κινηθεί το κόστος του ρεύματος τον επόμενο μήνα. Πρακτικά, η κάθε εταιρεία θα πρέπει να προβλέπει πως θα εξελιχθεί η χρηματιστηριακή τιμή το ρεύματος.
Και τι κερδίζουμε με αυτή την αλλαγή;
Κατ’ αρχήν περισσότερη διαφάνεια. Ο τελικός καταναλωτής θα γνωρίζει προκαταβολικά με ποια τιμή θα πληρώνει το ηλεκτρικό ρεύμα για τον επόμενο μήνα και δεν θα υπάρχουν δυσάρεστες εκπλήξεις με το άνοιγμα του λογαριασμού. Δηλαδή, δεν θα διαφημίζει μια εταιρεία χρέωση 5 λεπτών για να καταλήγει τελικώς ο καταναλωτής να πληρώνει 30 λεπτά με την προσθήκη της ρήτρας αναπροσαρμογής. Αυτό που θα βλέπει στον τιμοκατάλογο της εταιρείας θα είναι και αυτό με βάση το οποίο θα χρεώνεται τελικά
Κάθε πότε θα αλλάζει η χρέωση;
Κάθε μήνα, εφόσον ο πελάτης επιλέγει το κυμαινόμενο τιμολόγιο (σ.σ το οποίο στην παρούσα φάση μάλλον θα συμφέρει καθώς στα κυμαινόμενα τιμολόγια θα υπάρχει κρατική επιδότηση ενώ στα σταθερά τιμολόγια δεν θα υπάρχει).
Με την αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής η χρέωση για τον τελικό καταναλωτή θα γίνει φθηνότερη;
Δεν είναι απαραίτητο. Για κάποιους ναι, για κάποιους όχι. Μέχρι τώρα, ο κάθε πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας ανακοίνωνε μια τιμή ανά κιλοβατώρα χωρίς αυτή να περιλαμβάνει τη ρήτρα αναπροσαρμογής. Ο καταναλωτής μάθαινε το κόστος που προέκυπτε από τη ρήτρα εκ των υστέρων ενώ το κράτος ερχόταν με τις μηνιαίες επιδοτήσεις να καλύψει ένα μέρος της ζημιάς. Και πάλι, η κρατική επιδότηση θα καθορίζει το τι τελικώς θα πληρώνουμε για ρεύμα.
Πώς θα διαμορφώνεται η κρατική επιδότηση;
Θα είναι και αυτή κυμαινόμενη. Όσο μεγαλύτερη η τιμή χονδρικής του ρεύματος, τόσο μεγαλύτερη και η επιδότηση. Επίσης η διαφορά είναι ότι η επιδότηση θα είναι οριζόντια ανεξάρτητα από τον όγκο της κατανάλωσης και ανεξάρτητα από το αν η κατοικία είναι κύρια ή δευτερεύουσα. Ο στόχος είναι για τον μέσο καταναλωτή η τιμή της κιλοβατώρας να μην ξεπερνά τα 15-16 λεπτά μετά την αφαίρεση της κρατικής επιδότησης. Φυσικά, από εταιρεία σε εταιρεία, θα υπάρχουν διαφορές προκειμένου να λειτουργεί και ο ανταγωνισμός.
Η ΔΕΗ και οι άλλοι πάροχοι θα εξακολουθήσουν να κάνουν “εκπτώσεις” στα τιμολόγια όπως έκαναν το τελευταίο 12μηνο;
Η ΔΕΗ ήταν αυτή που υιοθετούσε τη λογική των εκπτώσεων απορροφώντας ένα μέρος των επιβαρύνσεων από τη ρήτρα αναπροσαρμογής. Από την άλλη, οι ιδιώτες πάροχοι επέλεγαν να υιοθετούν χαμηλότερη τιμή κιλοβατώρας προκειμένου αυτή να λειτουργεί και ως μηχανισμός προσέλκυσης πελατών. Το πιθανότερο είναι ότι στα κυμαινόμενα τιμολόγια από τον Ιούλιο και μετά, οι πάροχοι θα ανταγωνιστούν πλέον με βάση την ονομαστική τιμή της κιλοβατώρας. Δηλαδή, αναμένεται ότι δεν θα υπάρχει η “κρυφή χρέωση” της ρήτρας αναπροσαρμογής και ότι όλες οι εταιρείες θα κοινοποιούν μια τιμή ανά κιλοβατώρα η οποία θα είναι άμεσα συγκρίσιμη χωρίς να χρειάζεται ο καταναλωτής να λύσει… εξισώσεις.
Γι’ αυτόν που έχει σήμερα σταθερό τιμολόγιο τι θα αλλάξει;
Όλες οι αλλαγές που προαναφέρθηκαν, αφορούν στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Αν κάποιος έχει “κλειδώσει” την τιμή του ρεύματος σε επίπεδο υψηλότερο από αυτό που προκύπτει με βάση το κυμαινόμενο τιμολόγιο, ενδεχομένως να του δοθεί η δυνατότητα να αλλάξει τη χρέωσή του. Φυσικά, αν κάποιος έχει κλειδώσει την τιμή σε χαμηλά επίπεδα (σ.σ είναι περίπου 500.000 καταναλωτές που επέλεξαν σταθερή χρέωση έχει και πέρυσι τον Νοέμβριο) δεν θα υποχρεωθούν να κάνουν αλλαγή.
Αν κρίνουμε ότι πρέπει να αλλάξουμε πάροχο θα επιτρέπεται;
Ναι και μάλιστα χωρίς να επιβληθούν ποινές για το “σπάσιμο” του συμβολαίου. Επειδή πρόκειται για πλήρη αλλαγή σκηνικού, οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν άλλο πάροχο ανάλογα με το συμφέρον τους.