Έπειτα από μία πολύ δύσκολη συνεδρίαση και έντονες ενστάσεις από την αντιπολίτευση, πέρασε από την Επιτροπή της Βουλής το πρόγραμμα της αναβάθμισης των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ, που σέρνεται από το 2009. Όμως, τώρα αρχίζουν τα δύσκολα αφού μπροστά υπάρχουν νομικά αγκάθια που θα πρέπει να ξεπεραστούν.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Υπό την ένδειξη «Απόρρητο» πέρασε από την Ειδική Συνεδρίαση της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων στην αίθουσα της Γερουσίας το έργο αναβάθμισης των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ, κλάσης ΥΔΡΑ. Πλέον ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για την εκτέλεση ενός προγράμματος αναβάθμισης, που αν και κουτσουρεμένο κατά 700 εκατ. ευρώ, παίρνει μπροστά για το «φιλί της ζωής» στις τέσσερις φρεγάτες.
Ωστόσο, η συνεδρίαση κάθε άλλο παρά εύκολη ήταν αφού τόσο η αξιωματική αντιπολίτευση, όσο και τα υπόλοιπα κόμματα προέβαλαν ισχυρές ενστάσεις σε δύο κομμάτια του προγράμματος, επιβεβαιώνοντας το χθεσινό αποκλειστικό ρεπορτάζ στο enikos.gr και τις ανησυχίες που είχαμε δημοσιεύσει.
Σε ότι αφορά τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών, υπήρξε ευρεία πλειοψηφία και από την αντιπολίτευση. Εκεί, ωστόσο, που ηγείροντο σημαντικές ενστάσεις είναι το γεγονός σπασίματος του προγράμματος σε τρία κομμάτια και τις απευθείας αναθέσεις σε εταιρείες, που δεν είναι ΟΕΜ (Original equipment manufacturer). OEM του πλοίου είναι η κοινοπραξία που το ναυπήγησε, η οποία όμως είναι εκτός σύμβασης.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση και Νίκη να ψηφίσουν «παρών» και όλα τα υπόλοιπα κόμματα να καταψηφίσουν. Ωστόσο, το πρόγραμμα πέρασε με τις ψήφους της πλειοψηφούσας κυβερνητικής παράταξης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του enikos.gr, βάσει των όσων ειπώθηκαν μες στην Ειδική Συνεδρίαση, θα πρέπει να αναμένεται το προσεχές χρονικό διάστημα νομικό μπλοκάρισμα της απόφασης, από εταιρείες οι οποίες είχαν καταθέσει κοστολογημένες προτάσεις και ουδέποτε κλήθηκαν για να συζητήσουν επ’ αυτού από το ΓΕΝ.
Μία τέτοια κίνηση θα εκτροχιάσει για τα καλά τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης του έργου και είναι πολύ πιθανό ακόμη και να οδηγήσει σε ναυάγιο το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού αν η δικαιοσύνη αργήσει να εκδώσει τις οριστικές της αποφάσεις.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, και δημοσιεύσαμε αναλυτικά στο enikos.gr, μετά το πρώτο εξάμηνο του 2028 – πιθανόν τον Ιούλιο θα παραληφθεί η πρώτη, ως τα τέλη του 2028 με αρχές του 2029 η δεύτερη, στις αρχές του Β’ εξαμήνου του 2029 η τρίτη και η τέταρτη στις αρχές του 2030.
Σε ό,τι αφορά τις παρεμβάσεις, αυτές περιλαμβάνουν την τοποθέτηση του νέου συστήματος μάχης με δυνατότητας σάρωσης κι εμπλοκής πολλαπλών στόχων – με το TACTICOS να είναι το επικρατέστερο – νέο Radar 3D AESA και integration, την πλήρη ενσωμάτωση του anti-drone συστήματος ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ, ενώ ερωτηματικό παραμένει αν θα αφαιρεθούν τα Phalanx και θα αντικατασταθούν με το αντιαεροπορικό πυραυλικό σύστημα RAM. Όπως, επίσης, δεν προβλέπεται και η εισαγωγή του νέου βλήματος ESSM2, στο οποίο το Πολεμικό Ναυτικό συμμετέχει με υποκατασκευαστικό έργο κι έχει δικαιώματα εξαγωγής. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρξει ξεχωριστή σύμβαση γι’ αυτά με επιπλέον κόστος περίπου 200 εκατ.
Ωστόσο, όπως μας επεσήμαναν γνώστες της αγοράς, το TACTICOS από την ημέρα παραγγελίας θέλει περίπου 40 μήνες για παράδοση, οπότε οι ημερομηνίες ίσως είναι υπό αίρεση.
Όλα τα παραπάνω δεν περιλαμβάνουν τυχόν ζημιές που μπορεί να αποκαλύψει το ξήλωμα των παλιών συστημάτων του πλοίου, για τις οποίες θα χρειαστούν επιπλέον χρήματα.