Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι σύντομα θα ληφθεί απόφαση σχετικά με την πιθανή πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία, κατά την έναρξη της συνάντησής του με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Μάλιστα ανέφερε: ”ότι εμπόδισε την «πιστή» Τουρκία να επιτεθεί στο Ισραήλ”
Παράλληλα, ο Τραμπ εξήρε την Τουρκία, χαρακτηρίζοντάς την «πιο πιστό σύμμαχο από άλλες χώρες», ενώ υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν ενεπλάκη στον πόλεμο με το Ιράν και το Ισραήλ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η προσωπική του σχέση με τον Ερντογάν συνέβαλε σε αυτή την εξέλιξη.
Τραμπ: «Θα εξετάσουμε σοβαρά την πώληση των F-35»
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε:
«Είναι μια απόφαση που πρόκειται να λάβουμε. Έχουμε μια πολύ καλή σχέση.»
Στη συνέχεια πρόσθεσε:
«Έχουμε καλύτερη σχέση με την Τουρκία και, από πολλές απόψεις, η Τουρκία υπήρξε πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες που θεωρούσαμε ότι θα ήταν πιστές. Επομένως, είναι κάτι που ασφαλώς θα εξετάσουμε.»
Οι δηλώσεις αυτές θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα του αμερικανικού μαχητικού πέμπτης γενιάς.
Ερντογάν: «Ο Τραμπ μου υποσχέθηκε πέντε F-35»
Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε την αισιοδοξία του για θετική έκβαση στις συνομιλίες.
Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι:
ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δεσμευθεί στο παρελθόν να παραδώσει στην Τουρκία πέντε μαχητικά F-35, προσθέτοντας χαρακτηριστικά:
«Ο Τραμπ κρατά πάντα τις υποσχέσεις του.»
Το παρασκήνιο της αποβολής της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35
Η Τουρκία συμμετείχε αρχικά τόσο ως αγοραστής όσο και ως βιομηχανικός εταίρος στο πρόγραμμα των F-35.
Ωστόσο, το 2020 αποβλήθηκε από το πρόγραμμα μετά την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Η Άγκυρα εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την απόφαση άδικη και ζητά:
είτε την παράδοση των αεροσκαφών που είχε ήδη πληρώσει,
είτε την επανένταξή της στο πρόγραμμα,
είτε την επιστροφή των χρημάτων που είχε καταβάλει.
Στο τραπέζι και οι κινητήρες του τουρκικού KAAN
Ο Ερντογάν αποκάλυψε ότι στις συνομιλίες με τον Τραμπ περιλαμβάνεται και το πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού KAAN, με βασικό θέμα τους κινητήρες.
Ο Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Η Τουρκία αγόρασε αεροσκάφη και θεωρώ ότι έχουμε υποχρέωση να υποστηρίζουμε τους κινητήρες τους.»
Τραμπ: «Οι κυρώσεις CAATSA θα αρθούν»
Ερωτηθείς για τις αμερικανικές κυρώσεις CAATSA, που επιβλήθηκαν στην Τουρκία λόγω της αγοράς των S-400, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι:
οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να άρουν τις κυρώσεις.
Η συγκεκριμένη δήλωση, εφόσον υλοποιηθεί σε επίπεδο πολιτικής, θα σηματοδοτήσει σημαντική αλλαγή στην αμερικανική στάση απέναντι στην Άγκυρα.
«Η Τουρκία δεν μπήκε στον πόλεμο με το Ισραήλ λόγω… εμού»
Ο Τραμπ αποκάλυψε ότι στις συνομιλίες του με τον Ερντογάν θα συζητηθούν επίσης:
οι εμπορικές σχέσεις
η στρατιωτική συνεργασία
το Ιράν
ο πόλεμος στην Ουκρανία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά του στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
«Η Τουρκία θα μπορούσε να είχε εμπλακεί στη σύγκρουση. Ίσως να μην το έκανε εξαιτίας μου.»
Αναφερόμενος στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, πρόσθεσε:
«Ο πόλεμος με το Ιράν — ή όπως αλλιώς θέλετε να τον αποκαλέσετε — ήταν μια στρατιωτική επιχείρηση αποπυρηνικοποίησης. Αυτό ακριβώς ήταν.»
Θερμή υποδοχή στην Άγκυρα
Η προσωπική σχέση των δύο ηγετών έγινε εμφανής ήδη από την άφιξη του Αμερικανού προέδρου στην τουρκική πρωτεύουσα.
Ο Ερντογάν υποδέχθηκε τον Τραμπ στο αεροδρόμιο, ενώ στη συνέχεια στο προεδρικό μέγαρο οργανώθηκε επίσημη τελετή υποδοχής με:
τιμητικό άγημα
στρατιωτική μπάντα που απέδωσε τον αμερικανικό εθνικό ύμνο
εντυπωσιακή διέλευση μαχητικών αεροσκαφών που άφηναν πίσω τους καπνό στα χρώματα της αμερικανικής σημαίας.
Ο Τραμπ δήλωσε:
«Είμαστε πολύ καλοί φίλοι. Έχουμε εξαιρετική χημεία και μια ιδιαίτερη σχέση.»
Επίθεση του Τραμπ στο ΝΑΤΟ και στην Ευρώπη
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την κριτική του προς το ΝΑΤΟ, αφήνοντας μάλιστα να εννοηθεί ότι:
ενδεχομένως να μην είχε συμμετάσχει στη Σύνοδο εάν αυτή δεν πραγματοποιούνταν στην Τουρκία.
«Ήμουν πολύ απογοητευμένος από το ΝΑΤΟ. Ειλικρινά, αν η Σύνοδος δεν γινόταν στην Τουρκία, όπου ο φίλος μου είναι ένας πολύ ισχυρός ηγέτης, είναι πιθανό να μην είχα έρθει.»
Πυρά κατά των Ευρωπαίων συμμάχων
Ο Τραμπ επέκρινε επίσης αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επειδή, όπως υποστήριξε, αρνήθηκαν να στηρίξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες στις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Συγκεκριμένα ανέφερε:
Ιταλία
Γερμανία
Γαλλία
«Μας απέρριψαν. Και, κατά κάποιον τρόπο, τους δοκίμαζα.»
Σενάρια για μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη
Ερωτηθείς αν σχεδιάζει νέα μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, ο Τραμπ απέφυγε να δώσει σαφή απάντηση.
«Θα δούμε.»
Οι δηλώσεις του έρχονται ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις για το μέλλον της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το δημοσίευμα, ο Τραμπ έχει εξετάσει ιδιωτικά το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών δυνάμεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο κατά περίπου ένα τρίτο, μετά την άρνηση ορισμένων συμμάχων του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.