Συγκεκριμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η πολιτική και εδαφική διαμόρφωση της πολιτείας Ραχίν στη Μιανμάρ έχει μετασχηματιστεί ριζικά από την άνοδο του Στρατού Αρακάν, την κατάρρευση της κεντρικής στρατιωτικής εξουσίας και τη συνεχιζόμενη εκτόπιση και δίωξη του πληθυσμού των Ροχίνγκια.
Σε αυτό προστίθεται η συνεχής πακιστανική προστασία που απολαμβάνουν οι μουτζαχεντίν Ραχίν. Ο Στρατός Σωτηρίας των Ροχίνγκια του Αρακάν (ARSA) έχει υποψιαστεί ότι έχει δεσμούς με την τρομοκρατική οργάνωση του Πακιστάν Λασκάρ-ε-Τάιμπα (LeT). Οι Δια-Υπηρεσιακές Υπηρεσίες Πληροφοριών (ISI) του Πακιστάν έχουν εκπαιδεύσει και ριζοσπαστικοποιήσει τους Ροχίνγκια. Στη λογική των γεγονότων, καθώς και στο μεταβαλλόμενο πρότυπο ασφάλειας, η βαθιά εμπλοκή του Πακιστάν δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ανώτεροι Πακιστανοί στρατιωτικοί αξιωματικοί επισκέπτονται τακτικά την 10η Μεραρχία Πεζικού στο καντόνι Ραμού στο Κοξ Μπαζάρ και την 66η Μεραρχία Πεζικού στο καντόνι Ρανγκπούρ.
Μπορεί να επισημανθεί ότι στο τρέχον πολιτικό σκηνικό στο Μπαγκλαντές υπό την προσωρινή κυβέρνηση με επικεφαλής τον Μουχάμαντ Γιουνούς, η παρουσία του Πακιστανικού Στρατού και του ISI θα δώσει μόχλευση στον Στρατό του Μπαγκλαντές. Το ISI έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να πείσει τις ένοπλες ομάδες των Ροχίνγκια να συνεργαστούν στενά για να ανακτήσουν την πατρίδα τους στη Μιανμάρ.
Τον Δεκέμβριο του 2024, ο Οργανισμός Αλληλεγγύης Ροχίνγκια (RSO) εντάχθηκε στη «Συμμαχία των Τεσσάρων Αδελφών», έναν συνασπισμό πολιτοφυλακών των Ροχίνγκια που περιλαμβάνει την ARSA, την Οργάνωση Αλληλεγγύης Ροχίνγκια (RSO), την Ισλαμική Μοχάμεντ Ροχίνγκια, την Εθνική Δύναμη Άμυνας του Αρακάν (ANDF) και τον Στρατό Ροχίνγκια του Αρακάν (ARA). Αυτή η συμμαχία φαίνεται να έχει θέσει τέλος στην προηγούμενη σύγκρουση μεταξύ των ομάδων. Η RSO και η ARSA, παλαιότερα γνωστή ως Harakatul Yakeen, έχουν αναδειχθεί ως οι ισχυρότερες δυνάμεις εντός των καταυλισμών προσφύγων.
Ξεχωριστά, ο Στρατός του Μπαγκλαντές εκπαιδεύει στελέχη των Ροχίνγκια που θα πολεμήσουν και θα πολεμήσουν τον Στρατό του Αρακάν σε συνεργασία με την κυβερνώσα χούντα. Η Ντάκα και η Νάιπιντο έχουν ανταλλάξει απόψεις για αυτό το θέμα. Το Μιμενσίνγκ έχει αναδειχθεί ως ένα από τα κέντρα εκπαίδευσης για στελέχη των Ροχίνγκια. Άλλες βάσεις βρίσκονται στο Cox’s Bazar και στο Bagerhat. Βεβαίως, ο Πακιστανικός Στρατός θα συνεργαστεί με τον Στρατό του Μπαγκλαντές για την εκπαίδευση και την παροχή όπλων σε ένοπλες ομάδες Ροχίνγκια. Η ISI του Πακιστάν εκπαιδεύει Ροχίνγκια στο Naikhongchhari και το Brahmanbaria. Με τα έντονα αντιινδικά αισθήματα, οι ριζοσπαστικές ισλαμιστικές ομάδες και οι ένοπλες οργανώσεις Ροχίνγκια στο Μπαγκλαντές αποτελούν σοβαρές απειλές για την εθνική ασφάλεια της Ινδίας.
Ένοπλες ομάδες Ροχίνγκια έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις στον Στρατό Arakan στην πολιτεία Rakhine, καθώς και έχουν εκπαιδεύσει μαχητές στα στρατόπεδα. Εν τω μεταξύ, η Ενωμένη Ένωση του Arakan (ULA) έχει απαγορεύσει σε ενήλικες ηλικίας έως 45 ετών να εγκαταλείψουν την πολιτεία Rakhine, ενώ ο Στρατός Arakan στρατολογεί κατοίκους. Τον Μάρτιο του 2025, η ULA θέσπισε την Εθνική Διάταξη Έκτακτης Ανάγκης Άμυνας (NDEP) για να επιτρέψει στον Στρατό Arakan να στρατολογήσει ενήλικες ηλικίας έως 45 ετών για στρατιωτική θητεία. Η πιθανότητα περαιτέρω αιματοχυσίας και η πιθανότητα να διαφύγουν περισσότεροι Ροχίνγκια πέρα από τα σύνορα προς το Μπαγκλαντές παραμένει.
Ο Στρατός Arakan διαδίδει ρητορική μίσους κατά των Ροχίνγκια και διαπράττει σφαγές εναντίον μουσουλμάνων Ροχίνγκια. Ο Στρατός Arakan είναι μια εθνοτική-εθνικιστική ομάδα ανταρτών και ο κύριος ευεργέτης των εξεγερσιακών δραστηριοτήτων στη Νοτιοδυτική Μιανμάρ. Ο Στρατός Arakan υποστηρίζεται από τουλάχιστον 20 ομάδες, οι οποίες πολεμούν παράλληλα με αυτόν στη Ραχίν, το Τσιν, το Μάγκο, το Μάγκουε και το Αγιεγιαρουάντι, απειλώντας έτσι τη χούντα. Προφανώς, ο ισχυρότερος Στρατός Arakan ελέγχει τις κωμοπόλεις Μπουθιντάουνγκ και Ραθενταούνγκ. Ο Στρατός Arakan έχει ισχυριστεί ότι έχει καταλάβει 14 από τις 17 κωμοπόλεις στην πολιτεία Ραχίν, οι οποίες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 80% της επικράτειας. Αυτό τοποθετεί τον Στρατό Arakan ως την κυρίαρχη δύναμη στην στρατηγικά σημαντική νοτιοδυτική περιοχή.
Ο σχεδιαζόμενος Ανθρωπιστικός Διάδρομος Rakhine (RHC) ή Ασφαλής Διάδρομος, που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ, αποτελεί ένα αμφιλεγόμενο και ευαίσθητο ζήτημα στο Μπαγκλαντές. Ο RHC είχε ως στόχο τη σταθεροποίηση της πολιτείας Ραχίν και τη δημιουργία συνθηκών για την ασφαλή επιστροφή των προσφύγων. Η κυβέρνηση Γιουνούς σχεδίαζε να λάβει μεγάλα ποσά δολαρίων ΗΠΑ, δυτική βοήθεια, στρατιωτικό εξοπλισμό, συλλογή πληροφοριών από τις δυτικές χώρες και βάσεις επιτήρησης στην επικράτειά της. Στόχος ήταν τότε να επιτραπεί στους Ροχίνγκια να λεηλατήσουν και να καταλάβουν την βοήθεια και αργότερα να υποστηρίξουν ότι δεν υπήρχε καμία ασφάλεια για τους Ροχίνγκια στην πολιτεία Ραχίν. Εκτός από αυτό, το Μπαγκλαντές σχεδίαζε να αναπτύξει την Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ στην πολιτεία Ραχίν.
Τώρα, το Μπαγκλαντές έχει αποκλείσει την RHC μέσω της γης του προς τη Ραχίν. Οι συζητήσεις με τα Ηνωμένα Έθνη επικεντρώνονται αποκλειστικά στη διευκόλυνση της παράδοσης βοήθειας μέσω διαύλων που συμφωνεί το Μπαγκλαντές. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν έναν Ανθρωπιστικό Διάδρομο και μια «Ζώνη Ασφαλείας» για τους Ροχίνγκια στην πολιτεία Ραχίν, θεωρώντας την ως πιθανό αντίβαρο στην κινεζική επιρροή, αν και το σχέδιο είναι προβληματικό και έχει αντιμετωπίσει αντίσταση από το εσωτερικό του Μπαγκλαντές.