*Του Κώστα Σαρικά-onalert
Ο Σεπτέμβριος του 2025 φαίνεται πως θα μείνει χαραγμένος ως μήνας – ορόσημο για το Πολεμικό Ναυτικό, αφού μέσα σε διάστημα λίγων ημερών συμπίπτουν δύο γεγονότα με βαρύνουσα σημασία, αφενός η οριστικοποίηση της απόκτησης της τέταρτης φρεγάτας Belharra «Θεμιστοκλής» και αφετέρου η πρώτη επιθεώρηση από ελληνικό κλιμάκιο της ιταλικής φρεγάτας Carlo Bergamini της ομώνυμης κλάσης, στο πλαίσιο των διερευνητικών επαφών με τη Ρώμη για την ένταξη μεταχειρισμένων FREMM στον ελληνικό Στόλο.
Η ταυτόχρονη εξέλιξη δύο διαφορετικών αλλά συμπληρωματικών προγραμμάτων αποτυπώνει τον κεντρικό στρατηγικό στόχο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού: τη δημιουργία ενός ισχυρού και ισορροπημένου στόλου 12 κύριων μονάδων επιφανείας μέχρι το 2035. Ένα μείγμα που θα περιλαμβάνει τις πλέον σύγχρονες γαλλικές Belharra, τις δοκιμασμένες ιταλικές Bergamini και τις εκσυγχρονισμένες MEKO 200HN.
Η άφιξη της Carlo Bergamini – Ένα πρώτο βήμα
Την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου η ιταλική φρεγάτα F-590 Carlo Bergamini κατέπλευσε στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας. Ήταν μια στιγμή που δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς το Onalert.gr είχε ήδη αποκαλύψει ότι επίκειται η πρώτη αυτοψία από κλιμάκιο του Πολεμικού Ναυτικού.
Η επιθεώρηση έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου. Στελέχη του Ναυτικού, μηχανικοί, αξιωματικοί ηλεκτρονικών συστημάτων και ειδικοί σε θέματα οπλισμού θα εξετάσουν σε βάθος την κατάσταση του πλοίου:
- τα μηχανολογικά συστήματα
- τα ηλεκτρονικά και αισθητήρια συστήματα,
- τις υποδομές συντήρησης,
- τον βαθμό καταπόνησης μετά από 12 χρόνια επιχειρησιακής δράσης.
Θα ακολουθήσει λεπτομερής αναφορά προς την ηγεσία του ΓΕΝ και του ΥΠΕΘΑ, ώστε να διαμορφωθεί μια αντικειμενική εικόνα πριν προχωρήσει η διακρατική διαδικασία με την Ιταλία.
FREMM Bergamini – Μια κορυφαία ευρωπαϊκή σχεδίαση
Οι ιταλικές FREMM θεωρούνται ίσως η πιο επιτυχημένη φρεγατοκατασκευή των τελευταίων 20 ετών στην Ευρώπη. Σχεδιάστηκαν από τη Fincantieri και την Naval Group, με στόχο να αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά του Ιταλικού και του Γαλλικού Ναυτικού.
Η Carlo Bergamini (έκδοση GP – General Purpose) είναι μήκους 144 μέτρων, εκτοπίσματος 6.700 τόνων και με πλήρωμα περίπου 145 ατόμων. Διαθέτει πρόωση τύπου CODLAG (συνδυασμός τουρμπίνας αερίου General Electric LM2500 και ηλεκτροκινητήρων), προσφέροντας ταχύτητα άνω των 27 κόμβων και αυτονομία 6.000 ναυτικών μιλίων.
Ο οπλισμός και τα συστήματά της περιλαμβάνουν:
- Ραντάρ AESA KRONOS Grand Naval,
- Σύστημα μάχης ATHENA με πλήρη δικτυοκεντρική αρχιτεκτονική,
- Σόναρ CAPTAS-4 (στην ανθυποβρυχιακή έκδοση Virginio Fasan),
- VLS Sylver A50 με πυραύλους Aster 15/30,
- Πυροβόλο OTO Melara 127/64 Vulcano και δύο OTO 76/62
- Αντιπλοϊκούς πυραύλους Teseo
- Τορπίλες MU90,
- Δυνατότητα φιλοξενίας δύο ελικοπτέρων NH90 ή MH-60R.
Πρόκειται για φρεγάτες πολλαπλού ρόλου, ικανές να εκτελούν αποστολές αντιαεροπορικής άμυνας, ανθυποβρυχιακού πολέμου, επιφανειακού αγώνα αλλά και υποστήριξης δυνάμεων ξηράς με κατευθυνόμενα πυρομαχικά Vulcano.
Η ελληνική στρατηγική: Δίπολο Γαλλία – Ιταλία
Η Ελλάδα ακολουθεί ταυτόχρονα δύο δρόμους: Γαλλία – Με την απόκτηση τεσσάρων υπερσύγχρονων Belharra (FDI HN), που προσφέρουν αιχμή τεχνολογίας και απόλυτη προσαρμογή στις απαιτήσεις του Πολεμικού Ναυτικού.
Ιταλία – Με την πιθανή ένταξη δύο μεταχειρισμένων Bergamini, ως ενδιάμεση λύση που θα γεφυρώσει το κενό ισχύος μέχρι να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα Belharra και ο εκσυγχρονισμός των MEKO. Η στρατηγική αυτή συνθέτει ένα ισχυρό δίπολο, που όχι μόνο ενισχύει τον Στόλο αλλά και εδραιώνει συμμαχίες με δύο μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης και της Μεσογείου.
Η γαλλική συνεργασία έχει ήδη δώσει καρπούς με την Κίμων να βρίσκεται στις θαλάσσιες δοκιμές, ενώ η ιταλική πλευρά δείχνει διάθεση να προσφέρει πλοία σε τιμή περί τα 240 εκατ. ευρώ χωρίς οπλισμό, με option για ακόμη δύο.
Η 4η Belharra – Το «Θεμιστοκλής» και η βιομηχανική διάσταση
Την ίδια εβδομάδα που η Bergamini βρίσκεται στη Σαλαμίνα, στη Βουλή συζητείται το σχέδιο νόμου για την απόκτηση της 4ης Belharra, της φρεγάτας «Θεμιστοκλής». Η σύμβαση, αξίας περίπου 809 εκατ. ευρώ χωρίς οπλισμό, περιλαμβάνει κρίσιμες προβλέψεις:
Εγκατάσταση νέων συστημάτων και αναβαθμίσεων που θα περάσουν και στις τρεις πρώτες Belharra,
Ενισχυμένη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας,
Πλαίσιο τεχνικής υποστήριξης που διασφαλίζει υψηλή διαθεσιμότητα.
Η ελληνική συμμετοχή δεν περιορίζεται στην κατασκευή εξαρτημάτων, αλλά επιδιώκει ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας. Στόχος είναι η δημιουργία βάσης τεχνικής υποστήριξης που θα ενισχύσει την αυτάρκεια του Στόλου στο μέλλον.
Ο στόλος του 2035 – 12 κύριες μονάδες
Το ΓΕΝ έχει χαράξει σαφή στρατηγική: μέχρι το 2035 η Ελλάδα θα διαθέτει 12 κύριες μονάδες επιφανείας.
- 4 Belharra (FDI HN),
- 4 FREMM Bergamini,
- 4 εκσυγχρονισμένες MEKO 200HN.
Έτσι, η χώρα θα έχει τη δυνατότητα να επιχειρεί ταυτόχρονα σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Ιόνιο, παρέχοντας αντιαεροπορική κάλυψη περιοχής, ανθυποβρυχιακή προστασία και δυνατότητες κρούσης μεγάλης ακτίνας.
Η ισορροπία αυτή κρίνεται κρίσιμη, καθώς η Τουρκία συνεχίζει να επενδύει στο πρόγραμμα TF-2000, το οποίο όμως ακόμη δεν έχει αποδώσει επιχειρησιακά αποτελέσματα.
Το χρονοδιάγραμμα είναι σφιχτό αλλά ρεαλιστικό:
- Ψήφιση στη Βουλή της σύμβασης για τη 4η Belharra.
- Αυτοψία και τεχνική αξιολόγηση της Carlo Bergamini.
- Υπογραφή μνημονίου κατανόησης με την Ιταλία.
- Οικονομοτεχνική διαπραγμάτευση για οπλισμό, συντήρηση και υποστήριξη.
- Υπογραφή δεσμευτικής συμφωνίας.
- Παράδοση της «Θεμιστοκλής» το 2028 και της πρώτης Bergamini πιθανότατα το 2029.
Η γεωπολιτική διάσταση
Πέρα από την επιχειρησιακή ενίσχυση, η πιθανή συμφωνία με την Ιταλία δημιουργεί έναν νέο άξονα συνεργασίας Ελλάδας – Ιταλίας στη Μεσόγειο. Η Ρώμη έχει παραδοσιακά στενούς δεσμούς με την Άγκυρα, αλλά η εμβάθυνση της συνεργασίας με την Αθήνα μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο. Παράλληλα, η Fincantieri βλέπει τα ελληνικά ναυπηγεία ως πιθανό εταίρο σε έργα συντήρησης και μελλοντικές ναυπηγήσεις, ανοίγοντας νέες προοπτικές για την ελληνική βιομηχανία.
Η παρουσία της Carlo Bergamini στη Σαλαμίνα δεν είναι μια απλή επίσκεψη, αλλά η πρώτη υλοποίηση ενός σχεδίου που έχει στόχο να μεταμορφώσει το Πολεμικό Ναυτικό τα επόμενα χρόνια.
Με τις Belharra να προχωρούν βάσει χρονοδιαγράμματος και τις FREMM να ανοίγουν ένα νέο παράθυρο συνεργασίας με την Ιταλία, η Ελλάδα δημιουργεί τον στόλο του μέλλοντος. Έναν στόλο ικανό να υπερασπιστεί το Αιγαίο, να ελέγξει την Ανατολική Μεσόγειο και να προσφέρει αποτρεπτική ισχύ σε μια εποχή γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Ο Σεπτέμβριος του 2025 καταγράφεται ως σημείο εκκίνησης: η Ελλάδα πατάει ταυτόχρονα σε δύο συμμαχικές βάσεις, τη γαλλική και την ιταλική, χτίζοντας έναν στόλο που θα αποτελεί το ισχυρότερο εργαλείο της εθνικής άμυνας στη θάλασσα για τις επόμενες δεκαετίες.