Το Ιράν εκτόξευσε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους προς το Ισραήλ, αφού υποσχέθηκε αντίποινα για το φονικό χτύπημα στο προξενείο του στη συριακή πρωτεύουσα Δαμασκό.
Το Ισραήλ δεν ανέλαβε την ευθύνη για το χτύπημα στο προξενείο, αλλά πιστεύεται ευρέως ότι βρισκόταν πίσω από αυτό, όπως αναφέρει το BBC σε ανάλυσή του.
Είναι η πρώτη φορά που το Ιράν επιτίθεται απευθείας στο Ισραήλ.
Προηγουμένως το Ισραήλ και το Ιράν είχαν εμπλακεί σε έναν πολυετή σκιώδη πόλεμο -με επιθέσεις σε περιουσιακά στοιχεία ο ένας του άλλου-, χωρίς να αναλαμβάνουν την ευθύνη.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν ενταθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου στη Γάζα, ο οποίος προκλήθηκε από την επίθεση της παλαιστινιακής οργάνωσης Χαμάς σε κοντινές ισραηλινές κοινότητες τον περασμένο Οκτώβριο.
Γιατί το Ισραήλ και το Ιράν είναι εχθροί;
Οι δύο χώρες ήταν σύμμαχοι μέχρι την ισλαμική επανάσταση του 1979 στο Ιράν, η οποία έφερε ένα καθεστώς που χρησιμοποίησε την εναντίωση στο Ισραήλ ως βασικό μέρος της ιδεολογίας του.
«Το Ιράν δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ και επιδιώκει την εξάλειψή του», σημειώνει η ανάλυση του βρετανικού Μέσου.
Ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχει αποκαλέσει στο παρελθόν το Ισραήλ «καρκίνο, που πρέπει να ξεριζωθεί και να καταστραφεί».
Το Ισραήλ πιστεύει ότι το Ιράν αποτελεί υπαρξιακή απειλή, όπως αποδεικνύεται από τη ρητορική της Τεχεράνης, με τη δημιουργία πληρεξουσίων δυνάμεων που έχουν ορκιστεί στην καταστροφή του Ισραήλ, τη χρηματοδότηση και τον εξοπλισμό παλαιστινιακών ομάδων, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς, και της λιβανέζικης σιιτικής μαχητικής ομάδας Χεζμπολάχ, αλλά και με αυτό που πιστεύει ότι είναι η μυστική επιδίωξη του Ιράν για πυρηνικά όπλα, αν και το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, όπως τονίζει το BBC.
Το Ιράν ήθελε αντίποινα μετά την επίθεση στο προξενείο
Το Ιράν δηλώνει ότι ο βομβαρδισμός του Ισραήλ το βράδυ του Σαββάτου αποτελεί απάντηση στην αεροπορική επιδρομή της 1ης Απριλίου στο κτίριο του ιρανικού προξενείου στη συριακή πρωτεύουσα Δαμασκό, από την οποία σκοτώθηκαν ανώτεροι Ιρανοί διοικητές.
Δεκατρείς άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων ο ταξίαρχος Μοχαμάντ Ρεζά Ζαχεντί – ανώτερος διοικητής της δύναμης Quds, του υπερπόντιου κλάδου των επίλεκτων Ρεπουμπλικανικών Φρουρών του Ιράν (IRGC).
Ήταν βασικό στέλεχος της ιρανικής επιχείρησης για τον εξοπλισμό της λιβανέζικης σιιτικής ένοπλης ομάδας Χεζμπολάχ.
Η επίθεση στο προξενείο ακολουθεί ένα μοτίβο αεροπορικών επιδρομών κατά ιρανικών στόχων που αποδίδονται ευρέως στο Ισραήλ.
Αρκετοί ανώτεροι διοικητές του IRGC έχουν σκοτωθεί σε αεροπορικές επιδρομές στη Συρία τους τελευταίους μήνες, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Οι IRGC διοχετεύουν όπλα και εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων υψηλής ακρίβειας, μέσω της Συρίας στη Χεζμπολάχ.
Το Ισραήλ προσπαθεί να σταματήσει αυτές τις παραδόσεις, καθώς και να εμποδίσει το Ιράν να ενισχύσει τη στρατιωτική του παρουσία στη Συρία.
Ποιοι είναι οι σύμμαχοι του Ιράν;
Το Ιράν έχει δημιουργήσει ένα δίκτυο συμμάχων και δυνάμεων πληρεξουσίων στη Μέση Ανατολή που, όπως λέει, αποτελούν μέρος ενός «άξονα αντίστασης» που αμφισβητεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην περιοχή.
Τους υποστηρίζει σε διάφορους βαθμούς.
Η Συρία είναι ο σημαντικότερος σύμμαχος του Ιράν.
Το Ιράν, μαζί με τη Ρωσία, βοήθησε τη συριακή κυβέρνηση του Μπασάρ αλ Άσαντ να επιβιώσει από τον δεκαετή εμφύλιο πόλεμο της χώρας.
Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο είναι η πιο ισχυρή από τις ένοπλες ομάδες που υποστηρίζει το Ιράν.
Ανταλλάσσει διασυνοριακά πυρά με το Ισραήλ σε σχεδόν καθημερινή βάση από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς.
Δεκάδες χιλιάδες άμαχοι και στις δύο πλευρές των συνόρων έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Πώς συγκρίνονται οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και του Ισραήλ;
Το Ιράν είναι πολύ μεγαλύτερο από το Ισραήλ γεωγραφικά και έχει πληθυσμό σχεδόν 90 εκατομμυρίων, σχεδόν δεκαπλάσιο από το Ισραήλ, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται σε μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ.
Το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά σε πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Διαθέτει ένα τεράστιο δικό του οπλοστάσιο, αλλά προμηθεύει επίσης σημαντικές ποσότητες στους Χούτι στην Υεμένη και στη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Αυτό που της λείπει είναι σύγχρονα συστήματα αεράμυνας και μαχητικά αεροσκάφη.
Η Ρωσία πιστεύεται ότι συνεργάζεται με το Ιράν για τη βελτίωση αυτών σε αντάλλαγμα για τη στρατιωτική υποστήριξη που έχει παράσχει η Τεχεράνη στη Μόσχα στον πόλεμό της με την Ουκρανία – το Ιράν έχει παράσχει επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Shahed και η Ρωσία φέρεται να επιδιώκει τώρα να κατασκευάσει η ίδια τα όπλα.
Αντίθετα, το Ισραήλ διαθέτει μία από τις πιο προηγμένες αεροπορικές δυνάμεις στον κόσμο.
Σύμφωνα με την έκθεση στρατιωτικής ισορροπίας του IISS, το Ισραήλ διαθέτει τουλάχιστον 14 μοίρες αεροσκαφών – συμπεριλαμβανομένων των F-15, των F-16 και του τελευταίου αεροσκάφους stealth F-35.
Το Ισραήλ έχει επίσης εμπειρία στη διεξαγωγή χτυπημάτων βαθιά μέσα σε εχθρικό έδαφος.
Έχουν πυρηνικά όπλα το Ιράν και το Ισραήλ;
Το Ισραήλ θεωρείται ότι διαθέτει τα δικά του πυρηνικά όπλα, αλλά διατηρεί μια επίσημη πολιτική σκόπιμης ασάφειας.
Το Ιράν δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα και επίσης αρνείται ότι προσπαθεί να χρησιμοποιήσει το πολιτικό πυρηνικό του πρόγραμμα, για να γίνει πυρηνικά εξοπλισμένο κράτος.
Πέρυσι, ο παγκόσμιος παρατηρητής πυρηνικών όπλων βρήκε σωματίδια ουρανίου εμπλουτισμένα σε καθαρότητα 83,7% -πολύ κοντά σε οπλικό βαθμό- στην υπόγεια τοποθεσία Fordo του Ιράν.
Το Ιράν δήλωσε ότι μπορεί να σημειώθηκαν «ακούσιες διακυμάνσεις» στα επίπεδα εμπλουτισμού.
Το Ιράν εμπλουτίζει ανοιχτά ουράνιο σε καθαρότητα 60% για περισσότερα από δύο χρόνια κατά παράβαση της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 με τις παγκόσμιες δυνάμεις.
Ωστόσο, η συμφωνία αυτή βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αποχώρησε μονομερώς και επανέφερε το 2018 τις εξοντωτικές κυρώσεις στο Ιράν.