Ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθαρίζει ότι οι κυρώσεις των ΗΠΑ παραμένουν σε ισχύ – «Η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει τα F-35, ενώ η Τουρκία παραμένει εκτός προγράμματος»
Ξεκάθαρο μήνυμα προς όσους συνδέουν τα πρόσφατα δημοσιεύματα περί πιθανής αλλαγής της αμερικανικής στάσης απέναντι στην Τουρκία έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, διαβεβαιώνοντας ότι δεν υπάρχει σήμερα κανένα ζήτημα επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Απαντώντας στη Βουλή, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι οι περιορισμοί που επιβάλλει η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθούν να ισχύουν, ενώ οποιαδήποτε μεταβολή του υφιστάμενου καθεστώτος θα απαιτούσε νέα απόφαση του αμερικανικού Κογκρέσου.
Οι δηλώσεις του αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία πληθαίνουν τα δημοσιεύματα για ενδεχόμενες επαφές Ουάσιγκτον – Άγκυρας σχετικά με την αμυντική συνεργασία, αλλά και λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.
«Δεν υπάρχει σήμερα θέμα άρσης της απαγόρευσης»
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ήταν κατηγορηματικός.
«Κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα άρσης της απαγόρευσης για την Τουρκία όσον αφορά την προμήθεια των F-35», τόνισε, προσθέτοντας ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί παραμένουν ενεργοί.
Όπως εξήγησε, η άρση αυτών των περιορισμών δεν αποτελεί κυβερνητική απόφαση της αμερικανικής εκτελεστικής εξουσίας, αλλά προϋποθέτει νέα νομοθετική διαδικασία και σχετική απόφαση του Κογκρέσου.
Με τον τρόπο αυτό, ο υπουργός επιχείρησε να βάλει τέλος στα σενάρια που αναπτύσσονται το τελευταίο διάστημα γύρω από πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Αφορμή τα δημοσιεύματα για αλλαγή στάσης των ΗΠΑ
Η συζήτηση προκλήθηκε έπειτα από επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, ο οποίος επικαλέστηκε διεθνή δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να εξετάζει διαφορετική προσέγγιση απέναντι στην Τουρκία.
Ο βουλευτής εξέφρασε την ανησυχία ότι μια πιθανή αλλαγή στάσης των Ηνωμένων Πολιτειών θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στην περιοχή και κάλεσε την κυβέρνηση να μην αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με εφησυχασμό.
«Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με δημοσιεύματα»
Απαντώντας στις αιτιάσεις αυτές, ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η ελληνική διπλωματία δεν διαμορφώνει τη στρατηγική της με βάση δημοσιεύματα, αλλά μέσω σταθερών διεθνών σχέσεων και συνεχούς διπλωματικής δραστηριότητας.
«Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με δημοσιεύματα, αλλά με πειθώ, ουσία και ισχυρές διεθνείς σχέσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο της ιστορίας τους, χαρακτηρίζοντάς τες σχέση εμπιστοσύνης και αμοιβαίου στρατηγικού οφέλους.
Από το 2019 μέχρι σήμερα: Πώς άλλαξαν οι ισορροπίες
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης προχώρησε σε σύγκριση της σημερινής εικόνας με εκείνη του 2019, επισημαίνοντας ότι τότε:
- η Ελλάδα δεν συμμετείχε στο πρόγραμμα F-35,
- δεν είχε ξεκινήσει η αναβάθμιση των F-16,
- ενώ η Τουρκία συμμετείχε ακόμη στο πρόγραμμα παραγωγής των F-35.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η κατάσταση έχει πλέον αντιστραφεί πλήρως.
Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει την προμήθεια 20 μαχητικών F-35, με δυνατότητα αγοράς ακόμη 20, ενώ η Τουρκία παραμένει εκτός του προγράμματος.
Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, τα πρώτα ελληνικά F-35 αναμένεται να παραδοθούν τον Νοέμβριο του 2029 και να ενταχθούν στην 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα, ενισχύοντας ουσιαστικά τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Προχωρά και ο εκσυγχρονισμός των F-16 Viper
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και το πρόγραμμα αναβάθμισης του στόλου των F-16 Viper.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε:
- 83 ελληνικά F-16 αναβαθμίζονται στη διαμόρφωση Viper,
- 56 αεροσκάφη έχουν ήδη παραδοθεί,
- ενώ οι υπόλοιπες παραδόσεις συνεχίζονται σύμφωνα με το πρόγραμμα.
Ο εκσυγχρονισμός των F-16, σε συνδυασμό με την ένταξη των F-35, αποτελεί βασικό πυλώνα της αναβάθμισης της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό.
«Τα εθνικά δίκαια είναι αδιαπραγμάτευτα»
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η κυβέρνηση θεωρεί την προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.
«Τα εθνικά δίκαια είναι απολύτως αδιαπραγμάτευτα και εξαντλούμε κάθε δυνατότητα για την υποστήριξή τους», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα ισχυρότερη διεθνή παρουσία και αυξημένες αμυντικές δυνατότητες σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Το Κογκρέσο παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας
Οι δηλώσεις του υπουργού αναδεικνύουν και έναν κρίσιμο παράγοντα που συχνά παραβλέπεται στη δημόσια συζήτηση.
Ακόμη και αν υπάρξουν πολιτικές συζητήσεις ή δημοσιεύματα για πιθανή αλλαγή της αμερικανικής στάσης απέναντι στην Τουρκία, το ισχύον νομικό πλαίσιο στις Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθεί να προβλέπει περιορισμούς, οι οποίοι συνδέονται με τη νομοθεσία και τις αποφάσεις του Κογκρέσου.
Έτσι, σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, δεν υπάρχει σήμερα επίσημη εξέλιξη που να μεταβάλλει το υφιστάμενο καθεστώς σχετικά με τα F-35, ενώ η Αθήνα δηλώνει ότι συνεχίζει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να επενδύει στην περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής της σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.