*Του Κώστα Σαρικά
Η ώρα της μεγάλης δοκιμής για την πρώτη ελληνική φρεγάτα FDI HN πλησιάζει. Η «ΚΙΜΩΝ», το πλοίο που θα σηματοδοτήσει τη νέα εποχή του Πολεμικού Ναυτικού, βγήκε από την dry-dock δεξαμενή στο Λοριάν και πλέον ο χρόνος μετρά αντίστροφα για το τελευταίο και πιο κρίσιμο στάδιο των θαλάσσιων δοκιμών (sea trials).
Σε λίγες ημέρες οι μηχανές θα πάρουν μπροστά για την τελική αξιολόγηση, με στόχο όλα τα συστήματα να αποδείξουν στην πράξη ότι είναι έτοιμα να υπηρετήσουν τον Στόλο.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου θα πραγματοποιηθεί η ύψωση της ελληνικής σημαίας και η επίσημη παραλαβή.
Θα είναι η πρώτη νέα κύρια μονάδα που εντάσσεται στον Στόλο μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες – μια στιγμή με ιστορικό φορτίο για το Πολεμικό Ναυτικό, που εδώ και χρόνια περιμένει την ανανέωση του κορμού του στόλου επιφανείας.
Η αντίστροφη μέτρηση
Ήδη στο Λοριάν βρίσκονται εδώ και αρκετό 48 στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού, τα οποία επιβαίνουν στο πλοίο, συμμετέχοντας στις πρώτες φάσεις εκπαίδευσης. Σταδιακά στη Γαλλία φτάνει και το υπόλοιπο πλήρωμα της «ΚΙΜΩΝ», προκειμένου να ακολουθήσει εκπαίδευση και να λάβει μέρος στις δοκιμές.
Το πρόγραμμα είναι απαιτητικό. Από τη μηχανολογική λειτουργία και τα ηλεκτρονικά συστήματα, μέχρι τα όπλα, τα σόναρ και τα αντι-drone μέσα, οι ναύτες θα πρέπει να μάθουν το νέο «σπίτι» τους βήμα προς βήμα.
Η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» δεν μοιάζει σε τίποτα με τις φρεγάτες S ή ΜΕΚΟ που υπηρετούν σήμερα. Είναι πλοίο 5ης γενιάς, σχεδιασμένο να επιχειρεί σε δικτυοκεντρικό περιβάλλονκαι να ανταλλάσσει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο με την Πολεμική Αεροπορία και το εθνικό σύστημα αεράμυνας.
Η δοκιμασία της θάλασσας
Η κατασκευάστρια Naval Group μιλά για «ακραίες» δοκιμές. Και δεν είναι υπερβολή. Το τελικό στάδιο των sea trials θα περιλαμβάνει υψηλές ταχύτητες, απότομους ελιγμούς, σενάρια αεροπορικών και ναυτικών απειλών, ηλεκτρονικό πόλεμο, ανθυποβρυχιακές αποστολές και έλεγχο αντοχής σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Κάθε αισθητήρας, κάθε κονσόλα, κάθε οπλικό σύστημα θα δοκιμαστεί ώστε να αποδείξει την αξιοπιστία του. Το ραντάρ Sea Fire 500 θα κληθεί να εντοπίσει εκατοντάδες στόχους ταυτόχρονα, το σύστημα μάχης SETIS θα αξιολογηθεί ως προς την ικανότητα ολοκλήρωσης δεδομένων από πολλαπλές πηγές, ενώ τα σόναρ κύτους και μεταβλητού βάθους θα μετρηθούν απέναντι σε «εικονικές» απειλές υποβρυχίων.
Τα συμπεράσματα από τη «ΚΙΜΩΝ» θα λειτουργήσουν ως οδηγός για τα επόμενα δύο πλοία της κλάσης, τον «ΝΕΑΡΧΟ» και τον «ΦΟΡΜΙΩΝ», που ήδη βρίσκονται στο νερό σε διαφορετικά στάδια κατασκευής. Το Πολεμικό Ναυτικό κερδίζει έτσι πολύτιμο χρόνο: ό,τι διορθωθεί τώρα, θα περάσει άμεσα και στις επόμενες μονάδες.
Η ελληνική «προσαρμογή» που κάνει τη διαφορά
Από την πρώτη στιγμή η Αθήνα ξεκαθάρισε ότι δεν θα αρκεστεί στη «γαλλική» διαμόρφωση. Οι FDI HN δεν είναι απλώς Belharra· είναι μια ενισχυμένη έκδοση, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Στα συστήματα που ξεχωρίζουν:
• Το RAM για άμυνα σημείου απέναντι σε κατευθυνόμενους πυραύλους.
• Το σύστημα εκτόξευσης ηλεκτρονικών αντιμέτρων (decoys).
• Ο σταθμός ελέγχου πυρός STIR και το ηλεκτροπτικό PASEO XLR.
• Η δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων Aster 30 με εμβέλεια άνω των 120 χλμ.
• Η πλήρης σουίτα ανθυποβρυχιακού πολέμου με σόναρ και ελικόπτερο MH-60R.
Οι αλλαγές αυτές δεν πέρασαν απαρατήρητες από το Marine Nationale. Οι Γάλλοι ήδη μελετούν την ενσωμάτωση παρόμοιων συστημάτων στις δικές τους φρεγάτες, αναγνωρίζοντας την αξία των ελληνικών επιλογών – επιλογών, που βασίστηκαν σε πραγματικές εμπειρίες από την Ερυθρά Θάλασσα και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το πολιτικό σκηνικό – η συζήτηση για την τέταρτη φρεγάτα
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, μιλώντας στη συζήτηση για την φρεγάτα «Θεμιστοκλής», αναφέρθηκε εκτενώς στο πρόγραμμα των FDI HN.
Όπως εξήγησε, δεν ασκήθηκε το δικαίωμα προαίρεσης για μια τέταρτη φρεγάτα σε διαμόρφωση Standard 2, καθώς η εμπειρία από τις επιχειρήσεις και οι νέες απειλές κατέστησαν αναγκαία μια αναβαθμισμένη έκδοση Standard 2++. «Θα ήταν εγκληματικό να αγνοήσουμε όσα διδαχθήκαμε», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι οι αλλαγές αυτές αυξάνουν την επιχειρησιακή αξία του προγράμματος.
Παράλληλα, υπεραμύνθηκε της εγχώριας συμμετοχής, η οποία από το 12% ανέβηκε στο 25%, επιστρέφοντας κεφάλαια στην ελληνική οικονομία. Απέρριψε δε τις αιτιάσεις για αύξηση του κόστους, τονίζοντας: «Πώς θα γινόταν η βελτίωση αυτή δωρεάν; Από πού προκύπτει ζημία έστω και μισού ευρώ;».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αποφάσεις για τον φόρτο εξοπλισμού λαμβάνονται από τη στρατιωτική ηγεσία, ενώ ο υπάρχων φόρτος για τις τρεις φρεγάτες καλύπτει και την τέταρτη. Η αναφορά του στα συστήματα ELSA και στις πιθανές FREMM που συζητούνται με τη Γαλλία δείχνει ότι το Πολεμικό Ναυτικό κινείται σε ένα συνολικό σχέδιο ενίσχυσης.
Εκπαίδευση και προετοιμασία
Το πλήρωμα της «ΚΙΜΩΝ» έχει μπροστά του έναν «αγώνα δρόμου». Η εκπαίδευση στο Λοριάν δεν περιορίζεται σε θεωρητικά μαθήματα· είναι πλήρως πρακτική. Οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί πρέπει να εξοικειωθούν με νέα συστήματα που δεν θυμίζουν τίποτα από τα έως τώρα πλοία του Στόλου.
Σημαντικό είναι ότι κατά τον τρίτο κύκλο των δοκιμών θα επιβιβαστούν και στελέχη από τις επόμενες φρεγάτες, τον «ΝΕΑΡΧΟ» και τον «ΦΟΡΜΙΩΝ», ώστε να αποκτήσουν εμπειρία εγκαίρως. Έτσι, διασφαλίζεται η ταχύτερη επιχειρησιακή ένταξη όλων των μονάδων.
Το στρατηγικό αποτύπωμα στο Αιγαίο
Η παραλαβή της «ΚΙΜΩΝ» δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Είναι το πρώτο βήμα σε μια διαδικασία ανανέωσης του Στόλου, που περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ, την αναβάθμιση των πυραυλακάτων και των υποβρυχίων.
Με την είσοδο των FDI HN, το Πολεμικό Ναυτικό αποκτά πλοία ικανά να αντιμετωπίσουν πολλαπλές απειλές ταυτόχρονα:
1. Αεροπορικές επιθέσεις κορεσμού.
2. Υποβρύχια σε μεγάλα βάθη.
3. Ναυτικές απειλές επιφανείας.
4. Επιθέσεις με drones και κατευθυνόμενα όπλα.
Σε συνδυασμό με την Πολεμική Αεροπορία και το δίκτυο αντιαεροπορικής άμυνας, δημιουργείται μια «ομπρέλα» προστασίας που αλλάζει τα δεδομένα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η τελική ευθεία
Από εδώ και πέρα, κάθε μέρα μετρά. Η «ΚΙΜΩΝ» θα ξαναβγεί στη θάλασσα για τις τελικές δοκιμές. Έπειτα θα βάλει πλώρη για τη Βρέστη, όπου θα παραλάβει τον πλήρη οπλισμό της. Και στο τέλος, θα ταξιδέψει με το πλήρωμά της για τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, όπου θα υψώσει την ελληνική σημαία.
Τότε, η Ελλάδα θα έχει ξανά ένα νέο πλοίο πρώτης γραμμής μετά από σχεδόν είκοσι χρόνια. Ένα πλοίο που δεν θα είναι απλώς μια νέα φρεγάτα, αλλά το σύμβολο της ανανέωσης και της αποφασιστικότητας του Πολεμικού Ναυτικού να παραμείνει κυρίαρχο στις θάλασσες.