Με αιχμές κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και με σαφές μήνυμα ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να αλλάξει τη στρατηγική της στον τομέα των εξοπλισμών, εμφανίστηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Ο Τούρκος πρόεδρος απάντησε στις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού για το casus belli, υπερασπίστηκε το δικαίωμα της Τουρκίας να αναπτύσσει και να αποκτά προηγμένα οπλικά συστήματα, ενώ παράλληλα επιχείρησε να εμφανιστεί ως υπέρμαχος της ειρήνης στη Μέση Ανατολή, την ώρα που η περιοχή βρίσκεται σε κατάσταση έντονης αστάθειας.
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία το ενδιαφέρον στρέφεται στις εξελίξεις γύρω από τα F-35, τους πυραύλους S-400, το πρόγραμμα ΚΑΑΝ και τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται εντός του ΝΑΤΟ.
Αιχμές κατά Μητσοτάκη για το casus belli
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε να σχολιάσει ευθέως τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το τουρκικό casus belli, αφήνοντας σαφείς αιχμές προς τον Έλληνα πρωθυπουργό.
«Ο κύριος Μητσοτάκης δεν θα έπρεπε να πέσει σε τέτοιο λάθος», δήλωσε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να υποβαθμίσει τη σημασία της δημόσιας συζήτησης γύρω από τη διατήρηση της απειλής πολέμου που έχει αποφασίσει η τουρκική Εθνοσυνέλευση από το 1995.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται λίγες ώρες μετά την ελληνική επισήμανση ότι δεν μπορεί να γίνεται λόγος για σχέσεις καλής γειτονίας όταν εξακολουθεί να υφίσταται επίσημη απειλή πολέμου εναντίον κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Η Τουρκία έχει δικαίωμα να αγοράζει και να παράγει όπλα»
Ο Τούρκος πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στα εξοπλιστικά προγράμματα της χώρας του, στέλνοντας μήνυμα προς όσους αντιδρούν στις προσπάθειες της Άγκυρας να αποκτήσει νέα προηγμένα οπλικά συστήματα.
«Για τα αμυντικά συστήματα που αγόρασε η Ελλάδα δεν κάναμε κανένα σχόλιο, παρότι είναι γειτονική μας χώρα. Μπορεί να αγοράζει και να πουλά ό,τι θέλει. Η Τουρκία όχι μόνο έχει το ίδιο δικαίωμα, αλλά παράγει πλέον και τα δικά της αμυντικά συστήματα», υποστήριξε.
Η αναφορά αυτή συνδέεται άμεσα με το παρασκήνιο γύρω από τα F-35, τους αμερικανικούς κινητήρες για το πρόγραμμα ΚΑΑΝ αλλά και τις διαπραγματεύσεις για την ενίσχυση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.
Μήνυμα για τα ελληνοτουρκικά
Παρά τη σκληρή απάντηση προς την Αθήνα, ο Ερντογάν επιχείρησε να διατηρήσει χαμηλούς τόνους όσον αφορά τις διμερείς σχέσεις.
Όπως δήλωσε, τόσο ο ίδιος όσο και ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμφωνούν ότι τα ζητήματα του Αιγαίου πρέπει να επιλυθούν μέσω του διαλόγου μεταξύ των ηγετών των δύο χωρών.
«Η επίλυση αυτών των θεμάτων είναι πρωτίστως υπόθεση των ηγετών. Σε αυτό συμφωνούμε και οι δύο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτηση αυτή επιχειρεί να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας, παρά το γεγονός ότι οι τελευταίες ημέρες χαρακτηρίστηκαν από έντονες δημόσιες αντιπαραθέσεις.
Έκκληση για ειρήνη στη Μέση Ανατολή
Μεγάλο μέρος της τοποθέτησής του αφιέρωσε ο Τούρκος πρόεδρος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η περιοχή δεν μπορεί να αντέξει έναν ακόμη μεγάλο πόλεμο, καλώντας όλες τις πλευρές να κινηθούν προς την κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης.
«Μακάρι όλοι μαζί, υπό την ηγεσία του προέδρου Τραμπ, να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για την επίτευξη της ειρήνης», δήλωσε.
Ταυτόχρονα κατηγόρησε το Ισραήλ για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αναφέροντας ότι:
- οι επιθέσεις στον Λίβανο αποτελούν πρόκληση για την ανθρωπότητα
- η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα συνεχίζεται
- η περιοχή χρειάζεται σταθερότητα περισσότερο από ποτέ
«Η περιοχή μας δεν αντέχει άλλη ένταση ούτε άλλη σύρραξη. Έχουμε ανάγκη από ειρήνη όπως έχουμε ανάγκη τον αέρα που αναπνέουμε και το νερό που πίνουμε», υπογράμμισε.
Ικανοποίηση για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα
Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε ιδιαίτερα επιτυχημένη τη διοργάνωση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην τουρκική πρωτεύουσα.
Όπως δήλωσε, είχε γόνιμες συνομιλίες τόσο με τον Ντόναλντ Τραμπ όσο και με τους υπόλοιπους ηγέτες, ενώ εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Τουρκία φιλοξένησε την ιστορική αυτή σύνοδο.
Παράλληλα υποστήριξε ότι η Άγκυρα απέδειξε για ακόμη μία φορά την ικανότητά της να φιλοξενεί κορυφαίες διεθνείς διοργανώσεις, προαναγγέλλοντας μάλιστα την πρόθεση της Τουρκίας να διοργανώσει νέα Σύνοδο Αρχηγών Κρατών στις 29 Οκτωβρίου 2030, ημερομηνία με ιδιαίτερο συμβολισμό για την Τουρκική Δημοκρατία.
Το μήνυμα της Άγκυρας προς τη Δύση
Πίσω από τις δηλώσεις Ερντογάν διακρίνεται η προσπάθεια της Τουρκίας να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος πυλώνας του ΝΑΤΟ, διεκδικώντας μεγαλύτερο ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Συμμαχίας.
Την ώρα που η Άγκυρα πιέζει για άρση των κυρώσεων CAATSA, επανένταξη στο πρόγραμμα των F-35 και ενίσχυση του προγράμματος ΚΑΑΝ, ο Τούρκος πρόεδρος επιδιώκει παράλληλα να προβάλει την εικόνα μιας δύναμης που μπορεί να συνομιλεί τόσο με τη Δύση όσο και με τις χώρες της Μέσης Ανατολής.
Ωστόσο, οι εξελίξεις γύρω από τα ελληνοτουρκικά, οι αντιδράσεις του Ισραήλ, οι επιφυλάξεις του αμερικανικού Κογκρέσου και οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις δείχνουν ότι το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.