Νετανιάχου από τη ναυτική βάση της Χάιφα: «Στόχος μας είναι η απόλυτη ασφάλεια των θαλάσσιων οδών του Ισραήλ»
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, επισκέφθηκε σήμερα τη Ναυτική Βάση της Χάιφα, συνοδευόμενος από τον διοικητή του Πολεμικού Ναυτικού, αντιναύαρχο Εγιάλ Χάρελ.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ενημερώθηκε αναλυτικά για τις επιχειρησιακές δραστηριότητες του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού, ενώ είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με στελέχη και προσωπικό της βάσης.
Ενημέρωση για τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός παρακολούθησε επιχειρησιακή ενημέρωση σχετικά με τις δυνατότητες και τις αποστολές του Πολεμικού Ναυτικού, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για το επίπεδο ετοιμότητας και τις επιχειρησιακές του δυνατότητες.
Νετανιάχου: «Οι δυνατότητές μας είναι εντυπωσιακές»
Σε δήλωσή του από τη ναυτική βάση, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου ανέφερε:
«Βρίσκομαι εδώ, στο λιμάνι της Χάιφα, στη ναυτική βάση μαζί με τον διοικητή του Πολεμικού Ναυτικού. Έλαβα μια ολοκληρωμένη ενημέρωση για τις δυνατότητές μας και είναι πραγματικά εντυπωσιακές. Μπορείτε να δείτε ορισμένες από αυτές εδώ.»
«Προτεραιότητά μας η προστασία των θαλάσσιων οδών»
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι βασικός στόχος του Πολεμικού Ναυτικού είναι η διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της προστασίας των θαλάσσιων εμπορικών γραμμών του Ισραήλ.
«Έχω θέσει έναν απλό στόχο: αποστολή του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά και του Κράτους του Ισραήλ, είναι να διασφαλίσει τις θαλάσσιες οδούς και την ελευθερία του θαλάσσιου εμπορίου, που είναι ζωτικής σημασίας για το Ισραήλ.»
Μήνυμα στήριξης προς τα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού
Κλείνοντας τις δηλώσεις του, ο Νετανιάχου συνεχάρη το προσωπικό του Πολεμικού Ναυτικού για το έργο που έχει επιτελέσει μέχρι σήμερα και εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στις μελλοντικές του αποστολές.
«Είμαι ιδιαίτερα εντυπωσιασμένος από όσα έχετε πετύχει μέχρι σήμερα, αλλά και από όσα σχεδιάζετε να υλοποιήσετε σε συνεργασία με τις υπόλοιπες δυνάμεις ασφαλείας. Σας εύχομαι κάθε επιτυχία.»
Κοινό ναυτικό δόγμα Ελλάδας-Ισραήλ
Η επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΝ στο Ισραήλ και το μήνυμα προς την Τουρκία
Η παρουσία του Αρχηγού ΓΕΝ στη Χάιφα πριν λίγες ημέρες δεν ήταν μια τυπική στρατιωτική επίσκεψη.
Αθήνα και Τελ Αβίβ προχωρούν σε βαθύτερο στρατηγικό συντονισμό, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο αλλάζουν.
Οι δύο χώρες ενισχύουν τη συνεργασία τους σε:
- ναυτικές επιχειρήσεις,
- ανταλλαγή πληροφοριών,
- νέες αμυντικές τεχνολογίες,
- κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Η συνεργασία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τις εξελίξεις στη Συρία, στο Ιράν και στη Γάζα.
Το νέο μπλοκ ισχύος που οικοδομεί η Άγκυρα
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία κινείται δυναμικά για τη δημιουργία ενός νέου περιφερειακού άξονα.
Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Πακιστάν και Τουρκία εμφανίζονται να αναζητούν κοινό βηματισμό υπό την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.
Η συμμετοχή του Χακάν Φιντάν σε κρίσιμες περιφερειακές συνόδους αποκαλύπτει τις προσπάθειες της Άγκυρας να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως κεντρικού παίκτη στη νέα Μέση Ανατολή.
Το σχέδιο βασίζεται σε τρεις πυλώνες:
- σαουδαραβικά κεφάλαια
- τουρκική αμυντική βιομηχανία
- πακιστανική στρατηγική και πυρηνική αποτροπή
Σε αυτό το πεδίο, το Ισραήλ βρίσκεται πιο κοντά στα ευρωπαϊκά παράκτια κράτη της Μεσογείου παρά στη λογική διαχείρισης συμμαχιών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η επιθετική αποστολή του Πολεμικού Ναυτικού επικεντρώνεται στην άρνηση θαλάσσιας πρόσβασης (sea denial), στην κρούση και στις επιχειρήσεις Anti-Access/Area Denial (A2/AD). Στόχος είναι η στέρηση ελευθερίας κινήσεων σε εχθρικούς στόλους, η απειλή παράκτιων δικτύων εκτόξευσης πυραύλων, η διακοπή λαθρεμπορίου και στρατιωτικών εφοδιαστικών αλυσίδων, η προστασία των θαλάσσιων διαδρόμων και η διατήρηση πίεσης σε περιοχές όπου η αεροπορία μπορεί να πλήξει στόχους αλλά δεν μπορεί να παραμείνει μόνιμα.
Το Ισραήλ δεν είναι πλέον απλώς μια αεροπορική δύναμη με ένα εξαιρετικό Πολεμικό Ναυτικό. Μετατρέπεται σταδιακά σε μια συνδυασμένη αεροναυτική δύναμη. Η Πολεμική Αεροπορία πλήττει στόχους πέρα από τα σύνορα της χώρας, ενώ η θαλάσσια ισχύς διατηρεί την παρουσία και τον έλεγχο πέρα από τις ακτές της. Για ένα κράτος του οποίου η σημαντικότερη πύλη προς τον κόσμο είναι η θάλασσα, αυτό δεν αποτελεί φιλοδοξία. Αποτελεί δόγμα σε εξέλιξη.
Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό προσφέρει στο Ισραήλ ένα πολύτιμο μάθημα: πώς να αντιλαμβάνεται και να διαχειρίζεται την τουρκική πίεση μέσα από το πρίσμα των νησιών, των στενών, της αλληλεπίδρασης αεροπορικών και ναυτικών επιχειρήσεων και των ορίων κλιμάκωσης. Η συνεργασία Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου ακολουθεί ήδη αυτή τη λογική. Και όχι όλες οι πτυχές της είναι δημόσια γνωστές — ούτε χρειάζεται να είναι.
Η θαλάσσια υπεροχή σημαίνει ασφαλείς θαλάσσιες οδούς, προστασία ενεργειακών υποδομών, ασφάλεια υποθαλάσσιων καλωδίων, δυνατότητα επιχειρήσεων πέρα από τον ορίζοντα και αντιμετώπιση της Ελλάδας και της Κύπρου ως αναπόσπαστου μέρους του στρατηγικού θεάτρου επιχειρήσεων του Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο, το Πολεμικό Ναυτικό αποκτά βαρύτητα αντίστοιχη με εκείνη της Πολεμικής Αεροπορίας ως προς το μέγεθος, την προτεραιότητα, την εκπαίδευση, το κύρος, τη βιομηχανική υποστήριξη και τη φήμη του. Όχι ως αντίγραφό της, αλλά ως ισότιμος πυλώνας ισχύος.
Το λεγόμενο «Πρωτόκολλο της Κωνσταντινούπολης» – το δόγμα απεξάρτησης του Ισραήλ από πύλες ελεγχόμενες από την Τουρκία – ξεκινά από τη θάλασσα. Η βασική του αρχή είναι απλή: καμία τουρκικά ελεγχόμενη πύλη δεν πρέπει να αποτελεί μοναδική επιλογή. Λιμάνια, εναέριος χώρος, ενέργεια, εμπόριο, καλώδια επικοινωνιών, ασφάλιση, διπλωματία και εφοδιαστικές αλυσίδες πρέπει να διαθέτουν εναλλακτικές λύσεις, προτού η Άγκυρα μπορέσει να μετατρέψει την πρόσβαση σε εργαλείο βέτο. Ένα κράτος δεν απελευθερώνεται από ένα σύστημα εξάρτησης διακηρύσσοντας απλώς την ανεξαρτησία του, αλλά αντικαθιστώντας όλες τις κρίσιμες πύλες πριν αυτές κλείσουν. Το Πολεμικό Ναυτικό είναι ο εγγυητής αυτής της στρατηγικής.
Μετά το Ιράν, ο τουρκικός φάκελος βρίσκεται πλέον ανοιχτός. Όχι επειδή το Ισραήλ επιδιώκει μια σύγκρουση με την Τουρκία, αλλά επειδή η Άγκυρα διαθέτει στοιχεία που το Ιράν δεν είχε ποτέ: πρόσβαση στο ΝΑΤΟ, ισχυρή ναυπηγική βιομηχανία, έλεγχο θαλάσσιων διόδων, βιομηχανική βάση, προωθημένες στρατηγικές θέσεις και δυνατότητα άσκησης πίεσης στον ελληνοκυπριακό χώρο. Το Ιράν δίδαξε στο Ισραήλ πώς οι πύραυλοι, οι πληρεξούσιοι δρώντες και η αντοχή διαμορφώνουν μια μακροχρόνια αντιπαράθεση. Η Τουρκία προσθέτει σε αυτήν την εξίσωση τον χάρτη, τον στόλο και τις θαλάσσιες πύλες.
Η «Οργή του Ποσειδώνα» (Poseidon’s Wrath) αποτελεί το επιχειρησιακό σενάριο που εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική λογική. Σύμφωνα με αυτήν, εάν η τουρκική κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου εξελιχθεί σε άμεση επιχειρησιακή απειλή, τότε μετατρέπεται σε ζήτημα που αφορά και το Ισραήλ. Το σενάριο προβλέπει την εξουδετέρωση της απειλής και τη στήριξη της αποκατάστασης της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας στα κατεχόμενα εδάφη.
Το Ισραήλ διαθέτει ήδη τα μέσα για να αναλάβει δράση: αεροπορική ισχύ, συστήματα πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR), όπλα ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς, δυνατότητες κυβερνοπολέμου και ηλεκτρονικού πολέμου. Η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία και εταίροι όπως η Γαλλία μπορούν να συνεισφέρουν τις δικές τους δυνατότητες. Το ζήτημα όμως δεν είναι το πρώτο πλήγμα. Είναι η επόμενη ημέρα: η διατήρηση του ελέγχου στο θέατρο επιχειρήσεων, η επιτήρηση του βυθού, η αποτροπή ενισχύσεων, η προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων, η συνοδεία εμπορικών πλοίων και η αποφυγή μιας νέας κρίσης.
Ένα ισραηλινό Πολυετές Εξοπλιστικό και Στρατηγικό Σχέδιο (MYP) για αυτή τη μετάβαση θα μπορούσε να ονομαστεί «Ζαβουλών». Στη μεσογειακή του εκδοχή, «Ποσειδών». Ο Ζαβουλών είναι η βιβλική φυλή της ακτής – «ο Ζαβουλών θα κατοικεί στην παραλία της θάλασσας» – μια εβραϊκή αναφορά σε λιμάνια, εμπόριο, θαλάσσιες αποστάσεις και ναυτική ισχύ. Ο Ποσειδώνας προσδίδει τη μεσογειακή διάσταση: θαλάσσια κυριαρχία, ελληνικό στρατηγικό βάθος και απάντηση στον εξαναγκασμό μέσω της θάλασσας. Το όνομα καθορίζει και την αποστολή: την επιστροφή του Ισραήλ στη θάλασσα ως έκφραση κυριαρχίας, βιομηχανικής ισχύος, αποτροπής και στρατηγικής προβολής.
Η πρώτη φάση είναι ο «Ναχσών». Σύμφωνα με την εβραϊκή παράδοση, ήταν ο άνθρωπος που μπήκε πρώτος στη θάλασσα πριν αυτή ανοίξει. Ο Ναχσών συμβολίζει το άλμα: την είσοδο του Ισραήλ στη θαλάσσια διάσταση ως κεντρικό πεδίο στρατηγικής δράσης. Οι κορβέτες Sa’ar 6, το Ναυτικό Iron Dome, η προστασία των πλατφορμών φυσικού αερίου, η παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα και η ναυτική αεράμυνα αποτελούν ήδη στοιχεία αυτής της φάσης. Αυτό που απομένει είναι η αναβάθμιση της ιεράρχησης και των προτεραιοτήτων.
Η δεύτερη φάση είναι ο «Τανίν» – το βιβλικό θαλάσσιο τέρας, η δύναμη των μεγάλων βάθων. Ο Τανίν αντιπροσωπεύει τα υποβρύχια, τα δίκτυα αισθητήρων, τα μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (UUVs), τις δυνατότητες ακουστικής συλλογής πληροφοριών, τον εντοπισμό ναρκών, τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο (ASW), την προστασία υποθαλάσσιων καλωδίων και τη μακράς διάρκειας μυστική επιχειρησιακή παρουσία. Το υποβρύχιο INS Drakon, τα υποβρύχια κλάσης Dakar και οι αυτόνομες υποθαλάσσιες δυνατότητες του Ισραήλ σηματοδοτούν ήδη αυτή τη φάση. Δεν πρόκειται απλώς για πλατφόρμες, αλλά για μια ολοκληρωμένη ισραηλινή αρχιτεκτονική υποθαλάσσιων επιχειρήσεων που λειτουργεί σε συνεργασία με εταίρους, ιδιαίτερα με την Ελλάδα, μετατρέποντας τον βυθό σε ένα στρώμα επιτήρησης και αποτροπής.
Η τρίτη φάση είναι η «Θαρσίς» (Tarshish), ο βιβλικός ορίζοντας των μακρινών πλοίων, του εμπορίου, του πλούτου και της στρατηγικής εμβέλειας. Η Θαρσίς μετατρέπει τις δυνατότητες σε ισχύ πέρα από τον ορίζοντα: μεγαλύτερη ακτίνα δράσης, ενισχυμένη εφοδιαστική υποστήριξη, ναυτική αεροπορία, μητρικά πλοία για drones, αυξημένες δυνατότητες συντήρησης, μόνιμη παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο, μεγαλύτερες μονάδες επιφανείας, υποθαλάσσια δίκτυα, εξαγώγιμα ισραηλινά ναυτικά συστήματα και ένα σώμα αξιωματικών με κύρος αντίστοιχο της αποστολής του.
Το Ισραήλ δεν χρειάζεται ένα υπερ-αεροπλανοφόρο. Χρειάζεται μια ισραηλινή πλατφόρμα προβολής ισχύος: μικρότερη, εξυπνότερη, με εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων, αρθρωτή δομή, διασύνδεση με δορυφόρους, αεροσκάφη, υποβρύχια, πυραύλους και αισθητήρες, και πολύ πιο δύσκολη στην εξουδετέρωση.
Ο προϋπολογισμός αποτελεί τη στρατηγική σε αριθμούς. Ένα δεκαετές πολυετές πρόγραμμα θα απαιτούσε επενδύσεις ύψους 80 έως 120 δισεκατομμυρίων σέκελ για πλοία, υποβρύχια, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USVs), υποβρύχια μη επανδρωμένα συστήματα, πυρομαχικά, ναυπηγικές υποδομές, προσομοιωτές, εκπαίδευση, συντήρηση, υποθαλάσσιες εγκαταστάσεις, ενίσχυση της παρουσίας στον νότο και μακροχρόνια επιχειρησιακή αντοχή στη Μεσόγειο. Σε σύγκριση με το κόστος της αεροπορικής υπεροχής και των θαλάσσιων ευπαθειών της χώρας, το ποσό αυτό δεν θεωρείται υπερβολή αλλά καθυστερημένη αναγκαιότητα.
Η λογική των εξοπλισμών βασίζεται στην κυριαρχία και όχι στην απλή αγορά υλικού. Το Ισραήλ μπορεί να αποκτήσει χάλυβα, χωρητικότητα, ναυπηγικές υποδομές και τεχνογνωσία υποβρύχιων κατασκευών από αξιόπιστους εταίρους. Δεν μπορεί όμως να εκχωρήσει τον «εγκέφαλο» του συστήματος: τα δίκτυα διοίκησης και ελέγχου (C4I), τα ραντάρ, τους πυραύλους, την αεράμυνα, τον ηλεκτρονικό πόλεμο, τις δυνατότητες κυβερνοπολέμου, τους αισθητήρες, τα μη επανδρωμένα συστήματα, τις ζεύξεις δεδομένων και την ολοκλήρωση των οπλικών συστημάτων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν απαραίτητος εταίρος, αλλά δεν αποτελούν τον αποκλειστικό ρυθμιστή αυτού του τομέα. Η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία βασίζεται σε αμερικανικές πλατφόρμες και αλυσίδες εφοδιασμού. Το Πολεμικό Ναυτικό όχι στον ίδιο βαθμό. Στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ουάσιγκτον καλείται να ισορροπήσει μεταξύ αντιφατικών συμφερόντων που το Ισραήλ δεν μπορεί να αγνοήσει: την Τουρκία, τη συνοχή του ΝΑΤΟ, την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα, τα συμφέροντα στον Κόλπο και τη διαχείριση των περιφερειακών εντάσεων. Το μέλλον της ισραηλινής θαλάσσιας στρατηγικής δεν μπορεί να καταστεί παράπλευρη απώλεια αυτής της εξίσωσης.
Οι εξωτερικοί εταίροι μπορούν να προσφέρουν βιομηχανική ισχύ, ναυπηγεία, υποθαλάσσια τεχνογνωσία, στρατηγικό βάθος στη Μεσόγειο, πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα και σύνδεση με τον ευρύτερο Ινδικό Ωκεανό. Ωστόσο, το σύστημα μάχης, το δόγμα και η τελική δυνατότητα λήψης αποφάσεων πρέπει να παραμείνουν ισραηλινά.