Μια έκθεση-ορόσημο από επιτροπή του αμερικανικού Κογκρέσου για την πανδημία COVID-19 υποστηρίζει πως η πιθανότερη εξήγηση για την προέλευση του κορονοϊού είναι η διαρροή του από εργαστήριο στην κινεζική πόλη Ουχάν. Η έκθεση, που δημοσιοποιήθηκε τη Δευτέρα, έρχεται να αναζωπυρώσει τη διεθνή συζήτηση γύρω από την αφετηρία της πανδημίας και να προσθέσει νέο κεφάλαιο στην ένταση ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Το ζήτημα της προέλευσης του ιού έχει εδώ και χρόνια πάρει γεωπολιτική διάσταση, καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου εντείνεται.
Στο επίκεντρο αυτής της διαμάχης βρίσκεται η διαφωνία για το εάν ο ιός πέρασε στον άνθρωπο μέσω φυσικής μετάδοσης από ζώα ή αν διέρρευσε από ερευνητικό εργαστήριο.
Η θέση αυτή ενισχύθηκε από δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της προηγούμενης θητείας του, ο οποίος επανειλημμένα κατηγόρησε την Κίνα για την προέλευση του ιού, αν και δεν παρουσίασε αποδείξεις. Το Πεκίνο από την πλευρά του αρνείται κατηγορηματικά αυτές τις κατηγορίες.
Αντίθετα, οι αμερικανικές υπηρεσίες Πληροφοριών είχαν δηλώσει τον Ιούνιο του 2023 ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις που να συνδέουν την COVID-19 με εργαστηριακή δημιουργία ή διαρροή από κινεζικές εγκαταστάσεις.
Η υποεπιτροπή του Κογκρέσου για την πανδημία συγκροτήθηκε τον Φεβρουάριο του 2023, όταν οι Ρεπουμπλικάνοι ανέλαβαν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Έπειτα από δύο χρόνια εντατικών ερευνών, οι βουλευτές συγκέντρωσαν 38 καταθέσεις μαρτύρων, πραγματοποίησαν 25 δημόσιες ακροάσεις και ανέλυσαν πλήθος δεδομένων, τα οποία κατέληξαν σε μια πολυσέλιδη έκθεση που ξεπερνά τις 500 σελίδες.
«Η εργασία αυτή θα βοηθήσει τις ΗΠΑ και τον κόσμο να προβλέψουν την επόμενη πανδημία, να προετοιμαστούν για αυτή, να μας προστατεύσουν και, ας ελπίσουμε, να την προλάβουν», δήλωσε ο πρόεδρος της επιτροπής ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής και ποδολόγος στο επάγγελμα Μπραντ Γουένστραπ.
Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι μέλη της επιτροπής συμφώνησαν σε πολλά θέματα, κυρίως στο γεγονός ότι «το ενδεχόμενο η covid-19 να οφείλεται σε ατύχημα σε εργαστήριο ή σε (επιστημονικές) έρευνες δεν είναι θεωρία συνωμοσίας».
Για να στηρίξουν την άποψή τους οι Αμερικάνοι βουλευτές ανέφεραν πέντε λόγους, μεταξύ των οποίων το γεγονός ότι «ο ιός έχει βιολογικά χαρακτηριστικά που δεν εμφανίζονται στη φύση».
Το Πεκίνο επέκρινε τα συμπεράσματα της έρευνας, εκτιμώντας ότι δεν έχει «καμία αξιοπιστία» και κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι εκμεταλλεύεται την πανδημία για «πολιτικούς ελιγμούς».
«Το επιστημονικό συμπέρασμα (..) της κοινής ομάδας ειδικών της Κίνας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (…) είναι πως η διαρροή από εργαστήριο είναι εξαιρετικά απίθανη», δήλωσε ο Λιν Ζιάν εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.
«Απουσία οποιασδήποτε ουσιαστικής απόδειξης, η αυτοαποκαλούμενη αμερικανική έκθεση κατασκεύασε τα βασικά της συμπεράσματα, συκοφάντησε την Κίνα» και «παρουσίασε ψευδείς αποδείξεις», πρόσθεσε.
Σχεδόν πέντε χρόνια μετά την εμφάνισή της, η διεθνής επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταφέρει ακόμη να εντοπίσει με βεβαιότητα την προέλευση της covid-19.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο στο επιστημονικό περιοδικό Cell παρουσίασε στοιχεία που ενισχύουν την υπόθεση της μετάδοσης του ιού σε άνθρωπο από μολυσμένα ζώα τα οποία υπήρχαν σε αγορά της Ουχάν το 2019.
Με περισσότερο από 1,1 εκατ. νεκρούς οι ΗΠΑ είναι μακράν η χώρα που επλήγη περισσότερο από την πανδημία.