Σε στρατηγικές κινήσεις για τη σύσφιξη των σχέσεων με την Ινδία, την προσέλκυση επενδύσεων και τη διείσδυση ελληνικών εξαγωγών στην τεράστια ινδική αγορά έχει προβεί την τελευταία τετραετία η Ελλάδα, όπως προκύπτει από επισκόπηση των διμερών επαφών και ανταλλαγών, ενόψει της επίσκεψης του πρωθυπουργού στο Νέο Δελχί ώστε να λάβει μέρος στο India AI Impact Summit 2026.
Η καλλιέργεια στενών σχέσεων με την πολυπληθέστερη δημοκρατία, τη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά και μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μεγάλες οικονομίες παγκοσμίως συνιστά μία στρατηγική επιλογή με οικονομική αλλά και γεωπολιτική διάσταση, όπως τόνισαν κυβερνητικές πηγές, στο πλαίσιο μίας ευρύτερης προσπάθειας για την αναβάθμιση του διπλωματικού αποτυπώματος της πατρίδας μας, αξιοποιώντας τόσο τη φυσική θέση της ως εμπορικής πύλης στην Ευρώπη όσο και την αξιοπιστία που έχει κατακτήσει στις σχέσεις με πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ασίας.
Απευθείας αεροπορική σύνδεση των δύο χωρών
Στους χειροπιαστούς καρπούς του ανοίγματος προς την Ινδία συγκαταλέγεται η πρώτη απευθείας αεροπορική σύνδεση των δύο χωρών, η οποία εγκαινιάστηκε φέτος τον Ιανουάριο, με τον ινδικό αερομεταφορέα IndiGo να εκτελεί πλέον πτήσεις αφενός μεταξύ του Νέου Δελχί και της Αθήνας και αφετέρου ανάμεσα στο Μουμπάι, χρηματοπιστωτικό κέντρο της Ινδίας, και στην ελληνική πρωτεύουσα. Από τον Μάρτιο προγραμματίζεται να αρχίσουν και δρομολόγια της Aegean προς την Ινδία, αρχικά προς το Νέο Δελχί και σε δεύτερο χρόνο προς το Μουμπάι.
Η χώρα μας έχει επίσης δρομολογήσει το άνοιγμα δύο νέων προξενείων, σε Μουμπάι και Μπανγκαλόρ, τα οποία θα πλαισιώσουν την πρεσβεία στο Νέο Δελχί και το γενικό προξενείο στην Καλκούτα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η διπλωματική παρουσία της Ελλάδας θα συμπίπτει με τους προορισμούς των αεροπορικών συνδέσεων και θα διευκολυνθούν περαιτέρω οι μετακινήσεις, οι επιχειρηματικές συνεργασίες και οι επενδύσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Πέραν αυτού, οι απευθείας πτήσεις αναμένεται να αποφέρουν σταδιακά σημαντικό όφελος για τον τουρισμό, με δεδομένο ότι η ινδική μεσαία τάξη που ενδιαφέρεται για ταξίδια προς την Ευρώπη μεγαλώνει συνεχώς και αναμένεται να ξεπεράσει τα 500 εκατομμύρια μέλη το 2030.
Έργα υποδομής
Οι στενότεροι ελληνο-ινδικοί δεσμοί επεκτείνονται ακόμη στα πεδία των έργων υποδομής και των επενδυτικών ροών. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι η σύμπραξη της ινδικής GMR Airports με την ελληνική ΤΕΡΝΑ για την κατασκευή του νέου διεθνούς αεροδρομίου στο Καστέλι της Κρήτης, ενώ πολλές εκατέρωθεν επενδύσεις έχουν γίνει στον κλάδο της φαρμακοβιομηχανίας.
Μεγάλη κινητικότητα παρατηρείται και στον χώρο της πληροφορικής, καθώς μεγάλοι ινδικοί όμιλοι έχουν ήδη παρουσία στην Ελλάδα, όπως η Infosys, που εστιάζει σε υπηρεσίες cloud και τεχνητής νοημοσύνης, και η i-exceed, η οποία ίδρυσε θυγατρική στην Αθήνα για ανάπτυξη εφαρμογών.
Σε ό,τι αφορά το θαλάσσιο εμπόριο, πέραν του ότι τα ελληνικά λιμάνια αποτελούν φυσικούς κόμβους για μεταφορές στο τρίγωνο Ευρώπη – Ασία – Αφρική, η εμπορική ναυτιλία της Ινδίας αποτελεί πελάτη και συνεργάτη για τις ελληνικές ναυτιλιακές υπηρεσίες. Η σχέση αυτή μπορεί να αναβαθμιστεί σε βάθος χρόνου, με την υλοποίηση του σχεδιαζόμενου εμπορικού διαδρόμου Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), εγχείρημα που θα είχε ως φυσική απόληξη την Ελλάδα και το οποίο η Αθήνα στηρίζει εξ αρχής.
Αυξημένες εξαγωγές ελληνικών διατροφικών προϊόντων
Τέλος, ιδιαίτερα καλές θεωρούνται οι προοπτικές για αυξημένες εξαγωγές ελληνικών διατροφικών προϊόντων στη μεγάλη ινδική αγορά, με δεδομένη τη σημαντική μείωση δασμών που προβλέπει η εμπορική συμφωνία η οποία υπογράφηκε από την ΕΕ και την Ινδία τον Ιανουάριο. Μολονότι η κύρωση και ενεργοποίηση της συμφωνίας αναμένεται να απαιτήσει κάποιο χρόνο, τα οφέλη εν τέλει θα είναι σημαντικά, ειδικά αν συνυπολογιστούν οι προστασίες για γεωγραφικές ενδείξεις.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με ενημέρωση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι ινδικοί δασμοί στο ελαιόλαδο θα μηδενιστούν, έναντι 45% που ισχύει σήμερα. Ο φόρος εισαγωγής στα κρασιά θα μειωθεί σταδιακά στο 20% για οίνους υψηλής ποιότητας, έναντι 150% που εφαρμόζεται σήμερα. Οι δε δασμολογικές χρεώσεις στους χυμούς φρούτων και στο κρέας αιγοπροβάτων θα πέσουν στο 0%, ενώ σήμερα ανέρχονται στο 55% και στο 33% αντίστοιχα.
«Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για στενότερη και αμοιβαία επωφελή συνεργασία σε πολλά μέτωπα», δήλωσε κυβερνητικό στέλεχος με γνώση της στρατηγικής για την Ινδία. Η ίδια πηγή σημείωσε χαρακτηριστικά πως τον Φεβρουάριο του 2024, όταν ελληνική επιχειρηματική αποστολή μετέβη στο Νέο Δελχί, το Μουμπάι και στη Μπανγκαλόρ, έλαβαν χώρα περισσότερες από 1.000 επιχειρηματικές συναντήσεις.
Στο περιθώριο του AI Impact Summit, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί για τρίτη φορά από το 2023 με τον ομόλογό του Ναρέντρα Μόντι, δυόμιση χρόνια αφότου οι δύο ηγέτες συμφώνησαν την αναβάθμιση της διμερούς σχέσης σε στρατηγικό εταιρικό επίπεδο. Ο πρωθυπουργός θα έχει επίσης σειρά επαφών με κορυφαία στελέχη τεχνολογικών κολοσσών, όπως ο επικεφαλής της OpenAI Σαμ Άλτμαν, ο διευθύνων σύμβουλος της Google DeepMind Ντέμης Χασάμπης και ο αντιπρόεδρος της Microsoft, Μπραντ Σμιθ.
Ο Διάδρομος IMEC: Η Εναλλακτική Εμπορική Οδός
Κεντρικό πυλώνα αυτής της στρατηγικής αποτελεί ο φιλόδοξος Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC). Πρόκειται για ένα μεγαλόπνοο σχέδιο που υποστηρίζεται ένθερμα από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, με στόχο να παρακάμψει τις παραδοσιακές οδούς και να δημιουργήσει μια νέα εμπορική αρτηρία.
Σε αυτόν τον σχεδιασμό, η Ελλάδα κατέχει θέση-κλειδί. Τα ελληνικά λιμάνια, με αιχμή του δόρατος τον Πειραιά, αλλά και τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας, προορίζονται να υποδέχονται τα ινδικά προϊόντα που θα φτάνουν μέσω θαλάσσης από τη Μέση Ανατολή, για να διοχετευθούν στη συνέχεια σιδηροδρομικώς και οδικώς στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η υλοποίηση αυτού του διαδρόμου αναμένεται να μειώσει τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων κατά 40%, καθιστώντας την Ελλάδα τον αδιαμφισβήτητο κόμβο logistics της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο Διάδρομος IMEC: Η Εναλλακτική Εμπορική Οδός
Κεντρικό πυλώνα αυτής της στρατηγικής αποτελεί ο φιλόδοξος Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC). Πρόκειται για ένα μεγαλόπνοο σχέδιο που υποστηρίζεται ένθερμα από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, με στόχο να παρακάμψει τις παραδοσιακές οδούς και να δημιουργήσει μια νέα εμπορική αρτηρία.
Σε αυτόν τον σχεδιασμό, η Ελλάδα κατέχει θέση-κλειδί. Τα ελληνικά λιμάνια, με αιχμή του δόρατος τον Πειραιά, αλλά και τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας, προορίζονται να υποδέχονται τα ινδικά προϊόντα που θα φτάνουν μέσω θαλάσσης από τη Μέση Ανατολή, για να διοχετευθούν στη συνέχεια σιδηροδρομικώς και οδικώς στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η υλοποίηση αυτού του διαδρόμου αναμένεται να μειώσει τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων κατά 40%, καθιστώντας την Ελλάδα τον αδιαμφισβήτητο κόμβο logistics της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ναυτιλία και Άμυνα: Οι Κρυφοί Άσοι
Η ελληνική εμπορική ναυτιλία, η ισχυρότερη στον κόσμο, αποτελεί τον φυσικό σύμμαχο της Ινδίας. Καθώς η ινδική οικονομία θα εξάγει όλο και περισσότερα αγαθά, τα ελληνικά πλοία θα είναι αυτά που θα τα μεταφέρουν στα πέρατα της οικουμενης.
Παράλληλα, η αμυντική συνεργασία ενισχύεται διαρκώς. Κοινές ασκήσεις μεταξύ της Πολεμικής Αεροπορίας και του Ναυτικού των δύο χωρών διεξάγονται πλέον τακτικά, στέλνοντας μήνυμα σταθερότητας. Η Ινδία βλέπει στην Ελλάδα έναν εταίρο που κατανοεί τις προκλήσεις ασφαλείας και σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, αρχές που και το Νέο Δελχί προασπίζεται στον Ινδο-Ειρηνικό.