Το χαμηλό προφίλ των μέσων ενημέρωσης που επέλεξε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου για την επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον ήταν μια στρατηγική απόφαση, όχι μια ιδιοτροπία. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σχεδόν σε σιωπή των μέσων ενημέρωσης, χωρίς περιττές τελετές και χωρίς καμία προσπάθεια δημιουργίας εικόνας νίκης για τις κάμερες. Σε μια πραγματικότητα όπου οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν βρίσκονται σε ένα ευαίσθητο στάδιο, οποιαδήποτε δημόσια δήλωση θα μπορούσε να κλείσει πόρτες και να δυσκολέψει την κίνηση και των δύο πλευρών. Η σιωπή εξυπηρετούσε και τους δύο ηγέτες – αλλά για διαφορετικούς λόγους.
Ο Τραμπ ήθελε να δείξει ότι είχε τον έλεγχο. Στη δήλωσή του μετά τη συνάντηση, τόνισε την επιθυμία του να εξαντλήσει τις συνομιλίες με την Τεχεράνη και να δει αν θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία, αλλά φρόντισε να αφήσει στο παρασκήνιο την πιθανότητα ότι αυτό δεν θα πετύχει. Δεν παρουσιάστηκε κανένας στόχος, δεν ορίστηκε ημερομηνία, δεν δόθηκαν λεπτομέρειες που θα τον υποχρέωναν να συνεχίσει με κάθε κόστος. Με αυτόν τον τρόπο, αφήνει στον εαυτό του ελευθερία δράσης: να συνεχίσει να μιλάει, να σκληραίνει τις θέσεις του, να σταματά μόλις αποφασίσει – και να επιρρίπτει την ευθύνη στους Ιρανούς εάν αποδειχθεί ότι οι διαπραγματεύσεις καταρρέουν. Από την άποψή του, ο ίδιος ο έλεγχος της διαδικασίας δεν είναι λιγότερο σημαντικός από τα αποτελέσματά της.
Ο Νετανιάχου ήρθε για έναν εντελώς διαφορετικό λόγο: για να επηρεάσει τη δομή της συμφωνίας, εάν υπογραφεί, και όχι μόνο το χρονοδιάγραμμά της. Η ακολουθία των συναντήσεων – με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ το βράδυ, με τον Υπουργό Εξωτερικών Ρούμπιο το πρωί και στη συνέχεια με τον Τραμπ – δεν φαινόταν σαν μια περιοδεία ευγενείας. Σκοπός της ήταν να χαρτογραφήσει τα κέντρα εξουσίας γύρω από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Δεν υπάρχει ενιαία θέση στην Ουάσινγκτον. Κάποιοι πιστεύουν ότι μπορεί να επιτευχθεί μια σκληρή συμφωνία που θα αποτελούσε διπλωματικό επίτευγμα, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι οι Ιρανοί θα προσπαθήσουν να κερδίσουν χρόνο και να παίξουν με τις εσωτερικές διαιρέσεις στην κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός δεν είναι αποφασιστικός σε αυτή τη συζήτηση. προσπαθεί να εισαγάγει την ισραηλινή οπτική γωνία σε αυτήν, ώστε να ακούγεται φυσική στο αμερικανικό αυτί.
Η ουσιαστική συζήτηση δεν αφορά την ύπαρξη συνομιλιών, αλλά τα όριά τους. Στην Ιερουσαλήμ, το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων θεωρείται βασική προϋπόθεση. Μια συμφωνία που ασχολείται μόνο με το πυρηνικό ζήτημα και αφήνει τους πυραύλους εκτός πλαισίου θα μπορούσε να δημιουργήσει μια πραγματικότητα στην οποία το Ιράν παρουσιάζεται ως να έχει σταματήσει την βόμβα, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να χτίζει την ικανότητα που πραγματικά απειλεί το Ισραήλ και τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή. Για το Ισραήλ, αυτό δεν είναι ζήτημα θεωρητικής ισορροπίας αλλά χρόνου αντίδρασης και περιορισμένου περιθωρίου σφάλματος. Στην Ουάσιγκτον, η εικόνα είναι διαφορετική. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εξοικειωμένες στην αντιμετώπιση βαλλιστικών απειλών μέσω συστημάτων αποτροπής και άμυνας. Εξ ου και το κενό.
Στην Τεχεράνη, η αντίθεση στη συμπερίληψη των πυραύλων δεν είναι απλώς τακτική. Η διάταξη πυραύλων αποτελεί πυλώνα της ιρανικής αποτροπής και ταυτόχρονα πηγή δύναμης για τους Φρουρούς της Επανάστασης. Η αποκήρυξη της θα άγγιζε την καρδιά της εσωτερικής ισορροπίας δυνάμεων. Η κατακερματισμένη δομή της Ισλαμικής Δημοκρατίας – πολλαπλά κέντρα εξουσίας, ανεξάρτητοι μηχανισμοί ασφαλείας, οικονομικά συμφέροντα – καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση του ποιος θα φέρει την ευθύνη για την εφαρμογή κάθε δέσμευσης. Η ανησυχία στην Ιερουσαλήμ δεν επικεντρώνεται μόνο στην ίδια τη συμφωνία, αλλά και στην επόμενη μέρα: ποιος θα επιβλέπει, ποιος θα επιθεωρεί και τι θα συμβεί όταν ανακαλυφθεί μια εξαίρεση.
Δεν υπάρχει ομοφωνία ούτε εντός του Ισραήλ. Κάποιοι πιστεύουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα παράσχει στο ιρανικό καθεστώς μια οικονομική και πολιτική σανίδα σωτηρίας, ενισχύοντάς το εκ των έσω και επιτρέποντάς του να επανεπενδύσει σε πυραύλους και στα περιφερειακά του παρακλάδια. Άλλοι προειδοποιούν να μην σκεφτόμαστε ότι τα στρατιωτικά αντίποινα θα φέρουν μια σαφή λύση. Μια επίθεση θα μπορούσε να βλάψει τις υποδομές και να επιτύχει προσωρινή αποτροπή, αλλά θα μπορούσε επίσης να ενώσει την ιρανική κοινωνία γύρω από την ηγεσία και να ανοίξει κύκλους αντίδρασης σε άλλους τομείς. Η εμπειρία δείχνει ότι η περιοχή αντιδρά γρήγορα και μερικές φορές απροσδόκητα.
Ο Νετανιάχου γνωρίζει ότι η απόφαση θα ληφθεί στην Ουάσινγκτον. Υπάρχουν σκέψεις γύρω από τον Τραμπ που εκτείνονται πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή – από την Ουκρανία μέχρι τον Ινδο-Ειρηνικό χώρο. Γι’ αυτό επέλεξε μια προσεκτική γραμμή. Δεν θέλει να εκληφθεί ως υπαγορευτής των βημάτων του Αμερικανού προέδρου, ούτε θέλει να δώσει στους αντιπάλους του Τραμπ έναν λόγο να ισχυριστούν ότι το Ισραήλ πιέζει για πόλεμο. Η απόφαση να αποφευχθεί μια ευρεία αντιπροσωπεία ασφαλείας ταιριάζει επίσης σε αυτήν την προσέγγιση. Το ισραηλινό μήνυμα δόθηκε σε κλειστές συνομιλίες, χωρίς να δημιουργηθούν εικόνες που προκαλούν πρόωρη ερμηνεία.
Το ζήτημα της Γάζας τέθηκε στο επίκεντρο της επίσκεψης, αν και δεν τέθηκε στο επίκεντρο. Ο Τραμπ ανέφερε την «πρόοδο στη Γάζα και την περιοχή» και ο Λευκός Οίκος διερευνά διάφορες ιδέες για διεθνείς μηχανισμούς σταθεροποίησης. Για τον Νετανιάχου, αυτό είναι ένα ευαίσθητο πεδίο στο εσωτερικό. Οποιαδήποτε πρακτική ρύθμιση απαιτεί σύνθετες πολιτικές αποφάσεις. Επομένως, η Γάζα παρέμεινε στο παρασκήνιο – όχι αρνήθηκε, αλλά ούτε τονίστηκε.
Το άμεσο αποτέλεσμα της επίσκεψης δεν παρέχει έναν δραματικό τίτλο, αλλά είναι σημαντικό. Ο Νετανιάχου βρέθηκε μέσα σε μια διαδικασία που διαμορφώνεται σε πραγματικό χρόνο, όχι έξω από αυτήν. Όσο η διατύπωση των συμφωνιών είναι ανοιχτή σε αλλαγές, έχει την ευκαιρία να επηρεάσει τα όριά της. Εάν η ισραηλινή απαίτηση να συμπεριληφθούν οι πυραύλοι εισχωρήσει στον αμερικανικό ορισμό μιας σωστής συμφωνίας, η επίσκεψη θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα σημαντικό βήμα. Εάν παραμείνει εκτός του πλαισίου, το Ισραήλ θα αναγκαστεί να αποφασίσει πώς να ενεργήσει απέναντι σε μια ρύθμιση που θα αντιμετωπίσει ένα μέρος της απειλής και θα αφήσει ένα άλλο μέρος να κρέμεται στον αέρα.
Η επιλογή να παραμείνει σιωπηλό δεν οφειλόταν σε δισταγμό, αλλά μάλλον στην κατανόηση ότι η πραγματική συζήτηση λαμβάνει χώρα μακριά από τις κάμερες. Οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται σε ομιλίες αλλά σε ρήτρες, σε εκτιμήσεις πληροφοριών, σε συνομιλίες που δεν καταγράφονται. Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν εάν η διπλωματία θα διαμορφωθεί σε ένα πλαίσιο που είναι αρκετά ευρύ στα μάτια της Ιερουσαλήμ ή εάν θα αποδειχθεί ένας στενός συμβιβασμός που αφήνει ανοιχτά ερωτήματα. Μέχρι τότε, οι δύο ηγέτες συνεχίζουν να βαδίζουν προσεκτικά σε ένα ευαίσθητο τραπέζι, όπου κάθε εμφανές βήμα βασίζεται σε όσα ειπώθηκαν σε μια κλειστή αίθουσα.