Διακαής πόθος της Τουρκίας είναι μεταξύ άλλων το πρόγραμμα SAFE και αυτό διεφάνη και από την τοποθέτηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά τις κοινές δηλώσεις με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη έπειτα από τη συνάντηση των δύο ηγετών σήμερα στην Άγκυρα.
«Η Τουρκία και η Ελλάδα, δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, αντιμετωπίζουν πολυάριθμες εξελίξεις που απειλούν την ασφάλεια και τη σταθερότητά τους. Ως Τουρκία, πιστεύουμε ότι η συμμετοχή μας στις πρόσφατες αμυντικές πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν στην Ευρώπη είναι προς το κοινό μας συμφέρον», είπε χαρακτηριστικά σε μια αποστροφή του λόγου του ο Τούρκος πρόεδρος.
Τα ελληνικά μηνύματα στην Τουρκία για το SAFE
H ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι η Τουρκία δεν έχει θέση στο πρόγραμμα SAFE όσο υφίσταται το casus belli, του οποίου την άρση ζήτησε σήμερα από τον Τούρκο πρόεδρο ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Κατά καιρούς ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η Ελλάδα δεν θα συναινέσει ώστε η Τουρκία να συμμετάσχει στο πρόγραμμα SAFE όσο διατηρεί το “casus belli” και συνεχίζει να αμφισβητεί την κυριαρχία ελληνικών νησιών. Τόνισε ότι μια χώρα που απειλεί με πόλεμο κράτος-μέλος της ΕΕ δεν μπορεί να συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά αμυντικά σχήματα.
Στο ίδιο μήκος κύματος και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Η εκπρόσωπος του υπουργείου, Λάνα Ζωχίου έχει διαμηνύσει ότι η Ελλάδα θα ασκήσει βέτο και δεν θα αποδεχθεί την Τουρκία στο SAFE όσο ισχύει η casus belli.
Tι είναι το πρόγραμμα SAFE
Το πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe) είναι ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ, εγκεκριμένο το 2025, ύψους 150 δισ. ευρώ, που δανείζει σε κράτη μέλη για κοινές αμυντικές προμήθειες, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, την ετοιμότητα και καλύπτοντας κενά, μέσω επενδύσεων σε πυρομαχικά, αεράμυνα, drones και τεχνολογίες αιχμής.
Στοχεύει στη μείωση κόστους, τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας και την υποστήριξη της Ουκρανίας, με ευνοϊκούς όρους δανεισμού (χαμηλότερο κόστος λόγω της ισχυρής πιστοληπτικής ικανότητας της ΕΕ). Βασικά Χαρακτηριστικά του SAFE:
- Σκοπός: Ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας (ΕΒΤΒΑ).
- Χρηματοδότηση: Δανεισμός από την ΕΕ (έως 150 δισ. €) με ευνοϊκά επιτόκια και όρους, απαλλάσσοντας τα κράτη από υψηλό αρχικό κόστος.
- Στόχοι Προτεραιότητας: Επικέντρωση σε κρίσιμες ανάγκες (πυρομαχικά, αντιαεροπορική άμυνα, drones, τεχνητή νοημοσύνη, διάστημα).
- Διαδικασία: Τα κράτη μέλη υποβάλλουν σχέδια για συγκεκριμένα προγράμματα, όπως έκανε η Ελλάδα με έξι προτάσεις.
- Ευρωπαϊκός Χαρακτήρας: Προϋποθέτει κυρίως συμμετοχή ευρωπαϊκών εταιρειών και Ουκρανίας, με περιορισμένη συμμετοχή τρίτων χωρών.
- Επίδραση: Βοηθά τα κράτη να ξεπεράσουν οικονομικές δυσκολίες για επενδύσεις και στηρίζει μακροπρόθεσμα την αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ.
Το SAFE αποτελεί τον πρώτο πυλώνα του «ReArm Europe Plan», ενός ευρύτερου σχεδίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αύξηση των αμυντικών δαπανών.