Το νησί Χαργκ, μια μικρή κοραλλιογενή λωρίδα γης στον βόρειο Περσικό Κόλπο, μετατράπηκε αργά το βράδυ της Παρασκευής στο απόλυτο επίκεντρο της παγκόσμιας γεωπολιτικής σκακιέρας.
Παρά το γεγονός ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπαίνει στην τρίτη εβδομάδα της, το Χαργκ παρέμενε μέχρι πρότινος στο απυρόβλητο, την ώρα που άλλες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της περιοχής παραδίδονταν στις φλόγες.
Η ξαφνική στοχοποίησή του από τις αμερικανικές δυνάμεις, όπως επιβεβαιώθηκε από το οπτικό υλικό που δημοσιοποίησε ο Ντόναλντ Τραμπ, δεν αποτελεί μια τυχαία στρατιωτική επιλογή, αλλά μια σαφή δήλωση προθέσεων από πλευράς ΗΠΑ.
Ο οικονομικός πνεύμονας της Τεχεράνης
Η σημασία του νησιού δεν κρύβεται στο μέγεθός του, αλλά στη μοναδική του λειτουργικότητα. Το Χαργκ αποτελεί τον πυρήνα της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, καθώς από τις εγκαταστάσεις του διακινείται περίπου το 90% με 95% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας. Με δυναμική φόρτωσης που μπορεί να αγγίξει τα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, οποιαδήποτε δυσλειτουργία σε αυτόν τον κόμβο μεταφράζεται αυτόματα σε πιθανή οικονομική παράλυση για το καθεστώς. Για την κυβέρνηση Τραμπ, το Χαργκ δεν είναι απλώς ένας στόχος, ίσως να είναι ο μοχλός για την εφαρμογή της πολιτικής της «μέγιστης πίεσης» στην πιο ακραία μορφή της.
Σύμφωνα με τον Jan van Eck, CEO της VanEck Funds, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να ακολουθεί ένα γνώριμο «σχέδιο δράσης», παρόμοιο με εκείνο που εφαρμόστηκε στη Βενεζουέλα. Στόχος είναι ο οικονομικός στραγγαλισμός μέσω του ελέγχου των πηγών εσόδων. Το Χαργκ χαρακτηρίζεται ως το απόλυτο «σημείο πνιγμού» (choke point), καθώς η γεωγραφική του θέση επιτρέπει τον πλήρη έλεγχο των ροών ενέργειας προς τις διεθνείς αγορές. Κι όμως, η στρατηγική αυτή εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία, αφού οι αγορές αντιδρούν ήδη με βίαιες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου.
Το δίλημμα της κατοχής και το ρίσκο του αυτοσαμποτάζ
Μετά τα αεροπορικά χτυπήματα στο νησί αλλά και την επερχόμενη άφιξη 2500 πεζοναυτών στον Περσικό κολπο, η συζήτηση για μια ενδεχόμενη αμερικανική κατάληψη του νησιού που είχε ξεκινήσει τις προηγούμενες ημέρες στους κύκλους των αναλυτών επανέρχεται στο επίκεντρο. Ο Petras Katinas από το ινστιτούτο RUSI επισημαίνει ότι η κατοχή του Χαργκ θα προσέφερε στην Ουάσιγκτον έναν πανίσχυρο μοχλό πίεσης, καθώς θα έκοβε οριστικά τη «γραμμή ζωής» της Τεχεράνης. Μια τέτοια κίνηση θα πρόσφερε στα αμερικανικά στρατεύματα ένα φυσικό οχυρό απέναντι στο ηπειρωτικό Ιράν, αποτελώντας ταυτόχρονα μια τεράστια επικοινωνιακή νίκη για τον Τραμπ.
Ωστόσο, ο Marc Gustafson, πρώην στέλεχος του Λευκού Οίκου, προειδοποιεί για τη μειονεκτήματα αυτής της στρατηγικής. Το Ιράν, βλέποντας τον έλεγχο του νησιού να χάνεται, θα μπορούσε να προχωρήσει σε «αυτοσαμποτάζ», καταστρέφοντας τους αγωγούς που τροφοδοτούν το νησί από την ενδοχώρα. Την ίδια ώρα, ο αναλυτής Tamas Varga της PVM τονίζει ότι ακόμη και υπό αμερικανική κατοχή, το νησί θα παρέμενε εξαιρετικά ευάλωτο σε επιθέσεις με drones και πυραύλους από το ιρανικό έδαφος. Σε μια έκταση τόσο περιορισμένη, δεν υπάρχουν σημεία για να κρυφτεί ή να οχυρωθεί κανείς αποτελεσματικά.
Από πλευράς τους οι Ιρανοί σήκωσαν το γάντι Τραμπ. Και δήλωσαν ότι εάν πειραχθούν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού, θα μετατρέψουν σε στάχτη όσες υποδομές σχετίζονται με αμερικάνικα συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή του κόλπου.
Μια λεπτή ισορροπία τρόμου
Η πρόσφατη επίθεση κατά της αεροπορικής βάσης και των αμυντικών συστημάτων στο Χαργκ δείχνει ότι οι ΗΠΑ προτιμούν προς το παρόν την εξουδετέρωση της στρατιωτικής προστασίας του νησιού παρά την ολοκληρωτική καταστροφή των υποδομών του. Είναι μια τακτική που αφήνει περιθώριο διαπραγμάτευσης, αλλά και μια σαφής απειλή: αν το Ιράν επιχειρήσει να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, το «στολίδι» του Περσικού Κόλπου θα πάψει να υφίσταται ως παραγωγική μονάδα.
Η κατάσταση περιπλέκεται από τις αναφορές για εκρήξεις σε ιρανικά πλοία και πλήγματα σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με τα δεδομένα, η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο τον έλεγχο εδαφών, αλλά τον έλεγχο της παγκόσμιας ενεργειακής ροής. Το Χαργκ, αυτό το μικρό κομμάτι γης, κρατά πλέον στα «χέρια» του την τύχη της ιρανικής οικονομίας και, σε μεγάλο βαθμό, την ισορροπία των διεθνών τιμών ενέργειας.
Το Ιράν απειλεί να κάνει στάχτη πετρελαϊκές και ενεργειακές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ
Με την απειλή πως θα κάνουν «στάχτη» πετρελαϊκές και ενεργειακές εγκαταστάσεις οι οποίες συνδέονται με τις ΗΠΑ, απάντησε στον Ντόναλντ Τραμπ το Ιράν λίγο αφότου o Αμερικανός πρόεδρος απείλησε για ισχυρά πλήγματα στη νήσο Χαργκ.
Ιρανικά μέσα μεταδίδουν πως ο εκπρόσωπος του κεντρικού γενικού επιτελείου της Χαράμ αλ Ανμπιγιά, -που υπάγεται στους Φρουρούς της Επανάστασης- απείλησε τον Ντόναλντ Τραμπ πως αν κλιμακώσει την επίθεση και βομβαρδίσει το νησί Χαργκ, θα στοχεύσει στην οικονομία των ΗΠΑ βομβαρδίζοντας εγκαταστάσεις πετρελαίου και ενέργειας στη Μέση Ανατολή.
«Όλες οι πετρελαϊκές, οικονομικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις που ανήκουν εν μέρει ή συνεργάζονται με τις ΗΠΑ θα καταστραφούν αμέσως και θα γίνουν στάχτες», ανέφερε συγκεκριμένα.
Λίγες ώρες μετά, οι ΗΠΑ βομβάρδισαν με Stealth B-2 το νησί, που θεωρείται η «καρδιά» του ιρανικού πετρελαίου. Ιρανικά μέσα μεταδίδουν πως δεν προκλήθηκαν ζημιές στις εγκαταστάσεις.