Στο χείλος μιας νέας ενεργειακής κρίσης, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η προηγούμενη, βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών.
Ενώ οι πολίτες σε χώρες της ΕΕ, όπως στην Ελλάδα, μαστίζονται ακόμη από «φουσκωμένους» λογαριασμούς και σταθερά υψηλό πληθωρισμό και σε βιομηχανικές χώρες καταγράφεται εξασθένιση της παραγωγής εξαιτίας του ενεργειακού κόστους, το ευρωπαϊκό μπλοκ βρίσκεται αντιμέτωπο με τον κίνδυνο ενός νέου – και μάλιστα παρατεταμένου – ράλι στις τιμές του φυσικού αερίου, σημειώνει το Bloomberg.
Εξαντλούνται τα αποθέματα φυσικού αερίου
Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, τα αποθέματα φυσικού αερίου στις αποθήκες της ΕΕ εξαντλούνται ραγδαία αυτόν τον χειμώνα. Και όσο τα αποθέματα μειώνονται, τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος της αναπλήρωσής τους.
Οι τιμές για το καλοκαίρι είναι τόσο ακριβές που είναι πρακτικά ασύμφορο για μεγάλες ενεργειακές εταιρείες να προχωρήσουν σε αγορά για να συμπληρώσουν το έλλειμμα στις δεξαμενές καυσίμων. Αυτό σημαίνει πως θα απαιτηθεί η παρέμβαση από τις κυβερνήσεις, εκτιμά το δημοσίευμα του Bloomberg. Όπως ανέφερε και δημοσίευμα των Financial Times, η Κομισιόν εξετάζει το ενδεχόμενο να επαναλειτουργήσει ένα πλαφόν στην τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου, το οποίο έληξε στις 31 Ιανουαρίου.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το φυσικό αέριο εκτινάχθηκαν έως και 5,4% στις αρχές της εβδομάδας, στα 58,75 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2023. Μηνιαία η μεταβολή είναι στο 16,7% ενώ σε σχέση με πέρυσι οι τιμές είναι αυξημένες κατά 121%.
Ανέτοιμη η ΕΕ για «πράσινη» μετάβαση και απεξάρτηση από Ρωσία
Μια ακόμη κρίσιμη πτυχή της διαφαινόμενης κρίσης είναι πως η στροφή της Ευρώπης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και κυρίως στην αιολική έχει δημιουργήσει ένα λειτουργικό ζήτημα. Τα αποθέματα πρέπει να παραμένουν σε υψηλό επίπεδο καθώς οι υποδομές είναι ακόμη περιορισμένες και ο άνεμος είναι μια «διακοπτόμενη» πηγή ενέργειας.
ADVERTISING
Στις «πράσινες» πηγές, η παραγωγή ενέργειας εξαρτάται από τις διαθέσεις του καιρού. Φέτος οι ημέρες με περιορισμένους ανέμους ήταν περισσότερες. Αυτό σε συνδυασμό με ελαφρώς ψυχρότερο καιρό, που μεταφράζεται σε αύξηση της ζήτησης, αλλά και την απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου εξαιτίας της απόφαση τους Βολοντίμιρ Ζελένσκι να τερματίσει τη ροή μέσω Ουκρανίας από τις αρχές του έτους, αναγκάζουν πολλές χώρες να στραφούν στην αξιοποίηση των αποθεμάτων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Bloomberg, τα αποθέματα της Ευρώπης βρίσκονται πλέον κάτω από το μισό, στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2022. «Η ταχεία εξάντλησή τους υπογραμμίζει την αδυναμία του εφοδιασμού της Ευρώπης», δήλωσε ο αναλυτής του Bloomberg Intelligence, Πατρίσιο Άλβαρεζ.
«Η απώλεια του μεγαλύτερου μέρους της ρωσικής προσφοράς τα τελευταία τρία χρόνια έκανε τις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου πιο επιρρεπείς σε κλυδωνισμούς τιμών λόγω των βραχυπρόθεσμων διακοπών από τις ΑΠΕ, της αύξησης της ζήτησης LNG στην Ασία και τις αλλαγές στον καιρό», συμπλήρωσε.
Εν τω μεταξύ, η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί κατά 17% αυτόν τον μήνα σε σχέση με ένα χρόνο πριν, λόγω της οικιακής και εμπορικής ζήτησης. Και ο χειμώνας δεν έχει ακόμη τελειώσει: Η Βορειοδυτική Ευρώπη προετοιμάζεται για χαμηλές θερμοκρασίες τις επόμενες ημέρες, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω τη ζήτηση για ενέργεια θέρμανσης, εξαντλώντας περαιτέρω τα αποθέματα και δίνοντας νέα ώθηση στο ράλι τιμών.
«Ο κίνδυνος να εισέλθει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην άνοιξη με πολύ χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου έχει αυξηθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες», δήλωσε ο Αρνί Λόχμαν Ράσμουσεν, επικεφαλής αναλυτής της Global Risk Management. «Όχι μόνο οι τιμές για τους επόμενους μήνες έχουν εκτοξευθεί, αλλά έχουμε δει και αύξηση στις ημερολογιακές τιμές 2026–2027».
Ο «τυφώνας» Τραμπ και οι δασμοί
Η τρίτη κρίσιμη πτυχή είναι η αβεβαιότητα που έχει προκληθεί από τις πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ. Οι έμποροι στην ΕΕ παρακολουθούν στενά τον αντίκτυπο των αμερικανικών δασμών και των πιθανών αντιποίνων, οι οποίες θα μπορούσαν να καταστήσουν ακριβότερες τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η προσοχή έχει στραφεί επίσης και στις συζητήσεις σχετικά με την προμήθεια από τη Ρωσία καθώς ορισμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης εξακολουθούν να υποστηρίζουν την επανεκκίνηση της ροής του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας. «Όσο περισσότερο οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν υψηλές, τόσο πιο πιθανή είναι η επιστροφή στις ροές φυσικού αερίου από τη Ρωσία, με κάποιον τρόπο, μέσω της Ουκρανίας», δήλωσε η Φλόρενς Σμίτ, υπεύθυνη για την ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική στη Rabobank .