Ρεκόρ πενταετίας στις παραβιάσεις των εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο από την Τουρκία καταγράφηκε το 2025, το υψηλότερο μετά το 2020 και τη διπλή κρίση στον Έβρο και στο νοτιοανατολικό Αιγαίο με το «Oruc Reis».
Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΑΖΑΝΙΤΗ – ΠΗΓΗ: Realnews
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμυνας, η Τουρκία φαίνεται να έχει εγκαταλείψει την πολιτική των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, παρά τις ζυμώσεις που γίνονται αυτή την περίοδο ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Αγκυρα.
Χαρακτηριστικότερα όλων είναι τα συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία που αφορούν τα «Θαλάσσια συμβάντα του 2025», τα οποία είναι μια… ανάσα από τα 3.000. Για την ακρίβεια, βάσει των στοιχείων του ΓΕΕΘΑ, καταγράφηκαν συνολικά 2.988 παραβιάσεις των εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο κατά το περασμένο έτος.
Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι καμία από αυτές τις παραβιάσεις δεν αφορά τα τουρκικά αλιευτικά σκάφη, τα οποία, ως γνωστόν, σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους εισέρχονται σε ελληνική θαλάσσια περιοχή. Ολα τα θαλάσσια συμβάντα με παραβιάσεις των Εθνικών Χωρικών Υδάτων (ΕΧΥ) αφορούν αποκλειστικά τη δραστηριότητα του τουρκικού πολεμικού ναυτικού και κυρίως της τουρκικής ακτοφυλακής. Για να γίνει αντιληπτή η αυξανόμενη τουρκική προκλητικότητα, το 2024 σημειώθηκαν 2.499 παραβιάσεις των ΕΧΥ, το 2023 σημειώθηκαν 1.642, το 2022 σημειώθηκαν 1.581, για το 2021 καταγράφηκαν 2.085 και το 2020 -τη χρονιά που οι δύο χώρες έφτασαν μια ανάσα από την κρίση- σημειώθηκαν 3.217.
Το ΓΕΕΘΑ έχει διαβιβάσει αρμοδίως τα στοιχεία στο υπουργείο Εξωτερικών και αυτό διότι, όπως φαίνεται, η αύξηση των παραβιάσεων των ελληνικών χωρικών υδάτων δείχνει για μία ακόμη φορά πως, στο πλαίσιο του ανυπόστατου και αλυτρωτικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» η Τουρκία επιμένει να εφαρμόζει επί του πεδίου τις διεκδικήσεις της, επιχειρώντας να δημιουργήσει νέα δεδομένα. Αλλωστε, όπως φαίνεται, η Αγκυρα επιθυμεί να συνεχίσει την ίδια τακτική και φέτος, καθώς στις αρχές του 2026 τουρκικό σκάφος παρενόχλησε ελληνικό πλοίο πόντισης οπτικών ινών στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αστυπάλαιας και Νάξου.
Πέριξ των Ιμίων
Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, τα σημεία όπου έχουν καταγραφεί οι περισσότερες παραβιάσεις από τουρκικά πλοία του λιμενικού και του πολεμικού ναυτικού είναι πέριξ των Ιμίων και της Καλόλιμνου, στο Αγαθονήσι, στο Φαρμακονήσι και στη Ζουράφα. Στις ίδιες περιοχές επιχειρεί και το ελληνικό Λιμενικό Σώμα, κυρίως εξαιτίας της παράνομης δραστηριότητας των τουρκικών αλιευτικών σκαφών, με τα περιστατικά που αφορούν τους Τούρκους αλιείς -ειδικά τους προηγούμενους μήνες- να έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Οι Τούρκοι προσπαθούν να επιβάλουν στο Αιγαίο μια διαφορετική πραγματικότητα από αυτή που ισχύει βάσει των διεθνών συνθηκών. Ετσι, σε μια προσπάθεια αμφισβήτησης της εθνικής μας κυριαρχίας, σε αρκετές περιπτώσεις μέσα στο 2025, όταν τα ελληνικά πλοία πραγματοποιούσαν εργασίες, όπως η πόντιση καλωδίων ηλεκτρικής διασύνδεσης ή οπτικών ινών, τα τουρκικά προσέγγιζαν και εξέπεμπαν συνεχώς μηνύματα διά ασυρμάτου για κάθε δραστηριότητα που ελάμβανε χώρα. Σε αυτά τα μηνύματα επαναλαμβανόταν ο ανυπόστατος ισχυρισμός ότι πρέπει να λαμβάνονται σχετικές άδειες από την τουρκική υδρογραφική υπηρεσία για οποιαδήποτε δραστηριότητα ή εργασία στο Αιγαίο, καθώς, όπως υποστηρίζει η Αγκυρα, η συγκεκριμένη περιοχή αποτελεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Η τουρκική προκλητικότητα από θαλάσσης στο Αιγαίο άρχισε να εντείνεται μετά τον Φεβρουάριο του 2024, οπότε και άρχισε να ακυρώνεται διαδοχικά η προγραμματισμένη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Αγκυρα. Τότε, το τουρκικό πολεμικό ναυτικό προσπάθησε στην ουσία να δημιουργήσει σκηνικό κρίσης στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κάσου, με αφορμή τις έρευνες που γίνονταν εκεί για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο και το Ισραήλ. Η τακτική αυτή συνεχίστηκε κυρίως μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2025, με τα τουρκικά πλοία να φτάνουν ακόμα και στη θαλάσσια περιοχή βόρεια του Ηρακλείου Κρήτης.
Οι περισσότερες παραβιάσεις, όμως, γίνονται όχι από πλοία του πολεμικού ναυτικού της γειτονικής χώρας, αλλά από την τουρκική ακτοφυλακή στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Αγαθονησίου και Ιμίων.
Οπως αναφέρει το ΓΕΕΘΑ, βάσει της επίσημης θέσης του υπουργείου Εξωτερικών η Ελλάδα το 1936 (Α.Ν. 230/1936), καθόρισε αιγιαλίτιδα ζώνη εύρους 6 ν.μ. χωρίς να θίγονται ισχύουσες διατάξεις που αφορούν ειδικές περιπτώσεις και ορίζουν εύρος μεγαλύτερο ή μικρότερο των 6 ν.μ. Η επιφύλαξη αυτή παρέπεμπε στο Π.Δ. του 1931, που καθόριζε την αιγιαλίτιδα ζώνη εύρους 10 ν.μ. για τους σκοπούς της αεροπορίας και αστυνόμευσης αυτής. Η Ελλάδα, βάσει του άρθρου 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (Montego Bay, 1982), το οποίο αποτελεί παράλληλα και εθιμικό δίκαιο, δικαιούται να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της μέχρι τα 12 ν.μ.
Ωστόσο, όπως είναι γνωστό, η Τουρκία με ομόφωνο ψήφισμα της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης (8/6/1995) απειλεί με πόλεμο την Ελλάδα σε περίπτωση επέκτασης της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης πέραν των 6 ν.μ. (causus belli). Ας σημειωθεί ότι η Τουρκία έχει ήδη επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της στα 12 ν.μ. στον Εύξεινο Πόντο και στη Μεσόγειο.