”Η Ελλάδα κήρυξε με παράνομο τρόπο Σχεδιασμό Θαλάσσιων Περιοχών στο Αιγαίο. Η Τουρκία αντέδρασε έντονα στην πειρατική κίνηση της Ελλάδας. Ειδικοί έχουν αξιολογήσει αυτή την κίνηση της Ελλάδας. Εμπειρογνώμονες που τόνισαν ότι αυτό το βήμα της Ελλάδας είναι παράνομο, δήλωσαν ότι ένα βήμα που θα μπορούσε να επηρεάσει τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ προήλθε από την Ελλάδα σε μια περίοδο που συζητείται ένα νέο ευρωπαϊκό πρότυπο ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας.
Οι ειδικοί αξιολόγησαν την παράνομη δήλωση από την Ελλάδα του Χάρτη Σχεδίου Θαλάσσιων Περιοχών στο Αιγαίο Πέλαγος, τον ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή και τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
Ο Καθ. Δρ. Ali Osman Karaoğlu, Μέλος ΔΕΠ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Yalova, έγραψε μια ανάλυση σχετικά με την ακυρότητα του Σχεδίου Χάρτη Θαλάσσιων Περιοχών της Ελλάδας όσον αφορά τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Ο ειδικός, ο οποίος δήλωσε ότι το βήμα της Ελλάδας ήταν παράνομο, είπε ότι αυτή την περίοδο που συζητείται ένα νέο ευρωπαϊκό πρότυπο ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, η Ελλάδα έκανε ένα βήμα που θα μπορούσε να επηρεάσει τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ. Οι ειδικοί, οι οποίοι εξέφρασαν ότι η ΕΕ πρέπει να σταθεί στο πλευρό της Τουρκίας και να σταματήσει να υποστηρίζει τις θέσεις της Ελλάδας, επέστησαν την προσοχή στην εγκατάλειψη αυτής της υποκριτικής στάσης από την ΕΕ και είπαν, «η Ελλάδα τελικά δεν έχει άλλη λύση από την επίτευξη συμφωνίας με την Τουρκία».
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας είναι το ζήτημα των περιοχών δικαιοδοσίας που θα εφαρμοστούν στο Αιγαίο Πέλαγος (Sea of Islands). Σε αυτήν την περίοδο που οι εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) και της Ευρώπης αυξάνονται και συζητείται ένα νέο ευρωπαϊκό πρότυπο ασφάλειας που περιλαμβάνει την Τουρκία, ένα βήμα που θα μπορούσε να επηρεάσει τις σχέσεις Τουρκίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) προήλθε από την Ελλάδα.
Η Ελλάδα δημοσίευσε τον Χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού την Τετάρτη 16 Απριλίου και απηχούσε τις δικές της μονομερείς θέσεις στον χάρτη που δημοσίευσε, αδιαφορώντας για τις τουρκικές θαλάσσιες δικαιοδοσίες. Σύμφωνα με αυτόν τον χάρτη, τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου πελάγους είχαν δικαιοδοσία 12 μιλίων (ναυτικά μίλια), η οποία, αν γινόταν αποδεκτή για όλα τα νησιά, θα σήμαινε ότι πάνω από το 70 τοις εκατό του Αιγαίου Πελάγους θα υπαγόταν στην ελληνική κυριαρχία. Μια τέτοια κατανομή περιορίζει δυσανάλογα τις θαλάσσιες περιοχές που κανονικά θα θεωρούνταν διεθνή ύδατα και περιορίζει την ελευθερία ναυσιπλοΐας που κυριαρχεί στις θάλασσες. Δημιουργεί επίσης ένα άδικο αποτέλεσμα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας όσον αφορά το όφελος από τους πόρους των θαλασσών. Η Ελλάδα θέλει να αυξήσει τα χωρικά της ύδατα, που είναι σήμερα 6 μίλια, σε 12 μίλια με κάθε ευκαιρία.
Μάλιστα, αφού έγινε συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι το ανώτατο όριο των 12 μιλίων που περιλαμβάνεται στη Σύμβαση είναι το «φυσικό της δικαίωμα». Η Τουρκία, από την άλλη, δηλώνει ότι υπάρχουν ελληνικά νησιά στο Αιγαίο πολύ κοντά στην τουρκική ενδοχώρα και ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί στο πλαίσιο μιας συμφωνίας ισότητας που θα συναφθεί μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, όπως φαίνεται και σε άλλα παραδείγματα σε όλο τον κόσμο. Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας και αντιτίθεται επίμονα στην εφαρμογή χωρικών υδάτων μήκους 12 μιλίων στο Αιγαίο πριν και μετά τη Σύμβαση προκειμένου να αποτραπεί ο σχηματισμός ενός περιφερειακού εθιμικού δικαίου στο Αιγαίο Πέλαγος.
Το 1995, η Τουρκία πήρε την απόφαση που είναι γνωστή ως «casus belli» στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση (TBMM) κατά της απόφασης της Ελλάδας «ότι μπορούσαν να αυξήσουν τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια». Αντίστοιχα, η Συνέλευση εξουσιοδότησε την Τουρκική Κυβέρνηση να λάβει κάθε είδους μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών μέτρων, εάν η Ελλάδα αυξήσει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια. Να σημειωθεί ότι και η Τουρκία έχει αυτή τη στιγμή εφαρμογή χωρικών υδάτων 6 μιλίων στο Αιγαίο Πέλαγος. Η Ελλάδα κατά καιρούς έφερε τον στόχο των 12 μιλίων με πολιτικές δηλώσεις ή χάρτες και σχέδια, αλλά δεν μπόρεσε να τον εφαρμόσει.
Η διάταξη της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τα χωρικά ύδατα είναι κανόνας του εθιμικού διεθνούς δικαίου και το ανώτατο όριο των χωρικών υδάτων μπορεί να είναι το πολύ 12 μίλια. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα 12 μίλια είναι το ανώτατο όριο και τα κράτη μπορούν να καθορίσουν ένα κατώτερο όριο χωρικών υδάτων ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των θαλασσών. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση το ανώτατο όριο δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 12 μίλια. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως ισχυρίζεται η Ελλάδα, η Σύμβαση δεν παρέχει αυτόματα το δικαίωμα στα 12 μίλια, αλλά επιτρέπει επεκτάσεις έως και 12 μιλίων εφόσον συντρέχουν οι κατάλληλες συνθήκες.
Σήμερα, πολλές πολιτείες δεν εφαρμόζουν το όριο των 12 μιλίων επειδή παραβιάζει τα δικαιώματα άλλων παράκτιων κρατών και καθορίζουν ένα χαμηλότερο όριο χωρικών υδάτων. Επιπλέον, η Τουρκία ήταν πάντα αντίθετη στον κανόνα των 12 μιλίων όσον αφορά το Αιγαίο Πέλαγος σύμφωνα με τον κανόνα της επίμονης αντίρρησης, που είναι ήδη καθιερωμένος κανόνας στο διεθνές δίκαιο, και απέτρεπε τη διαμόρφωση ενός περιφερειακού κανόνα εθιμικού δικαίου. Πράγματι, ένα κράτος που αντιτίθεται και απορρίπτει επίμονα τον σχετικό κανόνα κατά τη διαμόρφωση ενός κανόνα εθιμικού δικαίου δεν δεσμεύεται από αυτόν τον κανόνα. Υπό αυτή την έννοια, η θέση που προβάλλει επίμονα η Ελλάδα ότι «τα χωρικά ύδατα 12 μιλίων είναι δικαίωμα που απορρέει από το διεθνές εθιμικό δίκαιο» δεν ισχύει στο Αιγαίο Πέλαγος. Επιπλέον, και τα δύο κράτη εφαρμόζουν το όριο των 6 μιλίων και άλλα κράτη που χρησιμοποιούν το Αιγαίο Πέλαγος αντιμετωπίζονται επίσης με βάση τα 6 μίλια. Εάν πρόκειται να αναφερθεί ένα περιφερειακό έθιμο, η εφαρμογή 6 μιλίων είναι πιο κατάλληλη για τη δημιουργία περιφερειακού εθιμικού δικαίου.
Μία από τις γενικές αρχές του δικαίου είναι «να μην δυσκολεύεται κάποιος άλλος να ασκήσει τα δικαιώματά του κατά την άσκηση των δικαιωμάτων του». Η Τουρκία υποστηρίζει ότι το θέμα πρέπει να λυθεί με συμφωνία λόγω της ιδιαιτερότητας των χιλιάδων νησιών στο Αιγαίο Πέλαγος. Η Ελλάδα, από την άλλη, δεν έχει συμφωνήσει να κάνει μια τέτοια συμφωνία με την Τουρκία και έχει υπογράψει συμφωνίες θαλάσσιας δικαιοδοσίας με την Ιταλία, την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Επιπλέον, η συμφωνία που έχει υπογράψει με την Αίγυπτο παραβιάζει επίσης τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας. Φυσικά, η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συμφωνία και ως εκ τούτου προστατεύει τα δικά της δικαιώματα. Υπό αυτή την έννοια, ορισμένες συμφωνίες έχουν μετατραπεί ακόμη και σε μειονεκτήματα για την Ελλάδα, επειδή έγιναν χωρίς να ληφθεί υπόψη η Τουρκία.”