Κατά τη διάρκεια υψηλού επιπέδου συνεδρίασης του Council on Foreign Relations στο Manhattan στις 19 Μαΐου, ανώτατοι στρατιωτικοί ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών εξέπεμψαν ένα ξεκάθαρο και ανησυχητικό μήνυμα: οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις βρίσκονται σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι.
Το παγκόσμιο πεδίο μάχης μετασχηματίζεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, καθώς νέες τεχνολογίες, αναδυόμενες αυταρχικές δυνάμεις και κυρίως η ραγδαία στρατιωτική εκσυγχρόνιση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας ανατρέπουν τους γεωστρατηγικούς συσχετισμούς.
«Ξέρουμε ότι πρέπει να αλλάξουμε», προειδοποίησε ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, Gen. Randy A. George.
«Το πεδίο της μάχης μεταβάλλεται το ίδιο γρήγορα με την τεχνολογία που έχετε στην τσέπη σας».
Σε κάθε κλάδο—από το διάστημα έως τη θάλασσα, τον ουρανό μέχρι τους πάγους της Αρκτικής—η κοινή γραμμή ήταν σαφής: αν οι ΗΠΑ δεν προσαρμοστούν άμεσα, διατρέχουν τον κίνδυνο να υποχωρήσουν σε μια νέα εποχή στρατηγικού ανταγωνισμού.
Και σε αυτή την εξίσωση, καμία απειλή δεν προβάλλει πιο έντονα από την Κίνα.
Η Κινεζική Πρόκληση
Το πάνελ, στο οποίο συμμετείχαν ανώτατοι αξιωματούχοι του Navy, Marine Corps, Air Force, Space Force και Coast Guard, επικεντρώθηκε στην επιτακτική ανάγκη για ταχεία προσαρμογή, εν μέσω μιας «κρίσης ετοιμότητας» που εξελίσσεται εδώ και χρόνια.
Η βασική ανησυχία: ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός της Κίνας (PLA), ο οποίος αυξάνει αδιάκοπα την τεχνολογική του υπεροχή και επιχειρησιακή ικανότητα.
«Ξοδεύουν αναμφίβολα τεράστιους πόρους για να αποκτήσουν ικανότητες», δήλωσε ο Gen. David Allvin, Αρχηγός του Επιτελείου της US Air Force.
«Θα πολεμήσουν; Δεν θέλω να το μάθω. Αλλά έχουν έναν ηγέτη με φιλοδοξίες», πρόσθεσε, αναφερόμενος στον Xi Jinping. «Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη».
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για την κινεζική πρόοδο σε ναυτική ισχύ, τεχνολογία αεροδιαστημικής και ολοκληρωμένα συστήματα διοίκησης και ελέγχου.
Ως απάντηση, το Πεντάγωνο στοχεύει να επιταχύνει την ενσωμάτωση τόσο επανδρωμένων όσο και μη επανδρωμένων πλατφορμών για να διατηρήσει την αποτροπή και να διασφαλίσει τη στρατηγική υπεροχή.
Το μήνυμα από το Manhattan ήταν σαφές: οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να εξελιχθούν τεχνολογικά, δογματικά και επιχειρησιακά — διαφορετικά κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.
Το δίλημμα του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού
Παρά το γεγονός ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διατηρεί την ποιοτική υπεροχή — καλύτερα εκπαιδευμένα πληρώματα, πιο εξελιγμένα συστήματα — οι ηγέτες του κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον όγκο της ναυπηγικής παραγωγής της Κίνας.
«Δεν έχω καμία αμφιβολία για τα πλοία μας ή για το πώς τα εκπαιδεύουμε και τα χρησιμοποιούμε. Αλλά σε ποσότητα; Εκεί είναι το πρόβλημα», παραδέχθηκε ο Adm. James W. Kilby, αναπληρωτής Αρχηγός Επιχειρήσεων του Ναυτικού.
«Σχεδόν κάθε κατηγορία πλοίου που ναυπηγούμε είναι εκτός χρονοδιαγράμματος».
Ο Kilby εξέφρασε έντονη απογοήτευση για την αδυναμία της αμερικανικής βιομηχανικής βάσης να κλιμακώσει την παραγωγή, ιδίως όταν η Κίνα διαθέτει πλέον το μεγαλύτερο ναυτικό παγκοσμίως σε αριθμό σκαφών και υπερβαίνει την αμερικανική ναυπηγική ικανότητα κατά πάνω από 200 φορές.
Για να καλυφθεί η ψαλίδα, το Ναυτικό των ΗΠΑ στρέφεται προς έναν «υβριδικό στόλο» — ένα μείγμα επανδρωμένων πολεμικών πλοίων και μη επανδρωμένων επιφανειακών, υποθαλάσσιων και εναέριων οχημάτων.
«Η προσέγγιση αυτή έχει ήδη αποδώσει στην Ουκρανία», σημείωσε ο Kilby.
«Υπάρχει τεράστια αξία στο να συνδυάζεις επανδρωμένα και μη επανδρωμένα μέσα. Πειραματιζόμαστε ήδη με το πώς να τα ενσωματώσουμε αποτελεσματικά σε ομάδες μάχης».
Καθώς η Κίνα προχωρά επιθετικά, το Αμερικανικό ναυτικό ποντάρει στην καινοτομία, και όχι αποκλειστικά στον όγκο, για να διατηρήσει την κυριαρχία στις θάλασσες.
Ο Πόλεμος των drones: ΗΠΑ και Κίνα σε αγώνα κυριαρχίας στους αιθέρες
Ο πόλεμος των drones αναδιαμορφώνει ριζικά τη σύγχρονη σύγκρουση — και τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα το γνωρίζουν καλά.
Το Πεκίνο αναπτύσσει τα Wing Loong και Chang Hong σε ζώνες συγκρούσεων αλλά και σε αγορές εξαγωγών.
Ως απάντηση, οι ΗΠΑ αλλάζουν στρατηγική.
Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ απομακρύνεται από αυτόνομα παλαιωμένα συστήματα και στρέφεται σε ενσωματωμένες ομάδες ανθρώπων-μηχανών, σχεδιασμένες για ταχύτητα, ακρίβεια και θανάσιμη ισχύ.
Σε πρόσφατη εκδήλωση του Council on Foreign Relations, ο Διοικητής του Σώματος των Πεζοναυτών, Gen. Eric Smith, υπογράμμισε την αλλαγή προτεραιοτήτων: εστίαση σε πλήγματα ακριβείας μεγάλης εμβέλειας και μη επανδρωμένες πλατφόρμες ανίχνευσης, εις βάρος της παραδοσιακής πυροβολικής ισχύος.
«Οι συγκρούσεις του μέλλοντος θα κριθούν σε απόσταση και ανίχνευση», δήλωσε ο Smith.
«Είναι ένα παιχνίδι υψηλών στοιχημάτων: όποιος εντοπίσει πρώτος τον αντίπαλο, κερδίζει».
Αυτός είναι και ο λόγος που το Σώμα Πεζοναυτών έχει επενδύσει μαζικά σε συστήματα όπως το MQ-9 Reaper — drone μακράς αντοχής, εξοπλισμένο με προηγμένους αισθητήρες και ικανότητα στοχευμένων πληγμάτων.
«Όταν μπορώ να αισθανθώ και να κατανοήσω το τι συμβαίνει», πρόσθεσε ο Smith, «μπορώ να το αποτρέψω πριν κλιμακωθεί — ή να χτυπήσω πρώτος…».