”Το Ισραήλ πλησιάζει σε μια κρίσιμη απόφαση σχετικά με ενδεχόμενο χτύπημα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Αυτό έρχεται στο πλαίσιο των ανησυχητικών προόδων σε διάφορες συνιστώσες του πυρηνικού έργου του Ιράν και της κατανόησης ότι αυτή η στιγμή παρουσιάζει μια στρατηγική ευκαιρία, δεδομένης της σχετικής αδυναμίας του Ιράν και του στενού συντονισμού του Ισραήλ με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Τα τελευταία 15 χρόνια, το Ισραήλ εξετάζει κατά διαστήματα το ενδεχόμενο να επιτεθεί στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Το ζήτημα κορυφώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2010 και ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες που οδήγησαν στην πυρηνική συμφωνία του 2015. Μετά τη συμφωνία, το Ισραήλ μείωσε σημαντικά την εστίασή του στο θέμα, ανακατευθύνοντας πόρους αλλού. Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία το 2018 υπό την πρώτη θητεία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, το Ισραήλ δεν επιτάχυνε αμέσως τις προετοιμασίες του. Η οδηγία για την εντατική επανέναρξη των προετοιμασιών εκδόθηκε μόλις το 2022 από τον τότε πρωθυπουργό Naftali Bennett.
Αυτή η ετοιμότητα διατηρήθηκε ακόμη και κατά τη διάρκεια του συνεχιζόμενου πολέμου. Από ορισμένες απόψεις, έχει μάλιστα επιταχυνθεί, καθώς τα πλήγματα μεγάλης εμβέλειας -κυρίως στην Υεμένη και το Ιράν- παρείχαν επιχειρησιακή εκπαίδευση για πολύπλοκες αποστολές. Ωστόσο, μια πιθανή επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν θα ήταν σημαντικά πιο περίπλοκη όσον αφορά την κλίμακα των απαιτούμενων αεροσκαφών και όπλων, καθώς και τον περίπλοκο συντονισμό που απαιτείται μεταξύ των ισραηλινών δυνάμεων και με εξωτερικές οντότητες.
Η κατάρρευση του τείχους του Ιράν
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι συζητήσεις για το θέμα έχουν ενταθεί λόγω τεσσάρων σημαντικών εξελίξεων. Το πρώτο είναι η σοβαρή ζημιά που υπέστη ο περιφερειακός άξονας του Ιράν, ιδιαίτερα η Χεζμπολάχ. Το Ιράν έχτισε τη λιβανική τρομοκρατική οργάνωση ως αμυντική ασπίδα για να αποτρέψει μια επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του. Αυτός ήταν πιθανότατα ένας από τους λόγους που η Χεζμπολάχ απέφυγε να συμμετάσχει στην επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου και έκτοτε έχει αποφύγει τον πόλεμο πλήρους κλίμακας. Τώρα, με πολλούς από τους ανώτερους αξιωματούχους της να έχουν εξαλειφθεί και οι στρατιωτικές της ικανότητες να έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, η ικανότητα της Χεζμπολάχ να βοηθήσει το Ιράν έχει μειωθεί σημαντικά. Ο οργανισμός πιθανότατα φοβάται επίσης ότι το Ισραήλ θα αδράξει την πρώτη ευκαιρία για να εξαλείψει τυχόν εναπομείνασες απειλές που δεν αντιμετωπίστηκαν κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης.
Συντονισμός με την Ουάσιγκτον
Ο τρίτος βασικός παράγοντας είναι η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ. Ενώ άφησε να εννοηθεί ότι είναι ανοιχτός στη διαπραγμάτευση μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν, έχει ταυτόχρονα επανεπιβάλει «σακάθετες κυρώσεις» στην Τεχεράνη. Είναι αμφίβολο ότι θα περιόριζε ένα ισραηλινό χτύπημα που θα πλαισιωθεί ως πράξη αυτοάμυνας εναντίον μιας χώρας που έχει δηλώσει ανοιχτά την πρόθεσή της να καταστρέψει το Ισραήλ. Μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε στενό συντονισμό μεταξύ Ιερουσαλήμ και Ουάσιγκτον, ο οποίος λαμβάνει χώρα ήδη μέσω της ισχυρής συνεργασίας μεταξύ του IDF και της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM).
Η τέταρτη εξέλιξη είναι η επιταχυνόμενη πρόοδος του Ιράν σε διάφορες πτυχές του πυρηνικού του προγράμματος. Χθες, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ανέφερε ότι το Ιράν έχει συσσωρεύσει 274 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, το οποίο θα μπορούσε να εμπλουτιστεί περαιτέρω στο επίπεδο στρατιωτικού βαθμού 90% εντός ημερών, επαρκές για την παραγωγή πυρηνικής βόμβας.
Αυτό το ποσό είναι αρκετό για το Ιράν για να κατασκευάσει έξι πυρηνικές βόμβες. Ταυτόχρονα, δημοσιεύματα διεθνών μέσων ενημέρωσης αναφέρουν ότι η υποδομή συναρμολόγησης βομβών του Ιράν έχει ξαναρχίσει να λειτουργεί σε πλήρη κλίμακα.
Η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη αποφασίσει επίσημα να ξεσπάσει και να παράγει ένα πυρηνικό όπλο, αλλά οι τρεις προαναφερθέντες παράγοντες – περιφερειακή αδυναμία, έλλειψη αεράμυνας και η επιστροφή του Τραμπ – θα μπορούσαν να την ωθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί αυτό το ενδεχόμενο σε πρόσφατες δηλώσεις τους, όπου, σε αντίθεση με το παρελθόν, δεν απέκλεισαν την προοπτική το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Το Ισραήλ γνωρίζει καλά αυτές τις εξελίξεις και φαίνεται να βλέπει αυτή τη στιγμή ως παράθυρο ευκαιρίας για δράση, κάτι που απηχεί σε δηλώσεις πολιτικών ηγετών και ηγετών ασφαλείας. Οι εκεχειρίες στον Λίβανο και τη Γάζα, σε συνδυασμό με την εμπιστοσύνη που αποκτήθηκε από τους τελευταίους μήνες των συγκρούσεων, θα μπορούσαν να φέρουν το Ισραήλ πιο κοντά στην απόφαση να χτυπήσει. Αυτό συμβαίνει παρά τις επερχόμενες αλλαγές ηγεσίας στο IDF, με τον Ταγματάρχη Eyal Zamir να πρόκειται να αντικαταστήσει τον απερχόμενο Αρχηγό του Επιτελείου Αντιστράτηγο Herzi Halevi την επόμενη εβδομάδα.”