Η οικονομική και στρατιωτική κατάσταση του Ιράν δείχνει ότι ακόμη και αν ο πόλεμος τελείωνε τώρα, το καθεστώς έχει πληγεί σοβαρά και βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ταυτόχρονα, οι συνεχιζόμενες μάχες, και αυτός μπορεί να είναι ο λόγος πίσω από την παράταση του τελεσιγράφου από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ωθούν το Ιράν προς τα όρια της οικονομικής και στρατιωτικής του ικανότητας, αλλά δεν θα ρίξουν απαραίτητα το καθεστώς. Αυτή είναι η εκτίμηση ενός ανώτερου αξιωματούχου πολιτικής ασφάλειας, ο οποίος δήλωσε ότι το τρέχον μοτίβο διαρκούς φθοράς, παράλληλα με την πιθανότητα δράσης των ΗΠΑ και περιορισμένων ιρανικών πυρών, αναμένεται να συνεχιστεί για τουλάχιστον μια εβδομάδα ακόμη.
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, ακόμη και αν μετριοπαθή στοιχεία στην ιρανική κυβέρνηση προσπαθήσουν να προωθήσουν τις διαπραγματεύσεις, τα χάσματα μεταξύ των πλευρών παραμένουν. Μόνο αν το καθεστώς αισθανθεί ότι είναι κοντά στην κατάρρευση, μπορεί να συμφωνήσει σε παραχωρήσεις.
Μια περιφερειακή διπλωματική πηγή πρόσθεσε ότι υπάρχει ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ των αναφορών σχετικά με τις επαφές και της πραγματικότητας επί του εδάφους, και ότι πολλές από αυτές τις αναφορές υπερβάλλουν για τη θέση του Ιράν, η οποία απέχει πολύ από την πραγματική του κατάσταση. Σύμφωνα με την πηγή, το Ιράν έχει μεταδώσει μερική και κατά καιρούς αντιφατική απάντηση, προφανώς λόγω εσωτερικών διαφορών μεταξύ του πολιτικού κλιμακίου, του Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και του Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, και ανώτερων αξιωματούχων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, με επικεφαλής τον Αχμάντ Βαχίντι, ο οποίος θεωρείται επί του παρόντος ο ισχυρότερος άνθρωπος στο Ιράν. Ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ συμμετείχε επίσης στις επαφές, και η καθυστέρηση σε μια επίσημη απάντηση οφείλεται κυρίως σε αυτές τις διαφωνίες.
Μεταξύ των αιτημάτων που έθεσε το Ιράν ήταν η άρση ορισμένων κυρώσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και η μερική επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ σε αντάλλαγμα για κατάπαυση του πυρός. Αυτά τα αιτήματα απορρίφθηκαν, αλλά εγκρίθηκε η περιορισμένη διέλευση για πετρελαιοφόρα και φορτηγά πλοία, κυρίως προς την Ινδία και την Κίνα. Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι κατέληξε επίσης σε συμφωνία για την αγορά πετρελαίου από το Ιράν με τη γνώση και την σιωπηλή συγκατάθεση των Αμερικανών. Ακόμα κι έτσι, παραμένει ασαφές γιατί η Ουάσινγκτον επιτρέπει επίσης τις αποστολές πετρελαίου στην Κίνα, παρά τη σημαντική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή που θα καθιστούσε δυνατή την αναχαίτισή τους.
Μια πιθανή εξήγηση είναι η επιθυμία να επηρεαστούν οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου, παράλληλα με τα πρόσθετα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση Τραμπ για την αύξηση της προσφοράς, συμπεριλαμβανομένης της χαλάρωσης των περιορισμών στις εξαγωγές από τη Ρωσία.
Ταυτόχρονα, η οικονομία του Ιράν συνεχίζει να αποδυναμώνεται. Οι εξαγωγές πετρελαίου έχουν μειωθεί από περισσότερα από 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε περίπου 1,2 εκατομμύρια, και τα έσοδα έχουν μειωθεί ανάλογα, από περίπου 3 δισεκατομμύρια δολάρια τον Ιανουάριο σε περίπου 2 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια του πολέμου. Αυτή είναι η κύρια οικονομική σανίδα σωτηρίας της χώρας, και η οικονομία της βρισκόταν ήδη σε βαθιά κρίση.
Σύμφωνα με αναφορές, το καθεστώς αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη μετρητών. Πολλοί δημόσιοι υπάλληλοι δεν έχουν πληρωθεί, οι τραπεζικές υπηρεσίες έχουν διακοπεί και τα ΑΤΜ έχουν στερέψει. Ο πληθωρισμός έχει εκτοξευθεί σε περίπου 120% ετησίως, και το τοπικό νόμισμα έχει χάσει μεγάλο μέρος της αξίας του. Ο Πεζεσκιάν έχει προειδοποιήσει ακόμη και ότι η οικονομία θα μπορούσε να καταρρεύσει μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Ένας άλλος παράγοντας στην κρίση είναι το πάγωμα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό. Ένα μεγάλο μέρος των κεφαλαίων τηρείται στην Κίνα, αλλά το Ιράν δυσκολεύεται να έχει πρόσβαση σε αυτά. Περιουσιακά στοιχεία αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων φυλάσσονται επίσης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και, σύμφωνα με αναφορές, ουσιαστικά παγώθηκαν μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε πολιτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στα Εμιράτα.
Ο Anwar Gargash, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει αποζημιώσεις από το Ιράν. «Δεν υπάρχει τρόπος να ξεφύγουμε από μια πολιτική λύση που να περιλαμβάνει εγγυήσεις για την πρόληψη επιθέσεων και αποζημιώσεις για ζημιές σε υποδομές και πολίτες», είπε.
Ο Gargash πρόσθεσε ότι το Ιράν παραπλάνησε τους γείτονές του πριν από τον πόλεμο και επέδειξε επιθετικότητα που είχε σχεδιαστεί εκ των προτέρων, παρά τις προσπάθειες για την αποφυγή μιας αντιπαράθεσης.