Στο ύψος των €5 δις φτάνει το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα που συζητήθηκε στην αρμόδια Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής των Ελλήνων και τις επόμενες ημέρες θα περάσει από ΚΥΣΕΑ.
Το σημαντικό για την χώρα είναι πως με βάση τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για ανάληψη έργου 25% σε κάθε πρόγραμμα εφεξής, το όφελος για την χώρα είναι €1,25 δις.
Όπως ανέφερε σε δήλωση του από το Λονδίνο όπου βρίσκεται σε επίσημη επίσκεψη ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας «Εισάγεται σήμερα για γνωμοδότηση στην Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της Βουλής, μια σειρά από εξόχως σημαντικά εξοπλιστικά προγράμματα. Βεβαίως, όλα αυτά τα προγράμματα εμπεριέχονται στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών, που αποτελεί ένα τμήμα της «Ατζέντας 2030.
«Περιλαμβάνει, πρώτα και κύρια, την τεράστια αναβάθμιση της αεράμυνας της Πατρίδας μας, με τη δημιουργία του πολυεπίπεδου μηχανισμού αντιμετώπισης των από αέρος απειλών», τόνισε.
Αποτελεί αυτό ένα σημαντικό πυρήνα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», δηλαδή του νέου Προγράμματος Αποτροπής. Νομίζω ότι η αναγκαιότητα αυτής της αντιμετώπισης απεδείχθη απολύτως στο πεδίο των συγκρούσεων. Δημιουργούμε, επιτέλους, ένα θόλο προστασίας της ελληνικής επικράτειας με πολλαπλά επίπεδα αντιμετώπισης όλων των συγχρόνων απειλών, των αεροσκαφών, των drones, αλλά και των πυραύλων και των βαλλιστικών πυραύλων. Και επίσης, στην παραγωγή αυτών των συστημάτων θα συμμετέχουν οι ελληνικές εταιρείες με ποσοστό τουλάχιστον 25%.
Επίσης, στον κατάλογο των προγραμμάτων που εισάγονται εμπεριέχεται η δημιουργία των υποδομών για την επιχειρησιακή ένταξη των αεροσκαφών F-35 στο αεροδρόμιο της Ανδραβίδας. Τα F-35 δεν είναι απλά αεροπλάνα, είναι πλατφόρμες που εισάγουν την Αεροπορία μας σε μια νέα εποχή. Εμπεριέχεται, επίσης, η αναβάθμιση των F-16 Block 50, των περίπου 40 F-16 Block 50 σε επίπεδο Viper, ώστε η χώρα να αποκτήσει πάνω από 100 F-16 Viper», δήλωσε ο Υπουργός.
Το πρόγραμμα αφορά επίσης, τον εκσυγχρονισμό των Φρεγατών MEKO, στον οποίο θα συμμετάσχουν, βεβαίως, ελληνικά ναυπηγεία, και μια σειρά από προγράμματα υποστήριξης αεροσκαφών «Follow On Support», μεταξύ των οποίων και των μεταγωγικών αεροσκαφών C-27.
Ο κ. Δένδιας υπογραμμίζει επιπρόσθετα ότι πλέον οι συμβάσεις συντήρησης, οι συμβάσεις «Follow On Support», αντιμετωπίζονται ως εξοπλιστικά προγράμματα, με όλες τις εγγυήσεις διαφάνειας που αυτό σημαίνει και την ενημέρωση της Βουλής.
«Θυμίζω ότι αυτό δεν ήταν πάντα η αντιμετώπιση. Πολλές φορές στο παρελθόν τα «Follow On Support» αντιμετωπιζόντουσαν μέσα από τις λειτουργικές δαπάνες, με καθεστώς πλήρους αδιαφάνειας».
Η μεγάλη εικόνα του πακέτου
Το εξοπλιστικό πακέτο που περνά στην τελική ευθεία αποτυπώνει τη φιλοσοφία του νέου σχεδιασμού, ο οποίος επιχειρεί να καλύψει άμεσα επιχειρησιακά κενά, αλλά ταυτόχρονα να χτίσει υποδομή για την επόμενη ημέρα. Γι’ αυτό και στο ίδιο πακέτο συνυπάρχουν αφενός προγράμματα «πρώτης γραμμής», όπως ο αντιαεροπορικός θόλος και τα F-16 Block 50, και αφετέρου έργα υποστήριξης, όπως τα C-27J και οι εγκαταστάσεις για τα F-35.
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα πακέτο που αγγίζει τέσσερις κρίσιμους πυλώνες: την προστασία της χώρας από σύγχρονες εναέριες και πυραυλικές απειλές, την ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας με μεγαλύτερη ομοιοτυπία και διαλειτουργικότητα, τη διατήρηση της διαθεσιμότητας των αεροπορικών μέσων μεταφοράς και τη διατήρηση της μαχητικής αξίας βασικών μονάδων του Στόλου μέχρι να ολοκληρωθεί η μετάβαση στη νέα γενιά μονάδων επιφανείας.
Ο θόλος αεράμυνας στο επίκεντρο
Το μεγαλύτερο και βαρύτερο πρόγραμμα του πακέτου είναι αναμφίβολα το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ένα ενιαίο, δικτυοκεντρικό πλέγμα αισθητήρων, ραντάρ και μέσων αναχαίτισης, το οποίο θα καλύπτει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise, UAV, loitering munitions και επιθέσεις κορεσμού.
Στον πυρήνα του προγράμματος τοποθετούνται τα ισραηλινά συστήματα Spyder, Barak MX και David’s Sling, σε συνδυασμό με ραντάρ ELM-2084 AESA, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο εγχώριο σύστημα Command and Control που θα μπορεί να διασυνδέει επίγεια και εναέρια μέσα, πλοία και αισθητήρες σε ενιαία επιχειρησιακή εικόνα.
Δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση και το ΥΠΕΘΑ δίνουν τόσο μεγάλο βάρος στον θόλο. Οι πρόσφατες πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η διάδοση των drones χαμηλού κόστους, αλλά και η ανάγκη αντιμετώπισης πιο σύνθετων απειλών έχουν μεταβάλλει δραστικά τα δεδομένα. Η κατεύθυνση που ακολουθείται δείχνει ότι η Αθήνα θέλει να περάσει από τη λογική των αποσπασματικών αντιαεροπορικών «νησίδων» σε μια ενιαία πολυεπίπεδη ασπίδα.
Block 50: Η κρίσιμη απόφαση για την Πολεμική Αεροπορία
Δίπλα στον θόλο, κομβικής σημασίας θεωρείται η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, το πρόγραμμα προορίζεται να φέρει τα αεροσκάφη πιο κοντά στη διαμόρφωση Viper, με νέο ραντάρ AN/APG-83 AESA, mission computer, σύγχρονα datalinks και δυνατότητα αξιοποίησης νεότερων όπλων ακριβείας.
Η επιχειρησιακή αξία της επιλογής είναι προφανής: μεγαλύτερη ομοιοτυπία στον στόλο, χαμηλότερο σχετικό κόστος υποστήριξης σε βάθος χρόνου και βελτιωμένη διαλειτουργικότητα με Rafale και F-35.
Η αναβάθμιση των Block 50 αντιμετωπίζεται από το Αεροπορικό Επιτελείο όχι απλώς ως ένα τεχνικό πρόγραμμα, αλλά ως καταλύτης για τη διαμόρφωση του μελλοντικού κορμού της Πολεμικής Αεροπορίας. Η προοπτική ενός στόλου με 121 Viper, 24 Rafale και σταδιακή ένταξη των F-35 δημιουργεί μια νέα ποιοτική βάση, με τα Block 50 να αποτελούν κρίσιμο ενδιάμεσο κρίκο στη μετάβαση αυτή.
F-35, C-27J και ΜΕΚΟ
Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται και τα έργα υποδομής για την υποδοχή των F-35 στην Ανδραβίδα. Μπορεί να μην πρόκειται για «οπλικό σύστημα» με τη στενή έννοια, ωστόσο αφορούν υποδομές που είναι απαραίτητες για να καταφέρει η Πολεμική Αεροπορία να υποδεχθεί και να υποστηρίξει αποτελεσματικά τα μαχητικά πέμπτης γενιάς. Αυτό δείχνει ότι ο σχεδιασμός έχει ήδη περάσει από τη φάση της απόφασης στην πρακτική προετοιμασία.
Παράλληλα, η σύμβαση FOS για τα C-27J Spartan επιδιώκει να δώσει ανάσα σε έναν στόλο που έχει ταλαιπωρηθεί επί χρόνια από χαμηλές διαθεσιμότητες και περιορισμούς στην τεχνική υποστήριξη. Για τις Ένοπλες Δυνάμεις, η ενίσχυση της διαθεσιμότητας των μεταφορικών μέσων δεν είναι δευτερεύον ζήτημα, αλλά βασική επιχειρησιακή ανάγκη για μεταφορές προσωπικού, υλικών και ταχεία αντίδραση όπου απαιτηθεί.
Στο Πολεμικό Ναυτικό, τέλος, οι δύο συμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ συνδέονται με τη διατήρηση της αξιόμαχης παρουσίας του Στόλου μέχρι να ενταχθούν πλήρως οι νέες μονάδες και να ολοκληρωθεί η συνολική αναδιάρθρωση. Η αναβάθμιση των ΜΕΚΟ θεωρείται κρίσιμη, καθώς πρόκειται για πλοία που θα συνεχίσουν να σηκώνουν μεγάλο επιχειρησιακό βάρος για αρκετά ακόμη χρόνια.
Στις 23 Μαρτίου η ώρα των αποφάσεων
Μετά τη σημερινή έγκριση της επιτροπής, το βλέμμα στρέφεται πλέον στο ΚΥΣΕΑ της 23ης Μαρτίου, όπου αναμένεται να αποτυπωθεί και επίσημα η κυβερνητική βούληση για το εύρος, τη σειρά προτεραιότητας και το χρονοδιάγραμμα των προγραμμάτων.
Εκεί θα φανεί και ποια έργα θα τρέξουν άμεσα, ποια θα μπουν σε σταδιακή υλοποίηση και ποια θα συνδεθούν με ευρύτερες επιλογές χρηματοδότησης και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.
Το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει μια συνεκτική εξοπλιστική στρατηγική, η οποία δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες προμήθειες, αλλά στοχεύει στη συνολική αναβάθμιση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας.