Μήπως ο Edi Rama είναι ο νέος Noriega ή Erdoğan; διερωτάται ο Αμερικανός αναλυτής γεωπολιτικών θεμάτων Michael Rubini… Η απάντηση, λέει, είναι και τα δύο.
Όπως σημειώνει, πριν από λίγο πάνω από πέντε μήνες, ο Edi Rama, ηγέτης των σοσιαλιστών στην Αλβανία, κέρδισε τις τέταρτες συνεχόμενες εκλογές του και παρέμεινε πρωθυπουργός – θέση που κατέχει από το 2013.
Με την Αλβανική Ριβιέρα να γίνεται προορισμός για την παγκόσμια ελίτ, ο Rama έχει βρεθεί στο επίκεντρο.
Ο Jared Kushner, γαμπρός του President Donald Trump, μιλώντας στο Future Investment Initiative Forum τον Μάιο του 2025, ανέφερε ότι γνώρισε τον Rama στο γιοτ των Rothschild το 2021, ενώ ταξίδευαν στην Αδριατική.
Τον Ιούνιο του 2025, ο Rama έκανε πρόποση στον γάμο του Alexander Soros με τη Huma Abedin, στα Hamptons.
Ενώ διπλωμάτες, όπως η τότε πρέσβης των ΗΠΑ στην Αλβανία Yuri Kim, έπλεαν στο σκάφος του Rama και, σύμφωνα με Αλβανούς αξιωματούχους, δέχονταν δώρα του την ίδια στιγμή που ο Rama αιτιολογούσε τη φυλάκιση πολιτικών του αντιπάλων, ο Rama μεταμόρφωνε την Αλβανία με τρόπο που ανατρέπει την πορεία της δημοκρατίας και την καταδικάζει να αποτελέσει περιφερειακό βάρος για δεκαετίες.
Ή Noriega ή Erdoğan
Ίσως ο καλύτερος τρόπος να καταλάβει κανείς σήμερα τον Rama είναι ως συνδυασμό του παναμέζου δικτάτορα Manuel Noriega και του τούρκου προέδρου Recep Tayyip Erdoğan.
Ο Noriega υπήρξε σύμμαχος των ΗΠΑ που ανέβηκε μέσα από τις τάξεις του παναμέζικου στρατού πριν γίνει ο δικτάτορας το 1983.
Αρχικά η κυβέρνηση των ΗΠΑ και η CIA τον στήριξαν ως σύμμαχο του Ψυχρού Πολέμου.
Μέχρι το 1989, ωστόσο, είχε υπάρξει σωρεία σκανδάλων — λόγω της διαφθοράς του, της ωμής εγκληματικότητας και της καταπάτησης των δημοκρατικών αξιών, καθώς και των αδιάσειστων αποδείξεων για τους δεσμούς του με λατινοαμερικάνικα καρτέλ ναρκωτικών.
Στις 20 Δεκεμβρίου 1989, ο τότε Πρόεδρος George H.W. Bush διέταξε την εισβολή στην Παναμά για να συλλάβει τον Noriega.
Ενώ ο ΟΗΕ καταδίκασε την εισβολή, δημοσκόπηση της CBS–New York Times μεταξύ Παναμεζάνων έδειξε συντριπτική υποστήριξη.
Mαριχουαναποίηση
Όπως επισημαίνει ο Rubin, «Πλήθος Αλβανών πολιτικών που συνάντησα στις ΗΠΑ, την Ελλάδα και την Ελβετία —ανάμεσά τους πρώην μέλη του κόμματος Rama και του κόμματος του πρώην πρωθυπουργού Sali Berisha— μίλησαν για την μαριχουαναποίηση (Marijuana-ization) της αλβανικής οικονομίας.
Στη Αλβανία επί χρόνια καλλιεργούνταν παράνομα μαριχουάνα, αλλά τον Ιούλιο του 2023 ο Rama έφερε με τη διαδικασία του επείγοντος στη Βουλή νομοσχέδιο νομιμοποίησης.
Θεωρητικά η αλβανική μαριχουάνα προορίζεται για ιατρική χρήση, στην πράξη όμως τροφοδοτεί οργανωμένο έγκλημα και ξέπλυμα χρήματος».
Η παράνομη καλλιέργεια παραμένει, ενώ η κυβέρνηση του Rama χρησιμοποιεί τη νομιμοποίηση για να αιτιολογήσει τη δραματική πτώση στις κατασχέσεις.
Υπό τον Rama, λέει ο αναλυτής, η Αλβανία παραμένει σημαντικός εταίρος και κόμβος για τα λατινοαμερικάνικα καρτέλ και το εμπόριο κοκαΐνης προς την Ευρώπη.
Υπάρχουν επίσης άβολες ομοιότητες μεταξύ Rama και Erdoğan.
Και οι δύο συνδιεκδίκησαν την επιρροή πρεσβευτών των ΗΠΑ, οι οποίοι στη συνέχεια μετέτρεψαν τις θέσεις τους σε προσοδοφόρα μετα-συνταξιοδοτικά συμβόλαια.
Σύμφωνα με τον Rubin, «όπως συμβαίνει με τον Erdoğan, τέτοια συμβόλαια ωφελούν δυσανάλογα τον Rama, τους αντιπροσώπους του ή τους κολλητούς του.
Η ανάπτυξη ακινήτων είναι ιδιαίτερα επικερδής, και ο Rama —όπως ο Erdoğan— έχει χρησιμοποιήσει την κρατική εξουσία για να φυλακίζει και να αντικαθιστά εκλεγμένους δημάρχους που στέκονται εμπόδιο στον δρόμο του.
Ένας Αλβανός στην αίθουσα μου είπε ότι ο Erdoğan συμβούλεψε τον Rama πως η νοθεία στην τρίτη εκλογική νίκη θα του εξασφάλιζε διακυβέρνηση ισόβια.
Ο Rama ακολούθησε επίσης το παράδειγμα του Τούρκου προέδρου χρησιμοποιώντας πολιτικοποιημένους ελεγκτές για να φυλακίζει την αντιπολίτευση.
Η βασική διαφορά εδώ είναι ότι το Κατάρ χρηματοδότησε τις προσπάθειες του Erdoğan, ενώ η U.S. Agency for International Development (USAID) χρηματοδότησε τους Αλβανούς ελεγκτές, αγνοώντας την απαραίτητη προσαρμογή τους υπό τον Rama».
Η USAID μπορεί να έχει αποχωρήσει, αλλά η τυφλή υποστήριξη στην καταστολή του Rama συνεχίζεται, τροφοδοτούμενη από λομπίστες και αμέλεια.
Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την τύφλωση της κυβέρνησης Trump: στις 16 Φεβρουαρίου 2024, ο ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ καταδίκασε σε δύο έτη φυλάκισης τον Chris McGonigal, πρώην πράκτορα του FBI που επιβλέπει επιχειρήσεις εθνικής ασφάλειας στη Νέα Υόρκη, για την αποδοχή χρηματισμού 225.000 δολαρίων από ενδιάμεσο του Rama.
Όπως ο Erdoğan χρησιμοποιεί ψεύτικα αρχεία ως εργαλείο διακρατικής καταστολής, έτσι τα χρησιμοποιεί και ο Rama.
Το πιο πρόσφατο θύμα είναι ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Arben Ahmetaj, που αντιμετωπίζει κατηγορίες επειδή αρνήθηκε να ενταχθεί στον ιστό διαφθοράς του Rama, αλλά τον οποίο η Ελβετία ενδέχεται να απελάσει στην Αλβανία με βάση ψευδείς –χρηματοδοτούμενες από τις ΗΠΑ— εκθέσεις.
«Οι ισχυροί ηγέτες μπορεί να είναι στη μόδα, αλλά οποιοδήποτε στοίχημα υπέρ του Rama θα αποδειχτεί το ίδιο αυτοκαταστροφικό όπως το στοίχημα του President Ronald Reagan πάνω στον Noriega ή η αγκαλιά του πρώην President Barack Obama προς τον Erdoğan.
Είτε προωθούν καρτέλ ναρκωτικών είτε τρομοκρατία, τόσο ο Noriega όσο και ο Erdoğan υπονόμευσαν τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Ο Rama αντιπροσωπεύει το χειρότερο και των δύο.
Τελικά, οι Αμερικανοί θα πληρώσουν το τίμημα» καταλήγει ο Rubin.