Οι τιμές σε βασικά είδη του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού κινούνται φέτος σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, γεγονός που προμηνύει ένα ακριβό γιορτινό καλάθι για χιλιάδες νοικοκυριά.
Από τα γλυκά μέχρι τα κρέατα και τα παιδικά παιχνίδια, οι αυξήσεις αποτυπώνονται ήδη στην αγορά, προκαλώντας έντονο προβληματισμό σε καταναλωτές και επαγγελματίες.
Οι πρώτες ενδείξεις από την αγορά τροφίμων δείχνουν ότι τα παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα γλυκά, μελομακάρονα, κουραμπιέδες, δίπλες, καταγράφουν αξιοσημείωτες ανατιμήσεις σε σχέση με πέρσι.
Οι παραγωγοί αποδίδουν το φαινόμενο στη συνεχιζόμενη πίεση από το υψηλό κόστος πρώτων υλών, όπως βούτυρο, αμύγδαλα και μέλι, αλλά και στο ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει τη λειτουργία των εργαστηρίων.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στα premium γλυκίσματα με σοκολάτα, λόγω της ανοδικής πορείας της διεθνούς τιμής κακάο τους τελευταίους μήνες.
Σε πολλά ζαχαροπλαστεία οι τιμές για μελομακάρονα, κουραμπιέδες και δίπλες αγγίζουν ακόμη και τα 21 ευρώ το κιλό, οδηγώντας αρκετούς καταναλωτές σε πιο συγκρατημένες αγορές ή σε απλούστερες, οικονομικότερες επιλογές.
Αντίστοιχα, η αγορά κρέατος μπαίνει στην εορταστική περίοδο με έντονες ανατιμήσεις, οι οποίες κάνουν τη φετινή χρονιά τη δυσκολότερη για τις οικογένειες εδώ και μία δεκαετία.
Κρεοπώλες και παραγωγοί αναφέρουν ότι η άνοδος του κόστους παραγωγής, οι αυξημένες τιμές στις ζωοτροφές και η μειωμένη παραγωγή σε ορισμένες περιοχές είναι οι βασικοί παράγοντες που οδηγούν τις τιμές ανοδικά.
Σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2024, οι τιμές διαμορφώνονται ως εξής:
Γαλοπούλα: από 11–13 €/κιλό πέρσι, φέτος στη Βαρβάκειο ξεκινά από 8,99 €/κιλό, ενώ στα συνοικιακά κρεοπωλεία καταγράφονται υψηλότερες τιμές.
Αρνί – Κατσίκι: από 12–16 €/κιλό, φέτος στα 14–17 €/κιλό.
Χοιρινό: από 4–5,50 €/κιλό πέρσι, φέτος στα 5,98–6,50 €/κιλό.
Κοτόπουλο ολόκληρο: από 3,50–5 €/κιλό, φέτος στα 3,50–5,50 €/κιλό.
Μοσχάρι: από 12–14,50 €/κιλό, φέτος στα 15,90–19 €/κιλό.
Οι αυξήσεις στα μοσχαρίσια, τα χοιρινά και τα αμνοερίφια αγγίζουν ακόμη και το 20–30%, επιβεβαιώνοντας το έντονο πληθωριστικό περιβάλλον.
Γιατί ανεβαίνουν οι τιμές
Οι επαγγελματίες εστιάζουν σε τρεις καθοριστικούς παράγοντες:
Αύξηση στο κόστος ζωοτροφών, που επιβαρύνει άμεσα την κτηνοτροφική παραγωγή.
Μεταφορικά και ενέργεια, τα οποία αυξάνουν το συνολικό κόστος διακίνησης και λειτουργίας.
Μειωμένη παραγωγή, αποτέλεσμα ζημιών από έντονα καιρικά φαινόμενα και της συρρίκνωσης του πρωτογενούς τομέα, κυρίως στα αμνοερίφια.
Πώς αντιδρούν οι καταναλωτές
Οι οικογένειες δηλώνουν πιο προσεκτικές στις αγορές τους, επιλέγοντας μικρότερες ποσότητες ή πιο οικονομικές λύσεις. Η στροφή προς το χοιρινό αντί του μοσχαριού και του αρνιού καταγράφεται έντονα, ενώ αυξάνεται ο αριθμός όσων συγκρίνουν συστηματικά τις τιμές ανάμεσα σε Βαρβάκειο και συνοικιακά κρεοπωλεία.
Η κρίσιμη περίοδος για την κίνηση στα κρεοπωλεία και στα ζαχαροπλαστεία θα είναι το τελευταίο δεκαήμερο πριν τα Χριστούγεννα.
Παρά τη γιορτινή ζήτηση, οι επαγγελματίες ανησυχούν ότι η ακρίβεια θα περιορίσει τον συνολικό όγκο αγορών. Επιπλέον, φέτος δεν θα υπάρξει το «Καλάθι των Χριστουγέννων», με αποτέλεσμα τα σούπερ μάρκετ να μην προχωρήσουν σε στοχευμένες προσφορές στη γαλοπούλα όπως τα προηγούμενα χρόνια.
Την ίδια ώρα, αυξήσεις έως και 30% παρατηρούνται και στα παιδικά παιχνίδια, καθώς οι λιανέμποροι καταγράφουν υψηλότερο κόστος εισαγωγών, μεταφορικών και λειτουργίας. Οι γονείς κάνουν λόγο για μία από τις πιο οικονομικά πιεστικές χρονιές, με τις λίστες δώρων να ανεβαίνουν αισθητά.
Παρά την πίεση στις τιμές και την περιορισμένη αγοραστική δύναμη, η αγορά προσδοκά ότι το τελευταίο δεκαήμερο πριν από τα Χριστούγεννα θα καθορίσει την τελική εικόνα των φετινών πωλήσεων, όπως παραδοσιακά συμβαίνει κάθε χρόνο.