Συνέντευξη στην δημοσιογράφο Λιάνα Σπυροπούλου για λογαριασμό της γερμανικής εφημερίδας «BILD» έδωσε πρόσφατα ο Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, σε μια διεθνή συγκυρία γεμάτη εντάσεις, από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή που ξέσπασε πριν μερικές εβδομάδες μέχρι και την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η οποία συμπλήρωσε τέσσερα χρόνια τον περασμένο Φεβρουάριο.
Καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή βαθαίνει και οι ανησυχίες για την ασφάλεια αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη, ο Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης μίλησε για τους κινδύνους του πολέμου, την ετοιμότητα του NATO, την πίεση των μεταναστευτικών ροών και γιατί πιστεύει ότι η Ελλάδα παραμένει ασφαλής για τους Γερμανούς τουρίστες, τους οποίους αποκάλεσε «αδέρφια» των Ελλήνων.
- Πρώτα απ ‘όλα, σας ευχαριστούμε που μας φιλοξενήσατε σε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Κοιτάζοντας την τρέχουσα κλιμάκωση σε όλη τη Μέση Ανατολή, μήπως είμαστε μάρτυρες της έναρξης ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου ή εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι μπορεί να περιοριστεί;
«Είναι μια δύσκολη απάντηση. Πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να περιοριστεί. Και σημαντικός παράγοντας είναι το γιατί ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Να σας υπενθυμίσω ότι πριν από τις 7 Οκτωβρίου 2023, υπήρχε μια κατάσταση όπου ένα έθνος, στην προκειμένη περίπτωση το Ισραήλ, αντιμετώπιζε εντός των συνόρων του καθημερινές επιθέσεις που προέρχονταν από το Ιράν και τους «δορυφόρους» του. Και αυτό ήταν ένα μεγάλο μήνυμα για τη διεθνή κοινότητα: ότι υπάρχει ένα έθνος που θέλει να καταστρέψει ένα άλλο ιστορικό έθνος, όχι για κάποιον σημαντικό λόγο αλλά λόγω αναθεωρητισμού και μιας θρησκευτικής και στρατηγικής μονοδιάστατης αντίληψης και όραματος.
Και αυτό είναι κάτι που το Ισραήλ και οι σύμμαχοι κατάλαβαν και ξεκίνησαν όλο αυτόν τον πόλεμο. Γιατί; Γιατί αν τον εγκατέλειπαν, θα δημιουργούσε κατά συνέπεια ένα πρόβλημα που θα γινόταν, ας πούμε, μια πυρηνική απειλή. Και η πυρηνική απειλή στη διεθνή κοινότητα, η οποία σχετίζεται με τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό, θα δημιουργούσε άμεσα ένα διεθνές πρόβλημα που θα είναι καταστροφικό.
Αυτός είναι ο λόγος που το Ισραήλ και οι ΗΠΑ αποφάσισαν να ξεκινήσουν αυτόν τον πόλεμο. Και νομίζω ότι αυτός ο πόλεμος ξεκίνησε με αυτό το μεγάλο όραμα για να καταστρέψουν όλες τις απειλές που δεν σχετίζονται άμεσα με το Ισραήλ αλλά που σχετίζονται με τη διεθνή κοινότητα. Και αυτή είναι μια σημαντική απόφαση και, φυσικά, βλέπουμε καθημερινά τους βαλλιστικούς πυραύλους και τα drones τύπου Shahed και όλες αυτές οι απειλές, που δεν στρέφονται μόνο προς το Ισραήλ, αλλά και προς τα αραβικά έθνη, τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, αλλά και την ευρύτερη περιοχή κοντά στο Ιράν».
- Άρα μπορεί να περιοριστεί;
«Νομίζω ότι θα περιοριστεί. Και, φυσικά, δεν μπορούμε να προβλέψουμε ποια ακριβώς θα είναι η ημέρα ή οι εβδομάδες που χρειαζόμαστε για να τον περιορίσουμε. Αλλά κατά την άποψή μου, θα περιοριστεί μέσω της αλλαγής του καθεστώτος. Και ναι, είναι αρκετά δύσκολο, αλλά νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που σχετίζεται άμεσα με τις διαδικασίες περιορισμού της σύγκρουσης.
- Αναφέρατε το ΝΑΤΟ και τους συμμάχους. Είναι η Ευρώπη ή το ΝΑΤΟ στρατιωτικά προετοιμασμένο εάν η κρίση εξαπλωθεί;
«Ναι, πιστεύω ακράδαντα ότι το ΝΑΤΟ είναι καλά προετοιμασμένο. Το ΝΑΤΟ από την αρχή της συμμαχίας είναι προετοιμασμένο για καταστάσεις όπως αυτή. Έτσι, έχουμε ένα νέο μοντέλο περιφερειακών σχεδίων και αμυντικών πλάνων που δεν σχετίζονται μόνο με την απειλή της Ρωσίας, αλλά είναι ήδη προετοιμασμένο για απειλές που εξαπλώνονται στην ευρύτερη περιοχή και σε άλλες ηπείρους. Θυμηθείτε ότι για μερικά χρόνια, το ΝΑΤΟ βρισκόταν στο Αφγανιστάν. Το ΝΑΤΟ βρισκόταν σε διάφορες συγκρούσεις.
Η συναίνεση είναι κάτι που καθιστά, ας πούμε, δύσκολη τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε αυτά τα 32 έθνη. Αλλά μερικές φορές πρέπει να είμαστε πιο ενωμένοι προκειμένου να αποδείξουμε στη διεθνή κοινότητα ότι όλοι στην περιοχή είναι ότι όλες οι δυνάμεις στην περιοχή είναι ευρωατλαντικές και ότι οι απειλές δεν είναι μόνο συμβατικές, είναι επίσης υβριδικές. Και αυτή η υβριδική απειλή είναι επίσης μέρος της νέας κατάστασης που αντιμετωπίζει το ΝΑΤΟ.
- Είναι η Ευρώπη προετοιμασμένη;
«Μετά την Ουκρανία, ναι, πιστεύω ακράδαντα ότι η Ευρώπη είναι προετοιμασμένη. Η Ευρώπη είναι μέρος της λύσης. Είμαστε ενωμένοι. Πρέπει να επενδύσουμε στην αυτοπεποίθηση του ευρωπαϊκού λαού. Η Ευρώπη είναι μια πολιτική και δημοκρατική συμμαχία μέσω της ενότητας των εθνών. Και αυτό είναι το μεγάλο μήνυμα για όλους.
Και με αυτό που συμβαίνει τώρα στην Κύπρο, όλοι κατάλαβαν ότι η Ευρώπη είναι καλά προετοιμασμένη. Η Ελλάδα ξεκίνησε τις διαδικασίες υποστήριξης στην Κύπρο και όλοι από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εκεί για να υπερασπιστούν την Κύπρο, η οποία έχει τώρα την προεδρία της ΕΕ. Έτσι, όλοι στην Ευρώπη είναι προετοιμασμένοι. Και νομίζουν ότι όλοι όσοι παραβιάζουν την Κύπρο παραβιάζουν την Ευρώπη»
- Έτσι, η Ελλάδα βοηθά ενεργά την Κύπρο μαζί με τους Ευρωπαίους συμμάχους μας, με ναυτικές δυνάμεις, μαχητικά αεροσκάφη κ.λπ. Θα μπορούσαν τα ελληνικά νησιά και λιμάνια να γίνουν πιθανοί στόχοι; Και πόσο καλά προστατευμένη είναι η Ελλάδα σήμερα από drones και πυραύλους;
«Ναι, φυσικά και είμαστε. Αντιμετωπίζουμε ένα καθημερινό ζήτημα, το οποίο είναι η κατάσταση ετοιμότητας που πρέπει να έχουμε. Είναι κάτι που σχετίζεται με τις παραβιάσεις του εθνικού μας εναέριου χώρου. Έτσι, είμαστε προετοιμασμένοι μέσω ασκήσεων, μέσω αυτών των καθημερινών δραστηριοτήτων και έχουμε τον μηχανισμό για να έχουμε αυτήν την ετοιμότητα. Και φυσικά έχουμε αναπτύξει ορισμένα μέτρα αεράμυνας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου όχι μόνο ενάντια σε βαλλιστική αλλά και σε οποιαδήποτε απειλή προέρχεται από την ανατολή. Όπως στην Κάρπαθο, στη βάση της Σούδας στην Κρήτη και πρόσφατα σε άλλες περιοχές για να βοηθήσουμε τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ, όπως η Βουλγαρία. Είναι μια σαφής αμυντική στρατηγική. Είναι πολύ σαφής και όλοι πρέπει να το καταλάβουν αυτό. Και σε αυτή τη συγκυρία όπως και σε άλλες κρίσιμες φάσεις,, η Ελλάδα ανέλαβε δράση την κατάλληλη χρονική στιγμή».
- Εάν ιρανικοί πύραυλοι και drones περάσουν πάνω από την Κύπρο ή την Τουρκία, σε ποιο σημείο γίνεται θέμα του ΝΑΤΟ και ποιος θα πάρει τελικά την απόφαση; Είμαστε στα πρόθυρα να επικαλεστούμε το Άρθρο 5;
«Νομίζω ότι το Άρθρο 5 είναι κάτι στο οποίο όλοι αναφέρονται ως πρώτη αντίδραση. Αλλά το Άρθρο 5 είναι μια πολύ κρίσιμη απόφαση που σχετίζεται άμεσα με τα εδαφικά ζητήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα. Μερικές φορές το Άρθρο 5 σχετίζεται άμεσα με τον εναέριο χώρο μας. Όλα τα μέτρα που έχουμε λάβει μέχρι στιγμής λαμβάνονται για να υποστηρίξουμε, όχι για να ισχυριστούμε ότι έχουμε τα κατάλληλα μέτρα για να επικαλεστούμε το Άρθρο 5. Σχετίζεται σαφώς με την αποτροπή μιας βαλλιστικής ή οποιασδήποτε άλλης υβριδικής απειλής. Και μερικές φορές πρέπει να είσαι προληπτικός για να λάβεις τα κατάλληλα μέτρα για να μην επικαλεστείς το Άρθρο 5, το οποίο είναι πιο συμβατικό».
- Έτσι, πρακτικά, το έχουμε ήδη επικαλεστεί…
«Ας υποθέσουμε ότι έχουμε έναν βαλλιστικό πύραυλο στην Τουρκία και το ΝΑΤΟ υποστηρίζει πλήρως την Τουρκία. Αλλά εξαρτάται από την Τουρκία να καταλάβει ότι το Ιράν αποτελεί απειλή, όχι μόνο για αυτήν αλλά και για το ΝΑΤΟ. Έτσι, όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να καταλάβουν ότι πρόκειται για μια περίπτωση Άρθρου 5 για όλες τις χώρες. Αυτός είναι ο λόγος που υιοθετήσαμε μια προληπτική αμυντική στρατηγική για να μην αντιμετωπίσουμε προβλήματα όπως η Τουρκία, η οποία είναι γειτονική χώρα με το Ιράν.
Σκεφτείτε το Ισραήλ και πόσοι βαλλιστικοί πύραυλοι γίνονται στόχος από το Ιράν σε καθημερινή βάση. Πρέπει να σκεφτούμε ότι μερικές φορές χρειάζεται να έχουμε αυτή τη διμερή αδελφική σχέση με ορισμένα έθνη, όχι μόνο με το Ισραήλ αλλά και με αραβικά έθνη, τα οποία ιστορικά είναι πολύ κοντά στην Ελλάδα και πρέπει να τα υπερασπιστούμε».
- Εάν η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχίσει να κλιμακώνεται, φοβάστε ένα νέο κύμα προσφύγων που διασχίζει το Αιγαίο;
«Η Ελλάδα εξετάζει ήδη όλα τα σενάρια. Και νομίζω ότι είμαστε καλά προετοιμασμένοι. Υπάρχει ένας μηχανισμός και υπάρχει μια στρατηγική για τον περιορισμό οποιουδήποτε σεναρίου, όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός μας κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Κύπρο. Έχουμε επίσης πολύ καλή συνεργασία με την Τουρκία όσον αφορά τους πρόσφυγες από την ανατολή προς τη δύση. Το κρίσιμο ζήτημα είναι οι πρόσφυγες από τη Βόρεια Αφρική. Έχουμε ήδη αναπτύξει μια σαφή στρατηγική ευθυγραμμισμένη με τη στρατηγική της Ευρώπης. Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι πρώτες χώρες που αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα μετανάστευσης και σε αυτήν την περίπτωση η Ευρώπη πρέπει επίσης να αναπτύξει μια στρατηγική που θα υποστηρίζει και τις δύο χώρες».
- Και βλέπετε κίνδυνο οι οδοί των προσφύγων να αξιοποιηθούν ως σημεία εισόδου για εξτρεμιστές ή για πιθανή δολιοφθορά;
«Αυτό είναι ένα σενάριο για την επόμενη μέρα του πολέμου. Αλλά έχουμε ήδη λάβει όλα τα προληπτικά μέτρα για να το αντιμετωπίσουμε σε συνεργασία με την αστυνομία, τις μυστικές υπηρεσίες, την Frontex, την Interpol, την Europol κ.λπ. Μερικές φορές τα προβλήματα ή οι απειλές βρίσκονται ήδη εντός της Ευρώπης… Επομένως, όλοι πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα».
– Το κύριο ερώτημα του γερμανικού λαού είναι πιο απλό: Η τουριστική περίοδος πλησιάζει και πολλοί Γερμανοί θέλουν να επισκεφθούν τα νησιά μας ή να πάνε σε κρουαζιέρα. Είναι ασφαλές; Η Μεσόγειος και το Αιγαίο είναι ασφαλή;
«Μπορώ να βάλω μια πολύ μεγάλη υπογραφή ότι όλοι όσοι θα έρθουν στην Ελλάδα θα απολαύσουν ένα πολύ ασφαλές περιβάλλον. Ναι, πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ασφαλές, όχι μόνο όσον αφορά την άμυνα αλλά και τον τουρισμό. Για πολλά χρόνια η Ελλάδα είναι ένας από τους κύριους τουριστικούς προορισμούς για τους Γερμανούς. Σε αυτή την περίπτωση, εμείς και οι ένοπλες δυνάμεις έχουμε λάβει όλα τα μέτρα επαγρύπνησης για να διατηρήσουμε την επικράτειά μας και όλα τα νησιά ασφαλή. Αυτός είναι ο λόγος που προτείνω σε όλους τους Γερμανούς για την επερχόμενη τουριστική περίοδο να προγραμματίσουν τις διακοπές τους στην Ελλάδα για να βιώσουν τη φιλοξενία και την ετοιμότητα. Αυτό είναι το μήνυμα από εμένα για τους Γερμανούς αδελφούς μας. Όπως σας είπα, έχουμε ετοιμάσει έναν μηχανισμό ασφαλείας για να έχουμε ετοιμότητα πέντε λεπτών και να μπορούμε να ανταποκριθούμε σε οποιοδήποτε απρόβλεπτο σενάριο».
- Βρισκόμαστε τώρα σε αυτό το σημείο; Σε ετοιμότητα πέντε λεπτών, τώρα που μιλάμε;
«Ναι. Αυτό είναι σαφές και το επισημαίνω ξανά επειδή με ρωτούν ορισμένοι από τους συμμάχους μας. Ναι, έχουμε στην Πολεμική Αεροπορία σε ετοιμότητα 5 λεπτών. Όχι μόνο σε μία περιοχή. Τα F-16 μας στην Κύπρο βρίσκονται επίσης σε πεντάλεπτη ετοιμότητα».
- Μια τελευταία ερώτηση, αυτή τη φορά σχετικά με την Ουκρανία. Πιστεύετε ότι τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ ή της ΕΕ θα μπορούσαν σύντομα να αναπτυχθούν ως ειρηνευτικές δυνάμεις ή αυτό θα παρέμενε κόκκινη γραμμή;
«Για να έχεις ειρηνευτικές δυνάμεις, πρέπει να έχεις ειρήνη. Πιστεύω λοιπόν ότι οποιαδήποτε από τις αποφάσεις που θα ληφθούν θα είναι κατά τη διάρκεια μιας ειρηνευτικής κατάστασης ή εγκαθίδρυσης ειρήνης. Και αυτό είναι κάτι που σχετίζεται περισσότερο με τις αποφάσεις που αφορούν τα διαπραγματευτικά έργα και τη διαδικασία. Η Ελλάδα, από την πρώτη στιγμή, υποστήριξε το ΝΑΤΟ και την ΕΕ προκειμένου να γίνουν όλες οι διαδικασίες εκπαίδευσης που θα χρειαστούν για να έχει αυτόν τον υποστηρικτικό ρόλο στις διαδικασίες μετά την εγκαθίδρυση ειρήνης. Και, φυσικά, πρέπει να γνωρίζετε ότι αυτό είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί. Επειδή είναι ένα είδος διαπραγμάτευσης ου πραγματοποιείται ενώ παράλληλα η σύγκρουση βρίσκεται σε εξέλιξη. Και όταν έχετε μια σύγκρουση στην οποία οι δύο πλευρές έχουν διαφορετικό σημείο κατάληξης, αυτό είναι κάτι πολύ δύσκολο για τις διαπραγματεύσεις.
Υποστηρίζουμε πλήρως την Ουκρανία επειδή αντιμετωπίζουν και εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μια στρατηγική αναθεωρητισμού, η οποία μερικές φορές μας υπενθυμίζει ως Έλληνες ότι αντιμετωπίζουμε μια παρόμοια κατάσταση, μια στρατηγική αναθεωρητισμού από ορισμένους γείτονες. Δείχνουμε ξεκάθαρα ότι υποστηρίζουμε την Ουκρανία στον ιστορικό της ρόλο. Στη πρόσφατη ιστορία μας, η Ρωσία δεν ήταν ποτέ μαζί μας σε δύσκολες στιγμές και μεγάλες αποφάσεις».