Tους πρώτους τρεις μήνες του 2023 θα ξεκινήσει η χορήγηση των φτηνών στεγαστικών δανείων μέσω του προγράμματος που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ προκειμένου νέοι και νέα ζευγάρια να καταφέρουν να αποκτήσουν δική τους κατοικία, πληρώνοντας ουσιαστικά ένα μικρό ποσό.
Ειδικότερα 10.000 νέοι μέχρι 39 ετών θα πάρουν στεγαστικά δάνεια έως 150.000 ευρώ με επιτόκιο 1,5% και αποπληρωμή έως 30 έτη. Προτεραιότητα θα έχουν οι πολύτεκνοι και τα νέα ζευγάρια με παιδιά ενώ θα ακολουθούν τα ζευγάρια χωρίς παιδιά και οι ελεύθεροι.
Η Στρατηγική Κοινωνικής Στέγασης (Πρόγραμμα «Σπίτι μου») συνολικού προϋπολογισμού 1,74 δισ. ευρώ από την οποία θα ωφεληθούν περισσότεροι από 137.000 πολίτες παρουσιάστηκε την Τετάρτη (26/10) στο υπουργικό συμβούλιο από τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστή Χατζηδάκη.
Τα χαμηλότοκα δάνεια με τη συγχρηματοδότηση της ΔΥΠΑ και των τραπεζών θα καλύπτουν έως και το 90% της εμπορικής αξίας του ακινήτου με ανώτατο όριο τα 150.000 ευρώ, για αγορά πρώτης κατοικίας που θα αφορά στην αγορά διαμερισμάτων έως 150 τ.μ. και με έτος κατασκευής έως και το 2007. Οι δικαιούχοι μπορούν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία αξίας έως 200.000.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νέους και νέα ζευγάρια (με θρησκευτικό/ πολιτικό γάμο ή με σύμφωνο συμβίωσης) 25-39 ετών (ένας εκ των δύο).
Κριτήρια
Προϋπόθεση για τη λήψη του δανείου θα είναι οι νέοι να έχουν ετήσιο καθαρό εισόδημα τουλάχιστον 10.000 ευρώ και το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στα 16.000 ευρώ για τον άγαμο και στα 24.000 ευρώ για το ζευγάρι με προσαύξηση 3.000 ευρώ για κάθε παιδί (κριτήρια επιδόματος θέρμανσης). Οι δανειολήπτες θα πρέπει επίσης να μην διαθέτουν άλλη ιδιόκτητη κατοικία που καλύπτει τις στεγαστικές τους ανάγκες.
Το τελικό επιτόκιο είναι euribor (τριμήνου) +1%, ενώ για τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και όσα ζευγάρια αποκτήσουν 3+ παιδιά κατά τη διάρκεια αποπληρωμής, το δάνειο θα μετατρέπεται σε άτοκο. Σημειώνεται ακόμη ότι:
- Δεν απαιτείται εγγυητής για την έγκριση του δανείου.
- Η δανειακή σύμβαση θα πρέπει να υπογραφεί σε διάστημα 8 μηνών από την προέγκριση του δανείου.
Για παράδειγμα ένα νέο ζευγάρι που αγοράζει ένα σπίτι αξίας 100.000 ευρώ, θα πληρώνει μηνιαία δόση 275-285 ευρώ, αντί για 415 ευρώ, που είναι η δόση για το ίδιο σπίτι με τα σημερινά επιτόκια της αγοράς. Το ετήσιο όφελος στην περίπτωση αυτή είναι 1.680 ευρώ. Επίσης, ένα νέο ζευγάρι που αγοράζει σπίτι αξίας 150.000 ευρώ, θα πληρώνει μηνιαία δόση 434 ευρώ, αντί για 654 ευρώ, που είναι η δόση για το ίδιο σπίτι με τα σημερινά επιτόκια της αγοράς. Το ετήσιο όφελος εν προκειμένω είναι 2.640 ευρώ.
Ο προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 500 εκατ. ευρώ (375 εκατ. ευρώ από το αποθεματικό της ΔΥΠΑ και 125 εκατ. ευρώ από τις τράπεζες). Στην περίπτωση εξάντλησης των πόρων προβλέπεται ο διπλασιασμός του ποσού των χορηγούμενων δανείων.
Πότε θα χορηγούνται άτοκα τα στεγαστικά δάνεια
Τα στεγαστικά δάνεια θα χορηγούνται άτοκα:
α) όταν ο αιτών είναι νέο ζευγάρι (25-39) ετών με τρία και πλέον παιδιά κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ή
β) όταν ο αιτών είναι νέος ή νέο ζευγάρι, το οποίο, κατά τη διάρκεια της αποπληρωμής του δανείου (π.χ. 30 έτη), αποκτήσει τρία παιδιά.
Η πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει να στηρίξει ακόμα περισσότερο τις τρίτεκνες και τις πολύτεκνες οικογένειες, με στόχο την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος της χώρας.
Η ρύθμιση θα προβλέπει ειδική ρήτρα για την αγορά κατοικιών. Οι νέοι έως 39 ετών δεν θα έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν τη νέα κατοικία τους με επιδοτούμενο δάνειο μέσω της ΔΥΠΑ από συγγενείς.
Κοινωνική αντιπαροχή
Η δεύτερη δράση αφορά στην αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου που ανήκουν σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, μέσω συμπράξεων με τον ιδιωτικό τομέα, για την ανέγερση κοινωνικών κατοικιών.
Στο σχήμα συμβάλλονται από τη μια πλευρά η ΔΥΠΑ (και φορείς της Γενικής Κυβέρνησης που είναι οι ιδιοκτήτες των ακινήτων) και από την άλλη οι κατασκευαστικές/τεχνικές εταιρείες ως εξής:
Η ΔΥΠΑ παραχωρεί το αδόμητο οικόπεδο στο οποίο ο ανάδοχος που θα επιλέγεται μετά από διαγωνισμό, θα αναλαμβάνει να κατασκευάσει με βάση τις προδιαγραφές που προβλέπει η προκήρυξη, σύγχρονα κτίρια κατοικιών και εμπορικών χρήσεων. Ο δημόσιος φορέας διατηρεί την κυριότητα των ακινήτων ενώ ο ανάδοχος λαμβάνει ως αντάλλαγμα την παραχώρηση της εκμετάλλευσης μέχρι την κάλυψη του κόστους και με την προϋπόθεση ότι ποσοστό των κατοικιών θα διατίθεται με μειωμένο ενοίκιο στους δικαιούχους του προγράμματος κοινωνικής αντιπαροχής.
Ο μέγιστος χρόνος της παραχώρησης θα ορίζεται από τη ΔΥΠΑ με βάση τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρακτικές ενώ το ποσοστό εκμετάλλευσης του αναδόχου θα κυμαίνεται μεταξύ 30 και 60%, με σκοπό να διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον, αλλά και το πρόγραμμα να είναι ελκυστικό για τους ιδιώτες κατασκευαστές να ανεγείρουν σύγχρονες ποιοτικές κοινωνικές κατοικίες. Για παράδειγμα αν αναγερθεί συγκρότημα 50 διαμερισμάτων και καταστημάτων τα 20 θα διατεθούν σε δικαιούχους και τα 30 θα δοθούν προς εκμετάλλευση .
Πρόγραμμα «Κάλυψη»
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αφορά την επέκταση της μίσθωσης για επιπλέον 3 χρόνια, άνω των 1.000 ιδιωτικών κατοικιών που μισθώνονται ήδη στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΣΤΙΑ σε μετανάστες (και θα αρχίσουν να ελευθερώνονται σταδιακά από 31/12/2022) και τη διάθεσή τους ως κοινωνικές κατοικίες, από τη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, σε νέους, δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος 25-39 ετών. Το Δημόσιο αναλαμβάνει και τις δαπάνες επισκευής των διαμερισμάτων αυτών, όπου απαιτείται.
Το υπουργείο Εργασίας θα προσφέρει για ακόμα τρία έτη στους ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών, το ίδιο ποσό ενοικίου που λάμβαναν από το πρόγραμμα ΕΣΤΙΑ, από το αποθεματικό της ΔΥΠΑ και θα παρέχει τα ακίνητα είτε δωρεάν σε ευάλωτους Έλληνες (κοινωνική κατοικία), είτε με χαμηλό ενοίκιο (προσιτή κατοικία). Προτεραιότητα θα δοθεί στις μονογονεϊκές οικογένειες, τους τρίτεκνους και ιδιαίτερα τους πολύτεκνους που θα επιλέγονται με αντικειμενικά κριτήρια (μοριοδότηση).
Πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω για Κενά Σπίτια»
Αφορά στην επιδότηση ιδιοκτητών ακινήτων για την εκτέλεση εργασιών επισκευής και ανακαίνισης κενών κατοικιών, οι οποίες θα διατεθούν στη συνέχεια για μίσθωση τουλάχιστον 3 ετών.
Στο πρόγραμμα που θα υλοποιηθεί από την ΔΥΠΑ, εντάσσονται ιδιοκτήτες κατοικιών εμβαδού έως 100 τ.μ. σε αστικά κέντρα, οι οποίοι έχουν τουλάχιστον 50% της επικαρπίας ή της πλήρους κυριότητας της κατοικίας και με οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα έως 40.000€ και ακίνητη περιουσία έως 300.000€. Η κατοικία πρέπει να είναι δηλωμένη ως κενή στο Ε2 του τελευταίου φορολογικού έτους. Διευκρινίζεται επίσης ότι κάθε δικαιούχος μπορεί να κάνει αίτηση για μία μόνο κατοικία, ενώ δεν είναι επιλέξιμοι όσοι έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα Εξοικονομώ.
Η επιδότηση αφορά δαπάνες ανακαίνισης/ επισκευής, που αποδεικνύονται με σχετικά τιμολόγια και φθάνει έως το 40% της δαπάνης, με ανώτατο όριο τα 10.000 ευρώ.
Πολεοδομική χρήση «Κοινωνική Κατοικία»
Καθιερώνεται νέα ειδική χρήση «Κοινωνική Κατοικία», η οποία μπορεί να ενταχθεί στις περισσότερες γενικές χρήσεις (κατοικία, πολεοδομικό κέντρο, κοινωφελείς λειτουργίες κ.λπ.). Προβλέπεται ότι τα ακίνητα που ανήκουν στο Δημόσιο έχουν αυτοδικαίως και τη χρήση Κοινωνικής Κατοικίας, εφόσον η γενική χρήση το επιτρέπει.
Αυτή τη στιγμή, η ΔΥΠΑ στη διάθεσή της έχει μόνο 170 ακίνητα, η πλειοψηφία των οποίων χρίζουν ανακαίνισης για την αξιοποίησή τους. Επιδίωξη της διοίκησης της ΔΥΠΑ είναι να προχωρήσει σε ανέγερση κοινωνικών κατοικιών, σε ανακατασκευή ή ανακαίνιση υφιστάμενων ακινήτων για χρήση κοινωνικής κατοικίας και σε μεταβίβαση ακινήτων με το σύστημα της αντιπαροχής ή της εκμίσθωσης.
Συγκεκριμένα σύμφωνα με τον νόμο στη ΔΥΠΑ δίνεται η δυνατότητα :
- Να αποκτά αδόμητα και δομημένα ακίνητα, συμπράττοντας με δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς για την ανέγερση ακινήτων με σκοπό τη στεγαστική προστασία των εργαζόμενων και των οικογενειών τους .
- Να αξιοποιήσει οικόπεδα φιλέτα που έχει στην κατοχή της , όπως στην Κηφισιά ( 11 στρέμματα) στο Μαρούσι( 12 στρέμματα) και στο Ρίο ( 87 στρέμματα) προκειμένου, με την σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα να ανεγερθούν σύγχρονες κατοικίες που θα διατεθούν σε νέα ζευγάρια με ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής.